【#1】Kĩ Thuật Luyện Chào Mào Hot

Chào mào hiện nay đã có nhiều

fan hâm mộ rồi. AE giao lưu ở diễn đàn này và các diễn đàn khác chỉ là phần nổi

của tảng băng chơi Chào mào thôi.

Tôi chơi Chào mào thì cũng dạng phọt phẹt. Mấy cách thức chăm nuôi là do tìm

tòi, học hỏi, lụm lặt là chính chứ tự đúc rút thì cũng chẳng được bao nhiêu.

Bây giờ vẫn còn phải đang học hỏi, tìm tòi về nó. Vậy mà cũng có AE khuyến

khích, động viên chia sẻ về cách chọn nuôi, chăm sóc chim.

1/ Chọn chim

Chọn chim đã sành

Chọn chim bổi già rừng

Chọn chim non, má trắng

Phân biệt trống mái

2/ Thức ăn, nước uống

Thức ăn chính

Thức ăn bổ sung

Bổ sung vi chất dinh dưỡng – vô thuốc

4/ Phơi phóng, vệ sinh, tắm táp

5/ Bảo vệ chim (chỗ treo, tủ áo …)

6/ Tập dượt

7/ Một số vấn đề khác

Chim suy lông, nín lông

Chim nhát quá

Chim lâu sung

Chim bị đè

Nuôi chim mái

Chim sợ linh tinh

Chim chơi cà dựt

Khuyết tật

Cầu đậu

Về giọng chim

Vận chuyển đi xa

Đi đấu, cho cắn, đá

Đi bẫy

Chọn chim đã sành:

Nếu có duyên, có cơ hội, có điều kiện mua hay đổi lấy một con CM đã sành sỏi về

nuôi thì theo tôi là cũng tốt. Mặc dù mất đi cái cảm giác thích thú khi thấy em

nó tiến bộ từng ngày, mất đi cảm giác chinh phục thành công một thử thách cam

go, mất đi cái thú chăm bẵm cho em chim. Nhưng bù lại, mình được hưởng thụ

ngay. Mình được sở hữu ngay một dáng, nết, giọng mà mình thích.

Khi chọn mua một con chim thì điều đầu tiên là bạn phải thích nó đã, rồi mới

xét tiếp – nếu không thích, hoặc còn lăn tăn thì không cố mua. Tôi vẫn thường

nói chuyện với AE đã mua thì mua cho đáng, không thì thôi chứ cố lôi về cả đống

chim, tốn cả đống tiền rồi đến lúc lọc lựa ra cũng chỉ còn được có vài ba con

thôi – chi bằng khi đi đâu đó mà thấy thích con nào đó, hãy hỏi giá rồi rút

đúng = từng ấy tiền … cất đi, coi như đã mua. Rồi đếm xem khi nào “mua” đủ

khoảng 10 con theo kiểu ấy rồi, thì mình sách hết tiền ra mua 2 con thực sự về

chơi. Thử vậy xem có hiệu quả hơn không !

Trở lại việc chọn mua chim – vấn đề là chọn như thế nào!

Trước hết là về dáng: tôi xin đưa ra tất cả những tiêu chuẩn mà tôi cho là đạt

để các bạn tham khảo. Nhìn vào con chim nó cân đối từ đỉnh mào đến chóp đuôi là

đẹp.

Chi tiết thì cơ bản là:

– Mào: gốc mào to, khi mào dựng lên thì phải thẳng cạnh từ giữa mào xuống hết

cổ – không gấp khấc ở cổ (nếu gấp khấc càng to thì gốc mào càng nhỏ – chim kém

bền). Ở trên đầu con chim, phần lông nào dựng lên thì tính là mào. Từ giữa mào

lên đỉnh mào phải gom gọn. Đỉnh mào nhọn, không loe hoe. Mào càng cao thì nhìn

chim càng uy nghi, đĩnh đạc. Mào thẳng đứng gọi là mào đinh, chim bền bỉ, nhiều

nước chơi hay, nhìn nó hào hoa phong nhã; Mào cong về phía trước là mào lân,

chim dữ dằn, bản năng đàn áp, nhìn nó uy nghi oai dũng.

– Yếm: theo tôi thì chính cái yếm là nét chính tạo ra sự quyến rũ, thu hút của

con CM. Nó cùng với cái mào đặt trùm lên đầu, quàng qua cổ, thả xuống 2 bên vai

với màu sắc đen đậm khác biệt với màu nâu và trắng còn lại – tạo cho nó một

dáng dấp và phong thái uy nghi mà chỉ CM mới có. Yếm đẹp thì phải đen đậm cùng

màu với mào, càng dày càng đẹp, càng sâu xuống hai bên vai càng quý phái, càng

khít càng quyễn rũ … Hai bên yếm cân đối thì nhìn con chim rất đẹp (hàng này

hơi bị hiếm).

– Mỏ: mỏ chim cần mảnh, thường thì nó bo tròn trịa nhưng vớ được con nào mỏ có

cạnh rõ rệt (mỏ ba lá) thì quý – thứ này lắm mồm, to mồm, dễ sung. Hai bên mép

càng rộng giọng chim càng to vang, ra đấu càng uy lực.

– Mí, má: mí đỏ không những là đặc điểm để báo hiệu chim đã trưởng thành hãy

chưa mà nó còn là điểm xuyến độc đáo, tô điểm cho nét mặt của con chim – như

thể họa sĩ “điểm nhãn” để lấy cái “sắc thần” cho một bức họa chân dung vậy. Mí

đẹp cần gọn, sắc phải thật tươi, thật sáng. Đặc biệt là hai mí phải đều nhau,

thật cân đối – điểm xuyến mà lệch lạc thì còn ý nghĩa jì !?. Má chim là phần

được khoanh bằng một vệt lông đen ở ngay trên xương hàm. Má chim phải cân đối,

hơi phồng đều nhau, vệt ngăn cách càng mảnh càng tốt – mặt chim dữ, nhưng không

được đứt quãng, lông má phải trắng mịn.

– Hầu: chim đẹp hay không, cái hầu nó góp phần quan trọng. Hầu chim không những

tạo dáng mà nó còn báo hiệu nết chim bền, dữ, giọng chim khỏe, vang. Hầu chim

là phần từ gốc mỏ dưới xuống cổ. Hầu to thì làm phần lông phồng căng lên, hầu

nhỏ thì phần lông ấy chỉ phùng phùng lên thôi.

Các bạn chú ý đặc điểm này để đánh giá về cái hầu cho chính xác. Đôi khi con

chim nó có hầu to nhưng mà do phần lông chỗ đó bị bết lại, hoặc bị rụng đi thì

nhìn thấy nhỏ hoặc ngược lại, hầu nhỏ nhưng do lông xù lên lại cứ tưởng là to …

Để nhìn chính xác thì các bạn nhìn cái xương ở cổ, dưới xương hàm ấy, nó đưa ra

làm cho phần hầu căng to ra là com chim có hầu to và ngược lại, còn chỉ nhìn

lông lá mà xét thì dễ bị nhầm lắm. Chim có hầu to thì đẹp, thường là nết bền,

chim dữ, giọng tốt. Ngược lại chim hầu nhỏ thì thường có giọng đôi, giọng nhỏ

nhưng lại đanh, vang.

– Mình chim: mình em chim nhìn chung phải thon dài, nhìn như con thoi đan lưới

cá thì mới đẹp. Bộ lông chim khỏe là phải bóng như tơ, mượt như nhung, ôm ép

gọn vào thân hình.

– Vai: Vai phải nở nang nhìn con chim mới có lực, giúp cho bộ cánh nó linh

họat. Vai nở thì nhạy cánh – chim siêng giang, búng. Vai nở mà hơi sếch lên nữa

thì tuyệt vời, nó làm cho bộ cánh lúc nào cũng xệ xệ như đang cự nhau – chim

đẹp, quý.

– Ngực: nở, ưỡn ra, có lằn giữa ngực mới tốt, nhìn con chim nó lực, đẹp. Ngực

to thường phổi bự – giọng chim vang, khỏe, chim bền nước.

– Lưng: hơi gù thì đẹp – chim có dáng đứng chữ C (lưng tôm). Phần thắt lưng, là

phần phía trên hai đùi chim, cần thon gọn (chim có eo) – phần này chỉ khi chim

đứng giang cánh hoặc là khi … làm thịt nó thì mới thấy, hic!

– Cặp cánh: gọn, lông cánh không tưa, dài quá phao câu, ốp gọn như 2 cái vỏ

trai hai bên hông chim thì nhìn mới thích. Cặp cánh đừng có xếp chéo nhau trên

lưng – như vậy chim chưa có lửa, cánh là phải vai sách lên, đầu cánh xệ xuống

nom mới khí thế.

– Chân: đùi, cẳng phải dài. Đùi cần to chứ cẳng đừng to quá – nhìn xấu. Ngón

chân thì phải to, dài. Móng thì cần to, ngắn gọn và cong đều. Cẳng chim mà càng

tròn, bóng thì chim càng non tơ và ngược lại.

– Bộ lông đỏ ở phần hậu môn: nhìn như củ tỏi là đẹp, cần nhìn thấy nó phân biệt

rạch ròi với phần lông khác thì mới tốt.

– Đuôi: đuôi phải dài và phải xếp thật gọn (đuôi một cọng). Đuôi phải đủ và đều

để khi giang cánh xòe đuôi nhìn mới đẹp mắt.

Tiếp theo là về nết – lối chơi của con chim:

Cái này thì mỗi người thích mỗi kiểu, có người thích chim lăng xăng, năng động;

có người thích chim trầm tĩnh điềm đạm. Về nết thì tôi xin nói chung chung

thôi:

– Nết bền: Chim chơi bền bỉ ngày này qua tháng nọ. Cảm giác như nó không biết

mệt là gì, cứ đều đều chơi như thế.

– Nết siêng: là nó chơi suốt ngày, mau mồm miệng, lúc nào cũng chơi được từ sáng

tới tối, hế móc ra là chơi.

– Nết dữ: là chim có bản tính cô hồn chuyên muốn chèn ép bắt nạt kẻ khác, khi

đấu thì cố to mồm hơn, khi đá thì cố khỏe hơn, chim dữ thường hay chẻ nẹt để

trấn át chim khác.

– Nết đằm: đằm chứ không phải hiền nhá – nết này hiểm. Con chim nó vẫn chơi đều

đều nhưng mà không lăng xăng, nó biết làm thế nào để chim kia phải sợ nó – nhìn

nó có cái thần rất khác biệt với đám kia.

– Kết hợp: có nhiều nết trong một con chim.

– Lối chơi của chim CM: Về cơ bản thì có:

+ Giang cánh xòe đuôi: lối này làm mát lòng “điểu sĩ”! Chim đứng cầu dang rộng

2 cánh xòe đuôi, đôi khi kết hợp sổ, chẻ.

+ Chớp: 2 cánh máy liên tục trong khi xáp đấu.

+ Rũ: chim xếp mào lại, đầu lượn như lươn, lưỡi lè như rắn, mình uốn như vũ nữ

Ha-oai, cánh + đuôi vỗ nhẹ nhịp nhàng như đàn cò bay chậm. Nhìn có vẻ đẹp vậy

nhưng nó làm thế là để … chọc tức đối thủ là chính, với lại là để tán gái đó,

thông qua tán gái để chọc tức đối thủ.

+ Bu, chụp: Chim đấu cứ hay nhảy bổ về phía đối thủ, chụp nan lồng, thò đầu ra

rướn về phía giặc đòi cấu xé …

+ Nhứ: Con chim khi đấu nó vừa chớp cánh vừa giật giật hướng về phía đối thủ

của nó – cái lối này là dễ “tiễn đưa” đối thủ nhất, nhiều con chẻ nẹt tóac tóac

chứ không nguy hiểm, hiệu quả như cái lối quái đản này.

+ Chao: Chim chao bên này, bên kia cầu như kiểu vừa bỏ chạy vừa rủ rê. Lối này

thường có ở chim mồi sành hay đi bẫy.

+ Kết hợp: chim có nhiều lối chơi như ở trên.

Về giọng chim CM thì cứ xoay quanh mấy âm thanh witch witch whèo whèo thôi.

Cơ bản có:

– Rao: chim hót giọng bình thường, hót đều đều để thỏa cái bản năng trời phú

cho nó. Rao là khi nó đứng một mình, tâm trạng phấn chấn, nó đứng thẳng vươn cổ

ra hót. Chim rao càng nhiều thì là càng siêng. Giọng rao hay là phải to, khỏe,

có độ vang, đều đặn và chuyển đổi âm điệu luyến láy. Chứ cứ rao như rao kẹo kéo

thì nghe một chặp là oải người rồi.

– Whitch: là tiếng chim kêu – nó whitch để gọi bầy, chỉ có 2 hoặc 3 âm tiết.

chim whitch nhiều thì không tốt, nhưng khi treo trong rừng nghe tiếng whitch nó

vang vang cũng cảm giác run người.

– Sổ: là giọng hót đấu, là giọng rao nhưng gắt gỏng, ngắn nhưng đanh hơn giọng

rao. Giọng sổ phải to, gắt, đổi đảo liên tục thì mới tốt – nghe mới ép-phê. Khi

con chim sung nó đang rao mà có con khác “chõ mõm” vào là nó chuyển qua giọng

sổ – ôi thôi rồi … nghe mà sướng tái tê …

– Chẻ: em chim nó sung tột độ thì nó ré lên, chẻ là tiếng sổ quíu của nó – khi

nó muốn tuôn ra một tràng âm thật dài trong thời gian thật ngắn thì nó chẻ.

Tiếng chẻ uy lực thì phải gắt, dài, âm phải thanh và vang. Có nhiều con chim

khi nó ra giọng chẻ là lũ chim kia giật mình nhốn nháo, có ku trốn tuốt xuống

đáy lồng nhòm lên ngơ ngác cứ như né bom …

– Rọt: Cũng là tiếng kêu lúc chim xung, phấn khích, rọt là chuỗi âm có biên độ

ngắn, nhanh nhưng dài phát ra từ họng của con chim, khi rọt thì con chim nó ko

há mỏ mà chỉ rung rung 2 mỏ cho âm bật ra thôi. Tiếng rọt như là một hình thức

đề-ba, khởi động cho một cuộc chửi nhau tơi tả.

– Nẹt: là tiếng whet mạnh, đanh, đay nghiến, có khi chỉ có một âm, có khi 4-5

âm. Nó nẹt là để quát đối thủ trấn át theo kiểu to mồm hàm hồ. Kiểu như mình

quát trâu bò khi chúng sực lúa vậy.

Về chọn chim sành thì cơ bản là như vậy, hy vọng đã góp thêm thông tin cho các

bạn khi chọn mua chim./.

Chọn chim bổi già rừng:

Nếu mới bắt đầu chơi CM thì theo tôi là không nên chơi chim bổi jà rừng, vì dễ

nản lắm. Lúc mới bắt về còn mướt mát thế mà sau một thời gian ngắn thôi là nhìn

em chim nó xác sơ, đầu mào, đuôi cánh toe toét hết. Nhác thấy bóng người là

nhẩy thúc tưng bừng. Tuy nhiên nếu bạn thích chọn nuôi bổi jà rừng thì có một

số đặc điểm để có thể nâng cao xác xuất chọn được một con chim hay.

Việc chọn được một con ưng ý trong lồng bổi đã khó rồi, việc bắt ra cho đúng là

nó là điều khó gấp chục lần – khi mà lồng bổi có cả trăm con, đưa vợt vào là

chúng bay tán loạn lên, chủ quầy bắt ra đâu có jì đảm bảo đó đúng là con chim

bạn chọn. Vì vậy, khi chọn được chim rồi, bạn phải để ý một đặc điểm nhận dạng

đặc biệt nào đó để yêu cầu chủ quầy bắt ra cho đúng con chim bạn chọn (một vệt

phân trắng dính trên cánh hoặc là một cọng lông tơ vướng ở ngón chân chẳng

hạn).

Khi chọn chim thì cần ngồi im mà nhìn, hạn chế cử động. Đi lựa chim trong lồng

bổi mà xông xáo quanh lồng thì có mà cả ngày chẳng lựa được con nào. Bạn nên đi

chọn vào lúc khoảng 9h30 – 10h sáng hoặc 2h30-3h chiều là tiện nhất, vì lúc này

đa phần chim đã no rồi, nó ít bay nhảy nếu không bị động lồng, với lại giờ đó

mà có con nào còn mon men đi tìm ăn thì nên bỏ qua đi, con đó yếu quá không

tranh lại mấy con khác ngay trong lồng bổi thì còn để ý làm jì!? Hơn nữa đi

chọn vào giờ đó thì nắng ấm làm bộ lông của nó ôm vào người hơn dễ chọn dáng

hơn.

Chọn bổi già thì bạn cần phải nhìn tướng con chim, thấy nó cân đối, đẹp là

được. Mình chim thon, dài, được quả lưng hơi gù thì đẹp. Chim bổi trong lồng

tập thể thì không lộ nhiều thông tin cho mình chọn đâu. Chỉ cần xem mào có dài,

dầy không. Bộ yếm càng đậm càng tốt.

Chọn chim có mặt to nhưng không bị xù lông, mình dài, đuôi, cánh dài là đẹp.

Đầu mào, đuôi phải còn nguyên, không toét ra là chim khôn, hoảng bay thúc lồng

nhưng biết giữ cho không bị tổn thương (Lồng bổi thì thường được bọc = lưới

ruồi nên chim ít bị toác đầu nhưng nếu chim đần thì bộ đuôi vẫn bị xơ).

Chân nhỏ, cao, ngón chân to, dài, móng phải còn nguyên (chắc rồi, chứ mà bàn

chân 4 ngón cưa 2 còn 2 thì nói chi nữa …!??), móng to, ngắn và cong đều là

đẹp. Chọn chim mỏ mảnh, hai mép rộng, xương hàm bạnh ra là tốt.

Chọn hai mí đều nhau, gọn. Khi nhắm được một con rồi thì bạn nên so sánh nó với

mấy đứa chung quanh, thấy nó có phần nhỉnh hơn thì yên tâm bắt nó ra được rồi.

Việc chọn chim bổi jà thì ngoài việc chọn dáng tướng, một số chi tiết cơ bản

như trên, bạn còn phải tìm xem nó có những điểm nào làm cho bạn … không thích.

Điều này tôi học được của các bạn trên diễn đàn. Theo tôi thì nếu tìm ra được

khoảng 3 điểm cố định làm cho mình không thích nó thì nên bỏ qua nó, chọn con

khác …

Chọn chim là một khâu rất quan trọng trong “sự nghiệp nghiện chim” của bạn.

Ngay từ đầu, bạn khó tính bao nhiêu, thì về sau này bạn sẽ được hài lòng bấy

nhiêu. Chính vì vậy, không nên quá dễ dãi nếu bạn có nhiều sự lựa chọn.

Chọn chim non, chim má trắng:

Nếu bắt đầu chơi chào mào thì theo tôi là nên chọn chơi loại này. Thời gian đầu

mới bắt về thì lũ này rất nhát, nhưng chúng cũng rất nhanh dạn dĩ và cũng dễ chăm

sóc.

Chọn chim má trắng thì cơ bản là như chọn bổi jà, nhưng bạn lưu ý là ưu tiên

chọn những con mào dài (Bạn phải để ý mấy cọng lông mào luơ huơ để xác định độ

dài của nó) và đặc biệt là dài đòn, mập ốm to nhỏ không quan trọng, quan trọng

là dài đòn.

Vì khi ở rừng thì có thể nó ăn uống thiếu chất nên không to, nhưng những con có

bản cốt tốt thường là những con chân cao + dài đòn. Đem về nuôi trong lồng cho

ăn uống đầy đủ thì nó sẽ bung hết bản cốt tiềm ẩn ra, lúc đó mới thấy lợi hại.

Chim mái thường thì nó nhỏ hơn trống (to chỉ = khoảng 2/3 đến 3/4 chim trống

thôi). Chim mái thường có đầu nhỏ, mào thấp, cui chứ không nhọn đỉnh. Bàn chân

chim mái thường nhỏ nhắn, móng nó nhìn mảnh mai. Lông chim mái thường mềm và

mịn hơn chim trống. Sắc mặt chim mái thường thì nhìn nó hay ngơ ngơ ngác ngác.

Trong bầy mà có con nào lúc đứng một chỗ mà hay nhìn ngang nhìn dọc thì rất

nhiều khả năng đó là phái yếu. Cảm giác chung khi nhìn vào một con chim mái là:

nhỏ con, gọn gẽ, ít nhảy nhót nhưng hay nhìn dáo giác, đặc biệt là nhìn nó hiền

hiền tội tội.

Về chim mái thì tôi cảm được nhiêu đó thôi, tả thêm một chặp nữa nó ra .. chim

trống mất.

P/S: Vì viết xong post lên luôn nên mình ngại post lắt nhắt mất công. Nếu AE

thấy bài dài quá thì báo cho mình, mấy bài sau, viết xong mà lê thê thế này thì

mình sẽ ngắt ra để đọc cho đỡ ngán.

Chăm sóc Chào mào:

Chăm sóc Chào mào là cả quá trình kết hợp nhiều vấn đề: thức ăn, nước uống,

thuốc thang, phòng và trị bệnh thường gặp, vệ sinh, bảo vệ, tập dượt … Theo tôi

thì đối với chăm sóc Chào mào (hay đối với bất kì loài nào khác) thì các khâu

trên đều quan trọng như nhau, không thể coi trọng hay xem nhẹ khâu nào cả.

Đương nhiên, nuôi chim chỉ để giải trí (đại đa số) – vì vậy, tuỳ điều kiện mỗi

người, cần có thời gian biểu cho việc chăm sóc lũ chim trong tuần. Chăm có kế hoạch

và định hướng như vậy khi làm quen thì sẽ đỡ mất thời gian, đỡ mất công và đặc

biệt là sẽ không bị quên, không bỏ sót nếu nhà nuôi nhiều chim. Hơn nữa, làm

như vậy là bạn đang dịu dàng áp đặt một trật tự kỷ luật cho lũ chim ở nhà.

Thời gian chăm chim cần phải được bố trí hợp lý nữa. Đừng để đến một lúc nào

đó, ta giật mình thốt lên “Ôh, thì ra bấy lâu nay mình làm tôi mọi cho cái lũ

chim trết tiệt này àh ?!!”

Phần này mỗi người, mỗi vùng có cách chăm riêng nhưng cơ bản là đều có hiệu

quả. AE đọc nếu thấy không đúng, hoặc có cách chăm khác thì trao đổi lại để

cùng học hỏi kinh nghiệm của nhau – mục đích viết bài của tôi chỉ có vậy, mong

AE nhiệt tình tham gia.

I/ Chế độ dinh dưỡng:

1/ Thức ăn cho Chào mào:

Thức ăn chính: quan điểm của tôi là không quá cầu kỳ đối với các thành phần của

cám. Chào mào có nhiều nguồn thức ăn bổ sung, nhiều nguồn cung cấp bổ sung vi

chất dinh dưỡng nên đối với cám ăn hàng ngày của nó, theo tôi chỉ cần đủ chất

dinh dưỡng cơ bản là ok. Cám chim thì có nhiều hãng sản xuất, đóng gói bán

nhiều trên thị trường, có thể mua về trộn thêm thuốc (nói kỹ phần sau) và một

số thành phần bổ sung như trứng, tép khô lạt, tôm … Tôi nói vậy không có nghĩa

chê bai cám tự làm. Nếu có điều kiện, chọn được một công thức hợp với chim thì

tự làm cám cho chim theo các thành phần đó là tốt nhất.

Đối với cám tự làm hay với cám bán sẵn, sau khi mở gói thì không nên để quá 1

tháng. Nhiều khi nhìn cám vẫn tươi nguyên, mùi vẫn thơm ngậy nhưng đã có một số

chất khi tiếp xúc với không khí nó bị biến đổi gây rối loạn tiêu hoá.

Một điều quan trọng nữa, đã được nói đi nói lại nhiều rồi, nhưng tôi vẫn xin

nhắc lại: khi đã xác định được công thức cám thích hợp rồi thì phải theo đuổi

công thức này lâu bền, tuyệt đối không được đột ngột thay đổi các thành phần cơ

bản của cám.

Lý do là: cơ thể của chim đang thích nghi, đang phát triển bình thường với các

thành phần cơ bản nào đó rồi, việc trao đổi, hấp thụ chất đang được diễn ra

bình thường, nhưng đột ngột bị ngắt đi, thay vào một chất khác – điều này làm

chim bị shock, cơ thể của nó vừa bị thiếu hụt các chất quen thuộc (bị cắt đi)

vừa phải đối phó với mấy thứ lạ lẫm (mới bị tống vào).

Nhẹ thì chim bị rối loạn tiêu hoá, suy nhược một thời gian, khi nào thích nghi

với cám mới thì phát triển bình thường. Nặng thì đi tiêu chảy dài ngày, xù lông,

thay lông bất thường, suy dinh dưỡng, suy kiệt, quy tiên … Muốn đổi cám thì bắt

buộc phải làm từ từ, bạn trộn hai loại cám vào với nhau rồi hàng ngày rút dần

tỷ lệ cám cũ đi, tăng dần tỷ lệ cám mới lên.

Về công thức làm cám thì ở diễn đàn cũng đã nói rất nhiều, với lại tôi cũng

không muốn giới thiệu một công thức cố định. Tôi chỉ xin đưa ra (đề nghị) một

số thành phần chính cho cám Chào mào:

– Các loại cám cho gia cầm bán đóng gói sẵn (Cám Ba vì, cám Con cò …),

– Trứng vịt, trứng gà: nếu trộn 10 quả thì lấy 10 lòng đỏ + 3 lòng trắng. Nếu

không có điều kiện phơi, sấy thì nên luộc chín rồi cà nhỏ ra để trộn sau đó

phơi, sấy thật khô. Cám trộn trứng thì mỗi mẻ làm cho ăn trong vòng 15-20 ngày

thôi,

– Trứng vịt lộn, trứng cút lộn,

– Thịt rắn mối, thịt bò, tôm tươi,

– Tép lạt khô: theo tôi cái này chủ yếu cung cấp thêm can-xi,

– Bột ngũ cốc hoa quả (bột dinh dưỡng dành cho trẻ em),

– Cơm nấu từ gạo nếp lức: thứ này nóng, nếu chọn thì nên cho ít thôi.

Thức ăn bổ sung: Thức ăn bổ sung đối với Chào mào là trái cây, côn trùng.

– Trái cây: Chào mào đặt biệt thích chuối (zám nó có họ hạng với … khỉ ??!). Có

điều kiện thì cho ăn chuối tây (chuối cúng) là tốt nhất, không làm cho chim bị

tiêu chảy. Ngoài ra nó cũng thích ăn nho, cà chua, hồng, cam quýt ngọt, dưa hấu

… – nói chung là các loại trái cây chín có vị ngọt. Về liều lượng thì trong một

tuần có ít nhất 3 ngày chim được ăn trái cây.

Chào mào cũng thích ăn khoai lang, khoai tây, khoai mỳ, cà rốt luộc – thứ này cho

nó ăn nhiều cũng tốt (bạn phải luộc lên, nếu không thì nó không thể nào nhá

nổi).

– Côn trùng: Cào cào non là lựa chọn số 1, nhưng có con thích ăn cào cào, có

con không thích, không ăn, bạn phải tập cho nó ăn bằng cách cho nhịn đói rồi để

mấy con cào cào vào cóng (bẻ cẳng cào cào đi, chỉ cho nhúc nhích được thôi). Có

điều kiện cho ăn đều đặn hàng ngày thì quá tốt, nếu không thì vài ba ngày cho

ăn một lần, mỗi lần chừng 5-7 con là vừa.

Sâu quy: cho ăn ít thôi, ăn cho vui, cho đỡ nhạt mồm thôi – như thể mình cắn

hột dưa vậy. Không nên cho Chào mào ăn nhiều sâu. Mỗi tuần mỗi con chào mào ăn

chừng 1,5-2 muỗng cà phê sâu là vừa. Không nên cho Chào mào ăn dế – dế hăng

không hợp với Chào mào. Bạn cũng không nên tập cho Chào mào ăn thịt bò, thịt

heo tươi sống, tôm tươi – không tốt cho hệ tiêu hoá của nó.

Có điều này các bạn cần lưu ý: khi dọn lồng chim thì hay có mấy con sâu bị ku

chim làm vãi xuống đáy lồng. Các bạn tuyệt đối không được tiết kiệm = cách cho

nó ăn lại mấy con đó, mà phải làm mấy lỗ nhỏ ở đáy lồng để sâu vãi lọt hẳn đi.

Sâu vãi nó sống nhờ phân chào mào, cho ăn lại như vậy khác jì bạn cho Chào mào

ăn phân của chính nó – ruột gan nào chịu nổi ?!

Nước uống: Nước uống cần sạch sẽ là đủ rồi, không cần phải đun sôi để nguội chi

cho cầu kỳ, nên lấy nước từ bể hay lu chứa để không còn hơi thuốc clorua trong

nước máy. Cóng nước không để quá 03 ngày, không để rong bám, đặt biệt, nếu ông

chim ị vào là phải đem ra thay ngay. Gớm! có nhiều ông nuôi chim nhiều quá

không chịu dọn dẹp để cho cái cóng nước như cháo loãng mới chịu thay … Cóng

nước thì bạn nên để cóng sành để tiện theo dõi – chim có thể nhịn đói được chứ

tuyệt đối không thể nhịn khát.

Bổ sung vi chất dinh dưỡng – vô thuốc: Vấn đề này tôi định không viết, vì thuốc

là con dao hai lưỡi, khi sử dụng thuốc phải hết sức cẩn thận và phải theo dõi

sát sao bầy chim. Về vấn đề này, các bạn chỉ nên tham khảo thông tin – hiểu

thật rõ thì mới làm, không áp dụng một cách máy móc.

Đắn đo mãi rồi cũng viết ra luôn, không lại có người trách : “Đã học mót được

lại cờn bầy đặt giấu nghề …!!!”

Các bạn nhận thấy Chào mào dễ chơi, nhanh sung là do chế độ ăn uống tự nhiên

của nó – đầy đủ chất dinh dưỡng và đầy đủ vitamin cần thiết. Nếu có điều kiện

mua thuốc chuyên dụng cho chim thì cứ theo hướng dẫn sử dụng mà thực hiện, còn

nếu không có điều kiện thì vẫn có cách bổ sung vi chất dinh dưỡng cho nó thông

qua các loại thuốc dùng cho người – tôi sẽ cố gắng giới thiệu các loại thuốc

được bán phổ biến ở hiệu thuốc.

Thuốc trộn vào cám thì có Carbomango – hoặc các loại thuốc tiêu thực để hỗ trợ

hệ tiêu hoá, bước đầu tiếp xúc với thức ăn mới, ENEVON C viên thuốc hình con

nhộng màu cam (hình như 2000đ 5 viên). 2 viên Carbon + 2 viên ENE nghiền nhuyễn

ra trộn với 1kg cám cho chim ăn hàng ngày.

Thuốc trộn vô nước cho uống thì dùng các loại thuốc bổ dành cho trẻ em dưới 1

tuổi – có rất nhiều loại được bày bán đầy giẫy ngoài hiệu thuốc. Tuỳ điều kiện

mà chọn một loại rồi dùng lâu dài cho cả bầy chim, không cần thiết phải chọn

loại đắt tiền làm jì cả.

Các giai đoạn vô thuốc – loại thuốc, cách thức, liều lượng:

– Chim bổi, chim non mới bắt về: Loại này cần phải được vô thuốc ngay, với liều

lượng thấp nhất rồi tăng dần lên. Cho ăn cám có thuốc hàng ngày. Đối với thuốc

cho uống theo nước: lần đầu bạn pha khoảng 0.2-0.3 cc vào 2/3 cóng nước cho

chim uống, sau 3 ngày thì ngưng, lấy cóng ra rửa thật sạch rồi cho uống nước

sạch bình thường. Bạn theo dõi chim trong vòng một tuần, nếu chim vẫn bình

thường thì khoảng 7-10 ngày sau nâng liều lên 0.3-0.4 cc vào 2/3 cóng nước, cho

uống liên tục trong 3 ngày và lại ngưng để theo dõi như trên.

Thời gian đầu vô thuốc chim sẽ đi phân hơi lỏng màu vàng kéo dài khoảng 2-3

ngày – điều này bình thường.

Nếu chim hợp thuốc thì nó sẽ trở lại bình thường thôi. Bạn theo dõi thấy con

nào đi phân lỏng hơn bình thường là phải ngưng ngay, lại giảm liều xuống và

nâng lên lại chậm hơn. Không pha quá 0.5 cc thuốc vào 2/3 cóng nước, mỗi lần vô

thuốc thì không kéo dài liên tục quá 3 ngày. Các bạn phải hết sức chú ý vấn đề

này.

Thuốc nó sẽ có tác dụng từ từ khi được dùng đúng liều (khó khăn là mỗi con chim

chỉ hợp với một liều lượng nhất định – cái này tự các bạn phải theo dõi và xác

định). Đến khi thấy thuốc có hiệu quả, nhiều người sướng quá tăng liều lên làm

cho em chim shock thuốc quy tiên luôn rồi ngồi than trách …

Sau khi xác định được liều lượng thì cứ sau mỗi tháng vô thuốc một lần.

Chim non hoặc chim bổi mới bắt về nếu được vô thuốc đầy đủ thì nó phát triển

rất tốt – sau khi thay lông nó sẽ bung hết bản cốt ra, lộ hết dáng tướng, lông

lá mượt gọn và ra lông rất nhanh.

– Chim thuần thì sau 1 hoặc 2 tháng vô thuốc một lần, tuỳ vào điều kiện của bạn

có cho nó ăn được nhiều thức ăn bổ sung hay không. Nếu nhiều thức ăn bổ sung

thì thời gian giữa 2 lần vô thuốc dài ra, và ngược lại.

– Chim thay lông: khi chim chuẩn bị thay lông và mới bắt đầu rụng lông thì

không vô thuốc – vì có thể sẽ làm nín lông luôn. Khi thấy chim bắt đầu ra lông

non thì bắt đầu vô thuốc, liều lượng như đối với chim non và chim bổi mới bắt

về.

Khi bắt đầu vô thuốc thì bạn phải chịu khó quan sát theo dõi bầy chim của mình.

Mỗi con sẽ hợp với một liều lượng khác nhau, vì thế bạn phải nhớ và cho thuốc

cho “đúng người đúng tội”. Và lúc nào cùng phải nhớ “Cái jì dù có tốt mấy đi

nữa, nhưng quá lố thì sẽ tai hoạ”. Tôi mua một lọ thuốc, cho hơn 10 con Chào

mào mà cả 6 tháng nay chưa dùng hết một nửa.

Cơ bản về chế độ dinh dường cho Chào mào là như thế, AE nào có chế độ khác thì

trao đổi thêm. AE mình cùng học hỏi giao lưu với

Chế độ vệ sinh:

“Đồ nghề” để bắt đầu chơi Chào mào, tối thiểu bạn phải sắm:

– Lồng chim: Lồng vuông hay tròn jì tuỳ sở thích người chơi, lồng Chào mào thì

loại tầm 52-56 nan là vừa, khoảng cách nan thì đủ chỗ để ông ku thò đầu ra

ngoài là được. Nếu sử dụng lồng tròn thì nóc lồng nên dùng nan đôi hoặc nan 3.

Vì lúc bay hoảng hoặc lúc xáp lồng cho cắn nhau, Chào mào nó thường hay vươn

lên phần nóc và bị kẹt đầu vào phần uốn giữa nóc lồng và thân lồng. Hic, nó bị

treo cổ như thế thì khốn khổ lắm, giãy hoài mới lọt ra được, lông lá tung toé

xác xơ ra, bị đơ cả cổ, đau 2 bên hàm – chim đang sung mà bị vậy thì còn nói jì

được nữa – bị xong nó sẽ hoảng, nhát trở lại mất cả tháng.

Lồng tháo đáy thì tiện cho việc dọn vệ sinh lồng, nhưng tháo hay không tháo thì

vẫn nên dùng lồng đáy kín để tránh gió lùa thốc từ dưới lên – nguy hại cho ông

ku chim. Khi lồng để không không sử dụng thì bạn nên kéo cửa ra, để nhỡ có ông

ku chuột nào muốn vào thám hiểm thì có đường ra vào, nếu không ông í sẽ cắn nan

chui vào, xong lại cắn nan chui ra – phiền toái cho ông í và cho cả mình nữa.

– Áo lồng: Theo tôi cái áo lồng rất quan trọng – nó có nhiều tác dụng: tủ ấm

cho chim, tránh gió lùa. Đối với chim bổi mới bắt về thì nó còn là chỗ núp kín

đáo giúp chim bớt căng thẳng, Đối với chim thuần thì áo lồng che mặt không cho

giang hồ thấy nhau – có tác dụng kích sung chim, khi vận chuyển đi xa thì phải

tủ áo lồng, áo lồng góp phần hạn chế mèo, chuột tấn công chim vào buổi tối nữa.

Mỗi một lồng chim cần có một áo lồng và cần phải được sử dụng hợp lý. Treo chim

ra ngoài cho chơi thì cuộn hết áo lên, khi cất đi thì trùm lại để hở ½ lồng ra,

tối thì tủ kín lại.

Đối với chim bổi mới bắt về thì nhất thiết phải tủ áo lồng lại nhưng không được

tủ kín mít, ban đầu thì hé sơ chỗ phần cửa lồng ra, rồi mở ra từ từ đến khi nào

mở hết được ½ lồng là tạm ổn. Làm như vậy nó sẽ mau dạn hơn, lý do là: chim mới

bị tống vào lồng thường nó hoảng sẽ nhảy lung tung, thấy jì cũng sợ, cũng nhảy,

càng nhảy thì đầu đuôi càng toét ra, càng đau, càng đau thì càng nhát, càng

nhát thì càng nhảy … cứ luẩn quẩn mãi vậy thành thử con chim nó lâu dạn. Không

có áo thì nó cứ thấy chỗ nào thoáng là xăm đầu xông ra, có cái áo, nó có chỗ

núp kín đáo, hễ động là nó bu vào đâu đó trong áo và yên tâm nghe ngóng.

Đối với chim bổi mà tủ kín mít hết lại thì cũng không ổn, nó nghe động đì đùng

bên ngoài nhưng mà không thấy, không hiểu chuyện jì đang xảy ra ngoài í thì

nghĩ cũng khiếp, phải hé ra cho nó đừng có bị tò mò, nghi ngờ rồi nghĩ ngợi

linh tinh. Phải tạo điều kiện cho nó lén nhìn ra, thấy sợ thì có chỗ trốn, cứ

vậy từ từ nó quen và nhanh chóng dạn dĩ. ở trong áo nó cứ thấy dáng người đi

qua đi lại hoài thì cũng quen dần và dạn với người.

– Bộ cóng: Cần phải có tối thiểu là 3 cóng: 1 đựng cám, 1 đựng nước, một đựng

sâu. Cóng nước thì nên dùng cóng sành, cóng thuỷ tinh loại trong để dễ theo dõi,

đảm bảo nước sạch và luôn luôn có nước.

Nước hay cám jì thì cũng không nên để lâu quá 3 ngày. Khi châm cám cho chim các

bạn lưu ý là không nên cứ thế đổ cám thêm vào cóng mà nên chịu khó lấy cóng cám

ra, lấy hết phần cám cũ ra để kiểm tra xem có bị mốc hay không, đổ cám mới vào

rồi đổ cám cũ lên trên. Làm như vậy để đảm bảo là ông ku chim không bị xơi cám

mốc.

Cám để trong cóng tầm 5 ngày là bị mốc, mà thường thì mình chu đáo, đâu có để

hết sạch mới châm, nếu không để ý mà cứ thế đổ vào là ông chim lúc nào cũng

phải xơi cám mốc mà mình không biết.

– Bố lồng: dùng để lót vào đáy lồng chim tiện cho việc vệ sinh. Trên bố lồng,

các bạn nên lót thêm 3-4 lớp giấy báo để hút nước của phân chim. Hai ngày là

phải thay báo một lần, nếu càng để lâu thì càng được nghe người nhà càm ràm và

càng có nhiều cơ hội nhiễm bệnh về hô hấp (cả bạn và chim). Hơn nữa, phân chim

nó nhiều khí cacbonic, lại tủ áo thường xuyên nên phải hạn chế việc để nhiều

phân trong lồng. Có nhiều người chơi chim mà nhìn vào đáy lồng cứ như mấy hòn

non bộ (hic, viết ra mấy dòng này mà tôi thấy … xấu hổ quá … !!!).

– Cầu đậu: Cầu đậu cho chim Chào mào cần phải nhám và nhỏ thôi, cầu tròn đường

kính tầm 1-1.2cm là ok. Nếu dùng cầu lượn cho đẹp thì cũng tốt, nhưng nhất

thiết phải có một chỗ cao, bằng phẳng để chim đậu trên đó, chim đậu cầu lượn mà

không có chỗ thăng bằng thì hay bị yếu một bên chân, hoặc nó có thói quen đậu

cóng. Lắp thêm cầu phụ nếu lồng tương đối cao và rộng rãi. Các bạn lưu ý khi

lắp cầu phụ thì gài cái thế để chim khi lên đậu cầu phụ thì đừng có ép sát lồng

quá, lông đuôi sẽ bị mài vào nan lồng hỏng hết.

– Lồng tắm: Đồ chuyên dụng dùng để tắm cho chim, sang qua lồng tắm để vệ sinh

lồng nuôi. Lồng tắm thì bán sẵn rất nhiều. Các bạn lưu ý 90% chim bị sẩy là sẩy

từ lồng tắm ra. Lồng tắm thường có nhiều cửa, cửa nào không sử dụng thì nên cột

cố định lại cho chắc ăn. Trong lồng tắm không nên để cầu đậu. Nhiều bạn nghĩ để

cầu đậu vào đó để cho nó khi nào tắm xong thì lên đó đứng rỉa lông – không có

đâu, gặp con lười tắm nó cứ đứng ì trên cầu khó chịu lắm, lấy cầu ra thì chim

nhanh chịu tắm hơn.

– Lồng bẫy: Cũng nên sắm sẵn một cái, trước là để phòng hờ nhỡ chim bị sẩy thì

còn có cái để mà hy vọng, sau là khi rảnh rỗi thì cũng đi dợt rừng với chị với

em …

Chim mỗi tuần phải được tắm ít nhất hai lần bất kể thời tiết. Nếu trời lạnh quá

thì cho em nó tắm bằng nước ấm. Chim thay lông vẫn phải cho tắm bình thường. Có

nhiều con chim nó không chịu tắm thì bạn cho nó ở gần với con ham tắm trong lúc

tắm. Nó thấy nó sẽ bắt chước tắm theo, hơn nữa con kia vẩy nước ướt bê bết vào

người nó, ngứa ngáy nó sẽ xuống tắm. Cho tắm thoải mái đến khi nào nó lên thành

chậu rỉa lông là coi như xong.

Về phơi nắng thì mỗi ngày phơi chừng 1-1,5 tiếng đồng hồ là đủ, phơi vào buổi

sáng hoặc trưa, mỗi buổi nửa tiếng – nói chung khi nào rảnh + có nắng thì cho

phơi. Bạn kết hợp việc sách ra cất vào khi phơi nắng để tập cho chim quen với

người nữa. Hạn chế việc phơi nắng qua cửa kính – tia nắng đi xuyên qua kính có

nhiều tia tử ngoại không tốt cho cả chim và người.

Phòng trừ bọ, rệp chim: Khoảng 2-3 tháng bạn nên phun thuốc chỗ treo cất chim

một lần, trong lúc cho chim tắm thì phun thuốc trừ bọ, rệp cho lồng chim, để

khô lồng rồi cho chim vào.

Các bạn ra quầy thuốc thú y mua một sợi dây đeo cổ chống bọ chét của chó, mèo,

rồi cắt ra nhiều đoạn, mỗi đoạn chừng 3-4cm (một sợi dây đeo dài 60 cm – đeo

cho chó mèo thì được 6 tháng – giá trung bình 70.000-80.000đ/sợi), rồi bạn để

vào mỗi lồng chim 1-2 miếng đó, để ở dưới bố lồng để chim không nghịch ngợm nếm

thử – cách này phòng trừ rệp chim rất hiệu quả và đơn giản.

Chỗ treo cất chim: vấn đề này quan trọng. Bạn cần chọn được chỗ treo cất chim

sao cho: khuất gió, thoáng khí, an toàn đối với chó, mèo, chuột, tránh kiến vào

tha cám, tha sâu, ngăn không cho chim thấy mặt nhau, Tốt nhất là treo cao quá

đầu người – hơi bất tiện trong việc chăm sóc nhưng làm thế thì gọn gàng và chim

đỡ bị hoảng khi có người hay chó, mèo qua lại.

Khi móc cất chim thì nên chỉ có một điểm tiếp xúc duy nhất giữa lồng chim với

chỗ móc thôi – là cái móc lồng, ngay ở cổ móc lồng, bạn quấn một miếng vải to

khoảng ngón chân cái rồi tẩm nhớt thải vào đó – làm vậy để tránh kiến – kiến

chỉ có duy nhất một đường vào lồng chim là chỗ móc lồng, mà bị chặn vậy là coi

như xong, hết đường.

Bạn nên làm một cái sào dài để ngang ở chỗ treo chim, hai đầu sào thì bạn lắp 2

miếng tôn tròn, đường kính khoảng 35-40cm, 2 miếng tôn này xoay tròn được quanh

sào, ở giữa sào thì treo chim – làm vậy để ngăn chuột. Chuột leo lên sào, muốn

vào tới lồng chim thì nó phải bò qua miếng tôn, cơ mà miếng tôn nó quay tròn

nên bám vào được thì miếng tôn nó xoay đưa ông ku chuột xuống đất. Hic, nghĩ mà

tội cho ông í, xơi được em chim cũng khá là vất vả !!!

Chế độ tập dượt:

Tập ăn cám: Chào mào bổi mới bắt về, bạn phải tập cho ăn cám nếu không, nó chết

chắc. Cách tập rất đơn giản – bạn lột trần truồng quả chuối ra, lấy khoảng 1/3

quả rồi bỏ vào trong cóng cám, đổ cám đầy lên sao cho lộ một phần quả chuối

trên mặt cóng cám là được – cứ để như vậy chim nó ăn chuối + liếm láp cám, dần

dần nó sẽ biết ăn cám. Mất tầm 5-7 ngày để tập cho chim ăn cám.

Tập cho dạn: Bản chất của chim hay thú hoang nói chung là nhát người, khi bị

bắt giam thì chúng sợ thêm đồ vật và thú nuôi khác nữa. Vì vậy khi bắt đầu nuôi

chim bổi thì trước tiên bạn phải để chim làm quen với sự hiện diện của con

người, thú nuôi và đồ vật chung quanh nó. Tốt nhất là để cho nó tự thích nghi

dần dần bằng cách tủ áo như phần trên, treo ở nơi hay có người qua lại, dần dần

nó thấy con người không nguy hiểm như nó tưởng (Hic, mà ác ôn hơn nhiều !).

Cần lưu ý là khi cho chim đói thì phải dọn sạch sẽ bố lồng đi, nếu không đói

quá nó xơi luôn … phân của nó. Một điều nữa, bạn nên để đôi găng tay mà bạn hay

đeo để làm vệ sinh lồng chim ở gần gần lồng chim, chỗ nào mà nó có thể nhìn

thấy được ấy, để nó nhìn cho quen. Trong cơ thể con người thì ông chim ông í

hãi nhất là đôi bàn tay, vì vậy cứ để cho ông ý nhìn ngắm mãi cái của nợ ấy cho

quen đi, để rồi thấy chẳng có jì phải sợ cả.

Tạo điều kiện, dụ cho chim mở miệng hót: Chim đứng trong lồng mà vươn cổ cất

tiếng hót tự nhiên như ở rừng là mục đích chính của người chơi chim. Chỉ khi

nào chim đã đứng lồng, coi cái lồng chim và không gian quanh nó là nhà, là địa

phận của nó thì nó mới thực sự hót. Còn chưa được như thế, thì theo tôi, chưa

phải là hót thực sự – mà chỉ là tiếng kêu do nhớ rừng, nhớ bầy, nhớ cặp của nó

(whiuuuu, không biết jờ này nàng đẻ được mấy trứng với thằng cha nào rồi? Mà

nàng có tình ý jì với cái thằng cánh trắng ở phía bờ suối không ta !? …), hoặc

tiếng than khóc cho cái số phận hẩm hiu khốn khổ được phát âm theo bản năng

nghe tương tự như tiếng hót mà thôi. Hic, tội thế! Thôi thì tạo điều kiện cho

khóc than thoải mái chán chê đi, rồi thì “biến đau thương thành hành động” mà

hót cho khoả lấp cái nỗi nhớ rừng, nhớ bạn.

Khi nó bắt đầu sổ đều thì bạn nên thường xuyên cho nó đứng một mình, chỗ có lùm

cây hoặc một chỗ khuất nào đó – càng yên tĩnh nó sẽ càng hót nhiều hơn. Giai

đoạn này rất quan trọng. Đây là dịp để nó ôn lại tất cả giọng điệu vốn có của

nó hồi xa xưa, hồi nó đem rêu rao khắp đồi này núi nọ – bị bặt đi một thời gian

do “biến cố chính trị”, đây là lúc mà nó đem ra ôn luyện lại, lúc đầu sẽ còn

ngượng ngập nhưng sẽ nhanh chóng trơn tru trở lại như hồi còn ở rừng.

Đem đi dợt ở tụ: Khi mà ở nhà treo đâu nó cũng hót. Móc nó ra ngoài, vừa buông

tay quay lưng đi là nó bắt đầu hót – là đến lúc có thể bắt đầu đem nó đến tụ

cho dợt dần được rồi. Đây là lúc dễ phá hỏng con chim nhất. Những lần đầu đem

ra tụ thì chỉ nên để cho nó ở xa xa, nơi một góc khuất nào đó để cho nó nghe và

thấy thấp thoáng đồng loại của nó thôi. Tư từ nó sẽ sung dần lên. Bạn hãy để ý

lúc nó hót, thường những con sành thì cứ thế sổ thẳng cánh, nhưng những con yếu

hơn thường nương vào một giọng nào đó để sổ theo, cái này phải để ý kỹ mới

thấy.

Khi xác định được con mà nó kết giọng rồi thì bạn cho nó lân la lại gần gần con

đó, thời gian đầu thì cứ cho đấu cái đã, Chim căng rồi thì hãy cho xáp đấu,

không nên cho cắn nhiều – chim sung quá thì cho làm vài mỏ rồi tách ra ngay để

nó càng sung thêm. Lúc mới đến tụ, khoan hãy mở áo ra ngay mà để nó bưng bít

trong áo một tý cho nó rạo rực đã, làm vậy khi mở áo chim sẽ đấu sung hơn. Làm

quen như vậy, mỗi khi bạn rờ vào áo lồng là nó dễ chẻ lắm – sung + gấp gáp muốn

ra đấu đá ngay mà …

Đi dợt rừng: Chim chơi sung mãn ở nhà, ở tụ thì nên cho đi rừng. Trước khi cho

đi rừng thì bạn phải tập cho nó quen ở trong lồng bẫy đã. Đầu tiên phải cho qua

lồng tắm, rồi từ lồng tắm sang qua lồng bẫy. Bạn phải lấy lá cây nguỵ trang cho

lồng bẫy. Không muốn cho chim rừng bu cắn ở phần nào thì lấy lá che chắn phần

đó lại. Đi rừng thì nên có 2-3 con cùng đi để chim mồi dựa nhau mà đấu đón chim

rừng, treo cách nhau chừng 20-30m thôi, đừng treo xa quá để còn chia sẻ áp lực

của lũ chim rừng cho nhau.

Phần đi dợt tụ, dợt rừng thì AE diễn đàn đã nói khá nhiều, tôi cũng có viết mấy

bài tương đối chi tiết ở diễn đàn này rồi – thế nên tôi xin phép bàn đến đây

thôi, không nhắc lại thêm nữa.

Tập thả ra: Đối với một con

chim mà bạn đã ưng ý chon nuôi rồi, thì nên dành một ít thời gian … tập thả nó

ra, phòng khi nó xổng thì có nhiều cơ hội túm về lại. Chim nuôi tầm 2-3 năm ở

nhà khi bị xảy thì nó sẽ chưa đi ngay mà còn lẩn quẩn ở nhà vài hôm đã, sau đó

mới đi mất (cũng có thể đói quá chết lả ở đâu đó, hay bị mèo nó chụp trong lúc

đói khát hoa cả mắt lên, vì nó đâu còn bản năng kiếm mồi ngoài thiên nhiên

đâu). Gọi là tập thả chứ thực chất là tập cho nó tìm về lồng của nó.

Việc này bạn nào có điều kiện mới làm được. Để thực hiện thì nhà phải có một

căn phòng tương đối rộng, đảm bảo kín không có chỗ cho chim lọt được ra ngoài,

buổi sáng bạn đem lồng chim vào đó, ban đầu thì để 1 trái chuối trên nóc lồng,

để lồng chim ở giữa phòng, rồi lùa chim ra, cứ để cho nó ở trong phòng.

Đến trưa thì bạn vô phòng cho trái chuối vào bên trong lồng, chiều về kiểm tra

xem em nó mò vào lồng chưa. Cứ làm vậy đến khi nào thấy em nó đói tự biết mò vô

lồng ăn thì bạn cố tình dấu cái lồng vào chỗ kin kín cho nó tìm.

Khi no thì bay nhảy bu bám chỗ nọ chỗ kia, nhưng khi đói là tìm đến cái lồng –

riết vậy nó quen, khi nó quen rồi thì thỉnh thoảng vẫn phải thả ra như vậy, mà

chỉ thả trong phòng thôi, khi nào tin tưởng lắm + xác định tư tưởng cho mình đã

(hic!) thì mới thả ở ngoài. Làm vậy chim giữ được lửa + được tự do bay nhảy

giãn gân giãn cốt – rất tốt cho em nó.

Chim thay lông: Chim mái thì cứ đúng 12 tháng là thay lông, chim trống thì chu

kù thay lông ngắn hơn 9-10 tháng, có con 8 tháng là thay. Vì vậy, nói con chim

4-5 mùa lông nhưng chưa chắc nó đã được 4-5 năm tuổi. Chim thay lông thì sẽ

được chăm sóc đặc biệt hơn một tý, lồng luôn tủ áo chỉ để hở sơ sơ như chim bổi

thôi, lồng cóng lúc nào cũng phải sạch sẽ, treo cất chỗ yên tĩnh – mục đích là

để cho chim ngủ nhiều. Lông chỉ mọc và dài ra trong lúc chim ngủ.

Chim đang thay lông thì tuyệt đối không cho đấu đá – mặc dù có nhiều con thay

lông thì cứ thay, nhưng sung vẫn cứ sung. Lúc thay lông nó ê ẩm khắp mình, hơi

sức đâu mà đấu ?!

Khi chim gần xong lông – nhìn con chim tương đối mượt mà rồi là bắt đầu phơi

nắng cho bộ lông cứng cáp dần là vừa. Lúc này bộ lông của nó vẫn còn yếu lắm,

mới bung hết bản ra thôi chứ gốc lông vẫn còn máu và chưa bám chắc đâu – chỉ

khi nào nhìn vào bộ mào của nó thấy gom nhọn + bộ lông đuôi gom lại, viền trắng

chóp đuôi xếp tháp đều đặn thì lúc đó nó mới hoàn tất việc thay lông.

Chim bị nín lông: Là con chim không chịu thay lông, khoác bộ lông cả 15-17

tháng trời, bộ lông thì tả như cái áo tơi mà không chịu thay, chim vẫn chơi đều

đều. Hoặc đang rớt được vài cọng rồi nín luôn, không rớt nữa.

Lý do: chế độ ăn uống của chim thiếu chất, không đủ chất và năng lượng để cung

cấp cho một bộ lông mới. Chim bị shock do thay đổi chế độ chăm sóc đột ngột –

khi chim rớt vài cọng lông theo mùa là báo hiệu nó chuẩn bị thay lông – gọi là

rớt lông báo, khi này vẫn chăm chơi bình thường.

Chỉ đến khi nó rớt đến lông cánh và rớt nhiều, sáng ra mở tủ thấy đầy lông dưới

bố lồng thì khi đó mới chuyển dần qua chế độ chăm thời kỳ thay lông. Chứ chưa

jì người ta mới rớt có vài cọng lông báo mà tủ kín mít luôn thì nín luôn là

đáng rồi !!!

Chim bị vậy thì phải điều chỉnh, bổ sung chế độ dinh dưỡng cho nó rồi giúp nó

rớt bộ lông bằng cách cho tắm (phun) nước pha với dấm ăn cho nó rồi tủ lại (2

muỗng canh dấm pha với 1 lit nước cho nó tắm, nó không tắm thì phun – làm vậy

nó rớt lông rất nhanh do dấm thấm vào da làm mềm chân lông ra + với việc con

chim nó ngứa ngáy cứ rỉa lông miết nên lông rụng nhanh. Với lại khi rụng được

rồi là có đà, có sự kích thích nên nó sẽ rớt cả bộ nhanh chóng thôi.

Chim suy lông, sâu lông: Bộ lông mới mọc ra còn tơi tả hơn bộ lông cũ, lông ống

thì èo uột, ra gần cứng thì teo gốc, nghẹo xuống rồi rụng đi, gốc vàng khè hoặc

đen thui, có nước nhờn – Chim bị thiếu chất trầm trọng, trong lúc thay lông

không được chăm sóc chu đáo, lồng không vệ sinh + rệp, mạt cắn chân lông làm

nhiễm trùng da + thúi cuống lông. Chim mà ra cơ sự này thì chỉ còn nước tủ lại

tiếp, dập cho ra bộ lông khác thôi – nhưng trước hết là triệt cái gốc nguyên

nhân cái đã.

Có một vài trường hợp chim vẫn được chăm sóc chu đáo, chế độ dinh dưỡng vẫn đảm

bảo nhưng nó vẫn bị rụng vài cọng lông máu. Trường hợp này, nếu tin tưởng vào

chế độ chăm + dinh dưỡng rồi thì không có jì đáng ngại – có thể do tai nạn, bạn

cần để ý lại chỗ treo cất xem chó mèo hay người qua lại có khả năng làm cho nó

hoảng không. Hoặc có thể do cơ thể nó đào thải sớm một số cọng lông không phù

hợp – điều này bình thường.

Thay lông bất thường: Đây là điều khủng khiếp đứng hàng thứ 2 trong việc chơi

chim (điều đứng hạng 1 là : chim quy tiên). Thay lông bất thường là con chim

thay một phần lông, có khi 1/3, khi 1/2, khi thì thay cả bộ lông luôn, nhưng có

thể chỉ rớt vài cọng (mức độ nhẹ), nhưng mà không theo chu kỳ nào cả, thay đột

xuất như vậy bất cứ lúc nào. Rồi con chim nó suy hẳn đi, lúc nào cũng xù ra,

kích kiểu jì cũng không sung, cứ vật vờ vậy hàng … mấy năm zời …

Hiện tượng thay lông đột suất chỉ là triệu chứng, còn nguyên căn chính là do em

nó bị shock quá nặng nề. Còn shock thì có nhiều lý do làm cho em nó shock. Cái

này khi ai là nạn nhân sẽ tự tìm hiểu được.

Chim nhát quá: Khi gặp phải mấy con chim nhát quá thì bạn đừng có cố làm cho nó

dạn làm jì, vì càng cố nó sẽ càng nhát thêm thôi. Con chim nó đã sợ người mà

lúc nào cũng cứ lăn tăn bên nó lại còn để chỗ đông người qua lại, để xuống đất

ép nó, thế thì nó càng ngày càng sợ hơn chứ dạn kiểu jì.

Điều cần phải làm là tìm cách trấn an nó. Cho nó một khoảng không yên tĩnh, chỉ

thấy thấp thoáng người cho quen dần thôi, cho nó một chỗ trú an toàn cho nó

đứng đó yên tân quan sát và làm quen từ từ. Để tự nó dạn chứ không ép, tự nó có

khả năng thích nghi mà. Rồi khi sung lên thì nó sẽ dạn người dần lên.

Chim lâu sung: Có nhiều con chim thay lông xong rồi mãi chẳng chịu chơi, riết

rồi bạn chán nó bỏ thí coi nó như cây ổi ngoài vườn vậy – Đây là do nết của nó,

con nhanh con chậm, nhưng rồi đến lúc nó sẽ chơi – loại này khi bung ra chơi là

hết bài vở. Bạn cần chăm nó đều hơn, năng đi dợt hơn, nhưng đem ra để đó. Kiên

trì, rồi sẽ gặp được một tác động nào đó kích nó sung lên.

Chim bị đè: Treo cất chim mà cứ để cho thấy mặt nhau lần hồi chim nó sẽ phân

chia ngôi thứ. Trong bầy sẽ có một đại ca nổi lên, chơi căng nhất, to mồm nhất.

Chính nó quyết định có để hay không để mấy con còn lại chơi – tuỳ theo tâm

trạng của nó ngày hôm đó như thế nào.

Để tránh chim bị đè nhau như vậy thì lúc treo cất không nên để cho chim thấy

mặt nhau, tranh thủ lúc chim sung mãn thì cho cắn mấy mỏ cho nó ghét nhau. Bạn

cần bắt cặp búa xua cho cắn để không con nào sợ con nào. Tranh thủ làm được vài

mỏ thòm thèm như vậy thì con chim nó sẽ không sợ nhau nữa – mà càng nghe giọng

con kia vang lên nó càng sung, càng hậm hực.

Ở mấy quầy chim nhiều chào mào, chủ quầy thường nuôi thả 1-2 con chim mái cho

bay lòng vòng trong quầy, nó làm cho chim sung bền, không bị đè nhau. Đặc biệt,

khi xuất hiện chim lạ vào là cả bầy chim lồng lộn lên như thể cái con lạ kia

sắp tia em mái của chúng đi mất. Nuôi chim mái hiệu quả nhất là phải thả được.

Sáng đẹp trời, cả bầy chim đang hừng hực khí thế chiến đấu, mình xếp chúng ra

vừa cho phơi nắng vừa tranh thủ cho đấu – để cho chúng rậm rực cự nự đề – pa

một lát rồi từ từ lôi một cô nàng ra thả cho đi ngúng nga ngúng nguẩy – ôi giời

ôi … Rồi cô nàng bò lên nóc lồng này rũ rũ một tý, lần sang nóc lồng kia lượn

lượn le le một tý, tạt sang lồng nọ mơn mơn miếng chuối – ôi giời ôi … rồi nàng

vù ra xa xa, lụm lụm jì đó – ôi giời ôi … Khi nàng ở bên này thì bên kia nhao

nhao lên, khi nàng sang bên kia thì bên này ầm ĩ cả, ôi giờ ôi … thôi thì chẻ

nẹt quát tháo um sùm. Túm lại là không chim nào chịu nổi !!!

Chim sợ linh tinh: Chim bổi và đặc biệt là chim con thường nó hay sợ linh tinh,

nuôi cho đến lớn, cho thuần rồi, nó vẫn cứ nhè vào một hoặc một số thứ jì đó để

mà sợ – rất là vô lý khó chịu.

Chim sợ linh tinh cũng có lý do của nó – do khi còn nhát có một điều jì đó làm

cho nó giật mình hoảng hốt, khi định thần lại thì cái vật nó nhìn thấy đầu tiên

(ở bên ngoài lồng nuôi nó) sau khi hoàn hồn gây ấn tượng với nó, thế là nó nhè

cái đó để sợ chơi cho zui, hễ thấy thứ đó là khiếp.

Khi chim bị vậy thì bạn cần xác đinh chính xác nó sợ cái thứ gì, rồi cho nó

tiếp xúc dần với mấy thứ đó như cách làm ở phần trên là ổn – cứ từ từ rồi nó

quen thôi.

Chim chơi cà dựt: Nhiều con chim ở nhà chơi rất rát, nhưng đem ra quầy thì tịt

mít. Có con ra quầy thì hầm hố là thế mà về nhà thì xụi lơ. Lại có con chỉ đi

rừng thì chơi miệt mài chứ ở nhà hay ra quầy thì iem chã … Chơi thì bữa sung,

bữa xìu chẳng hiểu ra làm sao, chả biết đâu mà lần.

Cái này thì do nết con chim, khi chim thuần sành mà có nết này thì khó sửa lắm.

Mình chỉ có thể thử can thiệp bằng cách ghẹo ghẹo cho nó kết với một con nào

đó, hễ gặp con đó là nó điên tiết lên, rồi thì đi đâu cũng sách cả cặp đi, nhứ

nhứ cho nó tức con đó nó chơi cái đã, hic biết đâu không làm jì được nhau, nó

lại đổ vào đầu con khác thì may …

Chim độc: Chào mào độc là Chào mào khác thường: Bạch tạng, bông mơ, điểm đốm,

cánh trắng đuôi trắng … sở hữu được một con chim độc là mơ ước của biết bao thế

hệ “điểu sĩ”. Ấy nhưng mà các bạn săn hàng độc cần lưu ý vài điểm: – Giờ ra

đường Thạch Sanh thì ít – Lý Thông thời nhiều, thế nên chưa được mắt thấy, tai

nghe, tay sờ, chờ kết quả xét nghiệm thì khoan hãy tin vội.

Cách làm cho chim có màu bạc phếch gần như màu trắng: chim thay lông vừa xong

lấy ôxy già tẩy lông chim đi, pha thêm NAOH vào nữa là lông gần có màu ngà

luôn; Màu cà phê sữa: tẩy = ôxy già, khi lông còn ướt thì nhuộm màu tóc Hàn

Quốc vào, làm xong kể cả lấy aceton rửa lại cũng không phai màu – nhưng phơi

nắng nhiều lông sẽ bạc màu dần đi. – Hàng độc xịn đa phần là phái yếu. – Hiện ở

Thái Lan họ đã nhân giống được Chào mào trắng rồi, nhưng do chưa làm đại trà

được nên hàng vẫn còn đắt đỏ. Trước sau jì họ cũng có thể nhân giống đại trà,

thế lúc ấy Chào mào Bạch tạng còn độc nữa không ??!

Vận chuyển đi xa: Chim bị vận chuyển đi xa thường là bị lậm nước, khựng lại

không chơi nữa, ra chỗ mới, lạ nước lạ khí hậu, lạng quạng nó thay lông bất

thường luôn. Vì vậy có nhiều AE nhờ tôi tuyển hộ chim thuần nhưng tôi rất ngại,

không muốn giúp – ở đây nó chơi khác, gửi đến đấy nó chơi kiểu jì đâu ai đoán

được, phụ thuộc nhiều điều quá.

Có một bài thuốc giúp chim đỡ bị lạ nước hiệu quả như sau: Bạn tìm một cục đất

do con giun nó đùn lên, đất còn mềm ấy, to khoảng = một đốt ngón tay cái, rồi

hoà tan vào ½ lít nước sạ

【#2】Kinh Nghiệm Chọn Chào Mào Tố Chất & Chăm Lên Lửa Chào Mào

Video thực tế 1 : https://youtu.be/zZ7bwq2EZsw Video thực tế 2 : https://youtu.be/PrDIBtyVI24

    Cách chọn chim chào mào tố chất
  • Mặt chim dữ, thần thái thể hiện ở đôi mắt – cầu mắt lồi khi nhìn trực diện. Kiểu mắt này dữ lì chim và đồng ngĩa với việc khó thuần.( Đặc biệt với những con mặt quỷ mỏ ngắn chơi hay mà khó thuần )
  • Chọn chim có tuổi rừng thường có bản lĩnh.
  • Cánh xệ năng xiết cách chém cánh nạt đối phương.
  • Mào: Gốc mào to dày, vuốt cao đều 2 bên từ gốc tới đỉnh chóp mào, Mào lân hay tê có thể nhìn đẹp nhưng chưa chắc đã bền chim và hay . Về cơ bản mào thẳng đinh ít cụp mào, thấy người cũng ít cụp mào, hoặc có cụ lại dựng ngay thực tế cho thấy tỷ lệ chim hay rất cao.
  • Mỏ: Nên chọn ngắn mỏng mỏ, thực tế cho thấy tốc độ mỏ mau tốt.
  • Hầu .: Hầu nở rộng, được hầu bò thì tốt nếu ko cũng ko quan trọng vì chủ yếu tốc độ hầu mỏ ra nhanh sẽ lợi thế hơn.
  • Yếm : Yếm cần nét, ko nhất thiết phải quá khít, nhưng nên cân đối,ko cần dài nhưng phải đậm để nhìn da dáng thủ lĩnh .
  • Bóng bộ : Nên chọn con ngược nở , dáng cao, đuôi cúp cầu, thân hình có thể ngũ trường hoặc ngũ đoản.
  • Chân: Chân thấp thì thường chơi kiểu rê cầu nhiều thì nên chơi lồng tròn cầu ngang. Loại chân cao thì nó hợp vuông đấu chạy cầu góc. Về cơ bản thì như vậy nhưng chủ nuôi thực tế quan sát đặc điểm ca biệt riêng theo nết con chim mà có cách sắp xếp phù hợp .

Mới về che nóc trùm kín 3- 7 ngày đầu, dùng áo lồng lỏng, kéo áo 4 mặt ban đầu với con chim nết sàng cầu, lồng vuông nan kép . Ko nên ép dạn quá sớm. Dễ sinh tật.

  • Vào cám : Cám bột trộn chuối chín chỉ sau 2-3 ngày là cám cứng thoải mái rồi.
  • Sau khi ăn cám tốt, nên mở rộng áo lồng, thường là lồng vuông che 3 mặt và mở 1 mặt .. Để nơi ít người . Ít chim hót căng hót đè. Để nó quen với lồng môi trường mới. Rồi tập tắm cho nó bằng cách phủ vải lên nóc lồng tắm và tắm.
  • Khoảng 1 tháng hoặc hơn tùy từng con, chim sẽ hót nhiều hơn và quen môi trường bắt đầu ra giọng đấu vơi các con bổi khác, lưu ý lúc này nếu thử thái độ thì Ko nên để chim chơi đến bỏ chạy hoặc xù cụp mào, mà đang lúc hăng nhất các bạn hãy tách chim ra và trùm kín lại để ra xa, cứ thế 3-7 ngày sau tập luyện tiếp với các con khác và dần dần nhiều hơn .
  • Chế độ ăn và dợt dãi xem tiếp phần 2.2
  • 2.2. Với chim thuần :

Giai đoạn thay lông :

  • Tùy cơ địa con chim thay lông sớm hoặc muộn nhanh hoặc chậm , hãy để tự nhiên.
  • Mẹo tự nhiên : AE bỏ vỏ cam, bưởi vào đáy lồng, hoặc lá xoan ta ( xoan đắng ) chống giận mạt hỗ trợ thay lông…tắm xong lông còn hơi ẩm sẽ phủ áo lồng , treo yên tĩnh, tránh hót đấu, nuôi cách biệt
  • Trong kì thay lồng cần bổ sung đầy đủ chất để chim có bộ lông đẹp, bổ sung nhiều loại hoa quả đa dạng, ăn luân phiên trong tuần .
  • Lưu ý ko cần nhiều mồi tươi và ko nên mồi tươi chỉ chủ yếu các loại quả để chim dễ thay lông, nếu có chỉ bổ sung chút trứng kiến sẽ dễ thay lông ( Cà rốt hấp, cà chua, có thể thêm chút trứng kiến …) … ) , tắm đều đều, có lực để sau mùa thay lông lên lửa dễ hơn. Để cho chim thay lông đều và đẹp thay kĩ sạch lông.
  • Che áo lồng để chim thay lông : Nên che 4 mặt để nơi yên tĩnh. Nên dùng áo lồng vừa phải ko sáng quá ko tối quá.
  • Không thay đổi lồng trong quá trình thay lông.
  • Giữ giấc ngủ cho Chim ngủ nghỉ tĩnh là lúc chim có thời gian dưỡng thay lông tự nhiên tốt đều .
  • Tắm chiều ( Tắm xong ko phơi nắng gắt ). 1 tuần tắm 3 lần . Che áo lồng tối 60%, để nuôi nơi yên tĩnh, không nhòm ngó chim nhiều.
  • Vệ sinh lồng trại sạch sẽ tránh giận mạt cắn gãy lông máu, mủn lông , gãi rỉa
  • Ko đấu kè lúc thay lông .

Đặc biệt giai đoạn vào lửa ( Giai đoạn mới xong lông ) :

Quan điểm ” Nắng là lửa , điều hòa là nước ” – Giai đoạn cần Sức khỏe tốt và tâm lý ổn định.

+ Đảm bảo là chim đã khô và ôm lông thì hãy vào lửa hãy xiết nắng.

+ Không nên chùm áo lồng quá nhiều thời gian để lên lửa chim tối quá, chim dễ ngợp, nhanh căng dễ bị căng sổi, chơi không bền. Nếu có chùm hãy dùng áo lồng sáng màu.

+ Vừa thay lông xong chim sẽ béo , yếu do quá trình chăm khi thay lông. Do vậy chúng ta cần tập lực để để chim khỏe ( 1 tuần tập 2-3 lần ), có thể để trong lồng lực .

+ Tắm nắng sáng ( 7h-8h sáng ) . Quan điểm ” Nắng là Lửa “. Tăm đều mỗi ngày.

+ Nắng nước ( buổi trưa sau 12h và chiều ) để chim ko có thói quen tắm sáng khi đi thi. Để chim khô lông hãy kéo áo lồng. Tắm đều mỗi ngày.

+ Chăm đều tay cả quá trình : Trái cây ( Chuối , táo … 2 loại quả cơ bản xen kẽ hoặc các loại quả khác tùy điều kiện gia chủ hoặc vùng miền).

Không nên cho ăn Cam nhiều phân dễ loảng, nhiều quá mất lửa chim trong giai đoạn này.

+ Cám dùng loại ổn định hàm lượng dinh dưỡng ổn định ( Nếu dùng Cám Đất Việt thì vẫn dùng ổn định quanh năm luôn , Nếu dùng các loại cám số khác hãy xem hướng dẫn sử dụng qua các giai đoạn phù hợp ) .

+ Chế độ ngủ cực kì quan trọng từ 17h-17h30 phủ áo lồng cho chim ngủ nghỉ , tránh chuyển lồng, để nơi yên tĩnh. Yên tĩnh dưỡng khí để tạo lực tự nhiên tốt cho chim.

+ Nuôi ít tại không gian thoáng tránh trường hợp đè nhau, tránh các con chim có giọng đè.

+ Có thể nuôi kè mào mái để thúc lửa ( tuy nhiên nếu nuôi được độc thung độ đấu sẽ bền hơn ).

+ Tập dượt thường xuyên 1 tuần 1 lần tạo sự ức chế để chim nhanh căng lửa đấu.

+ Thời gian vào được lửa tùy vào tố chất và nhiều yếu tố khác

Nói chung: Tố chất chim + Cách nuôi + Cám tốt sẽ tạo dựng 1 chú chim bền bỉ chơi tốt. Về cơ bản là như vậy Cám Chim Đất Việt chia sẻ để ae đam mê tham khảo.

Thân ái chào các bạn !

【#3】Hội Thi Chim Chào Mào Hót Gia Nghĩa Mở Rộng Năm 2013: Sân Chơi Tao Nhã Của Những Người Nuôi Chim Cảnh

Ngày 4/5, tại tổ dân phố 2, phường NghĩaĐức (Gia Nghĩa) đã diễn ra cuộc “tranh tài” khá thú vị; đó là Hội thi chim chào mào hót mở rộng năm 2013 do Phòng Văn hóa – Thông tin Gia Nghĩa phối hợp với Hội chim cảnh Gia Nghĩa tổ chức…

Ngày 4/5, tại tổ dân phố 2, phường NghĩaĐức (Gia Nghĩa) đã diễn ra cuộc “tranh tài” khá thú vị; đó là Hội thi chim chào mào hót mở rộng năm 2013 do Phòng Văn hóa – Thông tin Gia Nghĩa phối hợp với Hội chim cảnh Gia Nghĩa tổ chức.

Các chú chim chào mào đua nhau hót vang tại hội thi

Ngay từ sáng sớm tại Trường chim Tràng An, nơi diễn ra cuộc so tài này, các nghệ nhân nuôi chim cảnh ở Gia Nghĩa, Đắk R’lấp và các tỉnh bạn như: Lâm Đồng, Đắk Lắk đã đem đến hội thi 78 lồng chim chào mào tới để tiến hành các thủ tục chuẩn bị cho cuộc thi. Ngoài các nghệ nhân thì khá đông đảo “cổ động viên” trên địa bàn thị xã và địa bàn lân cận cũng đã về tham dự nên không khí của hội thi đã được hâm nóng bởi những câu chuyện ngoài lề.

Theo Ban tổ chức, trước khi bước vào Hội thi đã có rất nhiều hội nuôi chim cảnh từ nhiều tỉnh bạn đăng ký dự thi nhưng do địa điểm chật hẹp nên Ban tổ chức không thể mở rộng. Tuy nhiên, không vì thế mà chất lượng của hội thi kém đi. Theo ông Phạm Văn Hùng, Phó Ban tổ chức Hội thi thì với 78 lồng chim tham dự cũng đã là một sự thành công ngoài sự mong đợi của Ban tổ chức.

Theo quy chế của Hội thi, thì lần này 78 lồng chim tham dự sẽ được chia làm 3 bảng mỗi bảng 26 lồng. Tổ trọng tài (là những nghệ nhân giàu kinh nghiệm) sẽ trải qua 7 vòng thi lần lượt loại ra để chọn 10 lồng chim xuất sắc nhất vào chung kết.

Tương tự các hội thi ở các địa phương trong toàn quốc, tiêu chí chấm thi là: Chim có hình dáng đẹp, lông bóng, cân đối, thân thon gọn, rắn chắc, nhanh nhẹn, không được tật, lỗi; chim thi đấu phải có thái độ linh hoạt, nhảy cầu, chuyền cầu, dáng đứng vươn mình… Những trường hợp như: chim phơi nắng, xỉa lông, tắm cống dẫn đến việc mất hình dáng đẹp, bỏ nước chơi thì sẽ bị loại trực tiếp.

Quy chế Hội thi đề ra cao như vậy song khi bước vào hội thi có rất ít lồng bị loại trực tiếp. Được huấn luyện kỹ nên những chú chim rất dạn người, luôn hót vang khiến người xem như lạc vào một góc rừng nguyên sơ, khiến ai cũng thích thú.

Theo Nghệ nhân Nguyễn Hồng Thế Bảo ở Đắk Lắk thì nuôi chim cảnh nói chung và chim chào mào nói riêng trước tiên phải đam mê bởi nuôi chim cảnh rất tốn công sức, tỷ mỷ. Ngay cả việc cho chim ăn cũng đã là một sự kỳ công. Người nuôi chim chào mào thường dùng lạc hoặc đậu xanh chọn kỹ sau đó rang lên rồi xay nhuyễn, tiếp theo trộn với trứng gà, rang lại một lần nữa rồi viên lại cho chim ăn. Nước uống thì phải là nước sạch, trong.

Để chim hót hay phải thường xuyên cho chim ăn cam sành, chuối vàkỳ công hơn là trứng kiến … Để chim không nhát, sợ người thì mỗi nghệ nhân có phương pháp khác nhau nhưng nguyên tắc chung là những lúc không cần thiết phải che lồng kín để tránh gió, mưa…

Có lẽ những chú chim dự thi đều được các nghệ nhân chăm sóc kỹ nên lồng chim nào cũng đẹp và chú chim nào cũng hót hay, nếu không phải là người sành chim thì có lẽ khó mà phân biệt được.Bước vào phần thi, trong vòng hơn 3 tiếng, người xem vô cùng thích thú với những chú chim cảnh đẹp, những màn ghanh nhau từng tiếng hót, từng thế chiến đấu, tấn công dọa nạt kẻ thù của các chú chim Chào mào.

Những cảm xúc đan xen lẫn lộn tại hội thi, có cảm xúc vui sướng khi lồng chim được lọt vào vòng trong, hay cảm xúc buồn, thất vọng khi lồng chim bị loại của các nghệ nhân chơi chim cảnh. Một nghệ nhân chơi chim cảnh ởLâm Hà cho biết, dù không đạt giải cao tại Hội thi, nhưng vẫn rất vui vì được giao lưu, học hỏi, biết thêm nhiều kỹ thuật, chăm nuôi chim cảnh. Nếu năm sau, Hội thi tiếp tục được tổ chức, chúng tôi vẫn sẽ tham gia thi đấu.

Theo tổ trọng tài (Ban Giám khảo) thì để chọn ra chú chim đạt giải nhất phải dựa vào nhiều tiêu chí rất khắt khe, như: Chào mào trường chim, mào dày và cao, chim thon gọn, rắn chắc, nhanh nhẹn, không tật, lỗi. Chim mau mỏ ra giọng đều đặn, bền bỉ trong suốt quá trình thi đấu, chim hót đổ nhiều giọng, đảo giọng, luyến láy âm tiết rõ ràng, chim ra giọng quát hoặc giọng ché (chét) thị uy, dọa nạt đối thủ, phải đủ 3 âm tiết trở lên, không có âm tiết trùng lắp. Thái độ thi đấu của chú chim đó phải linh hoạt, nhảy cầu, chuyển cầu, dáng đứng vươn mình, trong quá trình thi đấu chim rê cầu (xà cầu) búng cánh rung dọa đối thủ, chim sục sạo tìm đánh ra giọng ché thị uy dọa nạt đối thủ.

Kết quả, lồng chim chào mào của nghệ nhân Hoàng Xuân Phú (Đắk R’lấp) đã giành được giải nhất, nghệ nhân Nguyễn Văn Khánh (Gia Nghĩa) giành giải nhì và nghệ nhân Lương Trong Thái (Nhân Cơ) giành giải ba. Ngoài ra Ban tổ chức còn trao 7 giải khuyến khích cho các nghệ nhân khác.

Hội thi chim Chào mào hót Gia Nghĩa mở rộng năm 2013 đã khép lại và để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp cho các nghệ nhân và người mê chim cảnh tại địa bàn, đánh dấu bước ngoặt lớn đối với phong trào chơi chim Chào mào của giới nghệ nhân chơi chim cảnh. Qua đó, hứa hẹn một sân chơi chuyên nghiệp, làm tiền đề phát triển mạnh hơn nữa thú chơi chim cảnh tao nhã này.

Bài, ảnh: Phương Uyên

3,924

【#4】Bán Lồng Chim,chim Cảnh,chim Chào Mào Quận 6,quận 8,quận 9,quận 7

CAM KẾT LỒNG CHẤT LƯỢNG – GIÁ RẺ NHẤT TP.HCM

Lồng Chim Minh Châu-Chim cảnh Minh Châu xin kính chào quý khách!

Chim Cảnh Minh Châu

Địa chỉ:389/5 Tân Kỳ Tân Quý, quận Tân Phú, Missinterbeauty.com Hotline: 0933 765 596 – 0936 090 958

Website: Lồng Chim

Hiện nay chúng tôi chuyên cung cấp các loại lồng chim với giá sỉ cam kết lồng chim giá rẻ nhất cạnh tranh nhất đến với khách hàng. Sản phẩm được làm trực tiếp từ các nghệ nhân lành nghề với nhiều năm kinh nghiệm, bán tại nhà không tốn tiền thuê mặt bằng, không qua bất kỳ trung gian nào nên đảm bảo tiêu chí Rẻ-Bền-Đẹp.

Lồng biên hòa tre già chất lượng cao, lồng huế cao cấp làm thủ công 100% hàng đục tay rất tinh xảo, quý khách không nên so sách với hàng chạm bằng máy CNC làm đại trà bán giá rẻ chất lượng không cao.

Ngoài lồng chim giá rẻ, chất lượng cạnh tranh chúng tôi còn cung cấp sỉ & lẻ chim chào mào, mi, khoen, than,lửa và nhiều loại chim khác với giá sỉ cho các tiệm.

Với đội ngũ giao hàng chuyên nghiệp chúng tôi bảo đảm sản phẩm nhanh chóng đến tay khách hàng, cam kết tương trợ phí giao hàng thấp nhất cho khách hàng, giao hàng miễn phí phạm vi bán kính <5km.

Nguồn gốc chim chào mào là gì

Chim chào mào thường được dân chơi chim rất ưa chuộng bởi vẻ đẹp và màu sắc rực rỡ của loài chim này. Thế nhưng ít ai biết được nguồn gốc tên gọi cũng như xuất xứ của loài chào mào. Loài chào mào thuộc họ Chào mào (danh pháp hai phần: Pycnonotus jocosus). Ngoài ra, trong dân gian còn có tên gọi khác là Chóp mào, Hoành hoạch mồng, chóp mũ đỏ, đít đỏ… nhưng tên thông dụng nhất vẫn là chào mào. Loài chim này có nguồn gốc ở các nước nhiệt đới Châu Á. Chim chào mào thường ăn các loại côn trùng và hoa quả.. Loại chim này dễ dàng tìm thấy trên các nhánh cây và khóm lá. Đặc biệt, điểm rất dễ nhận dạng ở loại chim này là có hai má trắng và phía trên “mảng” trắng là màu đỏ do đó khiến chúng có tên tiếng Anh là râu đỏ (Red-whiskered).

Chào Mào (Passeriformes) gồm những loài chim có kích thước vừa phải. Thường sống thành đàn, khá đông và ầm ĩ. Chào mào các loại côn trùng và hoa quả. Tổ chim hình cốc, làm trong các bụi rậm và cành cây. Có tổng 41 loài (trong đó Việt Nam đã phát hiện 23 loài)

Cách nuôi chim chào mào siêng hot:

Chào mào mới bắt về: mất 3 tháng để “trấn an”, tập cho ăn cám, bước đầu làm quen với “kiếp tù chung thân”. Giai đoạn này thì rất cực và bực, phải trùm áo lồng thường xuyên chỉ để hé 1 khe nhỏ thôi, hạn chế tối đa việc tiếp xúc với nó, hạn chế việc di chuyển , cứ để nó tự thích nghi, rồi hé dần áo lồng ra. Sau 3 tháng nó đã bắt đầu sổ đều, nhưng còn rất nhát, tuy nhiên được như thế là nó đã vượt qua thử thách lớn nhất rồi

Trong thời gian nuôi, nếu nó là chim dùng để bẫy sau này thì. hồ hết ai cũng biết là đi bẫy phải cần cây sào lồng. Mà hơn phần nửa số Chào Mào nuôi qua mùa thay lông mà ta không dùng sào tập treo lồng thì nó sẽ sợ sào, bởi ta cầm cây sao đưa tới lồng. Bản năng của nó nghĩ mình sẽ dùng xua đuổi nó. Cách tốt nhất là gác cây sào vào chỗ chắc rồi treo lồng lên theo thế như ta đang cầm sào treo lồng vậy. Treo vài lần nó sẽ quen cây sào và không sợ nữa. Rồi cứ như thế nuôi qua một mùa thay lông thì nó sẽ đẹp và hay lên, muốn biết độ sung của nó thế nào thì nhờ một người bạn mang chim mồi lạ tới treo cho hót xem nó phản ứng thế nào. Chào Mào mà nghe giọng chim là nó hót đối lại sung lắm, và chim hay thì sẽ rút như vít vít vít miên man đó là thế kêu chim về lại lồng, mà ngoài rừng khi đi bẫy, chim trời tới lồng rồi bay thì nó sẽ rút như thế. Khi kê cho đấu thấy độ sung của nó đấu mạnh cách nhấp miên man, trận đấu kéo dài thì đã thành công rồi, còn nếu nó chưa sung lắm thấy đấu tí rồi ngừng thì đem ra khuất ngay. Treo cho hót qua lại và tiếp chuyện thử lại vài lần với thời gian cũng phải hơn 2 tuần. Các fans vẫn có thể mang đi thử, theo tôi thì nếu nuôi đúng một năm thì có thể cho đi tập trận rồi, nghĩa là mang tới chỗ dợt treo cho hót, nhưng phải khuất không cho nhìn thấy chim khác. Cách tôi hay dùng là nuôi qua năm(một mùa thay lông) là mang đi bẫy tập trận cho nó vào mùa chim tơ. Ra rừng mới đầu thì chưa sung chớ đi vài lần nó sẽ sung hẵn lên, hay lên thấy rõ.

Và rồi trong thời gian trôi qua, ta chợt thấy chú chim ta chăm đã gọn đẹp lông lá mướt, đấu đá và hót hay, thì lúc đã ta tự thưởng có chính mình một cái gật đầu mãn nguyện. thành ra nhiều dân nuôi rành chim vẫn thích tìm lùng chim bổi nuôi lên, vì có nhiều lý do, như nó có nhiều kỷ niệm với ta, công sức ta chăm nó, có thử thách, và tràng đầy nghệ thuật khi nuôi một con chim bổi thành mồi.

Một số điểm lưu ý khi nuôi chim chào mào:

【#5】Diễn Đàn Chào Mào Việt Nam

Nói về chào mào một chân thì nhiều anh em đã biết đến huyền thoại của em nó.Bài viết này cũng đã được viết khá lâu,nay sưu tầm lại cho anh em nào chưa đọc.Đọc xong mới thấy được giá trị của chú chim.Mời anh em bắt đầu nào

Chào Mào Thiết Mộc Chân (tạm viết tắt là TMC) – Một triết lí nhân sinh

Tên chim: Thiết Mộc Chân.

Gốc chim: Ninh Hòa _Khánh Hòa.Chim má trắng

Tuổi thọ : Trên 12 năm (Chim sống thọ quá các bác nhỉ)

Đặc điểm & Thành Tích: Được tóm tắt bên dưới.

*Tiểu sử của Thiết Mộc Chân qua các thời kì:

Chim bẫy được vào năm 2000 tại xã Ninh Tây, Ninh Hòa, Khánh Hòa. Khoảng km96 quốc lộ 26( Đường đi từ Ninh Hòa lên Đak Lak) Anh Tí là chủ đầu tiên, cũng là người bẫy được chim. Đây là con chim Đèo, khi bẫy được là chim má trắng.

Khi chim đã lên má đỏ, anh Tí cho đi dợt ở trường chim Ninh Hòa( chỉ là quán nước nhỏ bên đường), chủ quán nước là ông què một chân, chống nạn. khi thấy ông này chống nạn , chim nhát như con bổi,cứ gp ông què là nhảy, nhiều lần vậy nên chủ chim đã bắt ra bẻ chân ( Từ đây em nó đã trở thành chào mào một chân).

Sau đó chim không chơi nữa, vào mùa lông sau chủ chim cho đi bẫy , khu vực này ai đi bẫy kiểm lâm sẽ thả chim, nhưng con què không bị thả vì chủ chim bắt bỏ vào chai nước, vào rừng khuất bóng kiểm lâm thì thả chim vào lồng bẫy. Tiếng hót dài, réo rắt, chim rừng cứ thế kéo nhau về, lại thêm cái chân bị tật, vừa thu hút sự tò mò,” thấy yếu thế muốn đá cho bỏ ghét”, chim rừng lũ lượt dính bẫy. Con què bẫy chim rất hay, ngày đó chủ chim có thu nhập thêm từ nghề bẫy chim. Chim tuy què vẫn làm lợi cho chủ, nó tàn nhưng không phế.

Những lúc rãnh rỗi không đi rừng, anh bắt trứng kiến cho chim ăn, chỉ lựa những trứng sữa cho chim. Chim, người quấn quít như đôi bạn.

Sau đó chủ chim cứ cho chim đi bẫy liên tục , và thỉnh thoảng ghé qua trường chim ông què, ở đây, khi con một giò chơi cả ngày, chủ chim cũng ngồi đó với bánh mì, mì gói, xem chim chơi cả ngày, ngồi xem một giò chơi không muốn đi đâu. Xã Ninh Tây, Ninh Hòa những năm 2000 chỉ có rừng , rẫy, bụi và nắng nóng. Cuộc sông khó khăn, chủ chim quyết tìm về quê nhà Nha Trang.

Chủ chim không trồng trọt nữa, mà trở về Nha Trang mang theo chim. Cùng mang theo với con què có một con hay tương đương , nhưng về đây, bản lãnh con què mới bộc lộ hết, càng chơi càng hay. Còn con kia chơi không hay nữa, chủ chim bán lên Đak Lak.

Khoảng đầu năm 2005, chim què một giò về Nha Trang, Con chim như mang theo sự hoang dã rừng núi về đây.Chim chơi hay quá, Nghe giọng ché người ta nổi da gà. thấy độ bền mà đổ mồ hôi. nhiều người biết, nhưng ngẫm đi ngẫm lại người ta tặc lưỡi, “chim què mà mua chi”, nhưng chủ của nó thì không có ý bán, và chưa bao giờ kêu giá bán. Anh muốn giữ lại chim , dù chim có què quặt, nhưng với anh chim là kỉ vật tinh thần từ thuở còn hàn vi.

Anh Sơn Núi, Tư khi đó là hai người chơi trường kì cựu, mới canh chủ đi làm, lên nhà đưa tiền cho vợ rồi bắt chim,” con chim này què một chân, xui lắm”, rồi đưa cho chị vợ một triệu, bắt chim đi. Trước khi bắt chim Sơn núi đã có lần nhậu với chủ chim. Từ đây, con què, một con chim tật nguyền, nhà quê trở thành huyền thoại.

Một thời bẫy được nhiều chim,

Thuận duyên theo chủ về tìm quê hương.

Một thời phiêu bạt tha phương,

Cuộc đời gian khó mà thương chim què.

Hôm nay chủ mới bắt đi,

Ngày mai ra giữa Yến Phi đấu trường.

Cuộc đời oanh liệt can trường,

Ngày xưa có nhớ quê hương ông què.

Khi về tay anh Tư, anh này chơi trường nên có nhiều đối thủ, lời ra tiếng vào “què mà mua, dư tiền” , có nhiều lời thách đấu từ chủ khác, người ta chuẩn bị chim thả, chim kết, chim non để đấu nhưng cứ đưa ra chim càng nhiều, con què nó ché càng ác. một ngày chim đi đấu nhiều nơi.

Nhiều năm theo chủ chinh chiến núi rừng, nó tích lũy thể lực và bãn lĩnh ,giờ đây gặp nhiều đối thủ thành phố không phải là vấn đề với nó, những con chim rừng hung hăng , ranh mãnh nó còn khuất phục, huống hồ… Các sư điểu Nha Trang đầu năm 2005 một phen rúng động. Chào mào Nha Trang có Vua mới khi con Cánh trắng đã ra đi theo tiếng gọi của đồng tiền.

Khi đặt chim ra công viên Yến Phi, người ta kéo hết ra công viên chơi, trường chim Ngô Sĩ Liên không ai chơi nữa.

Xuyên suốt trong đấu trường, khi vừa đặt lồng xuống, lập tức cả trường chim xôn xao, ” thấy què quặt, tưởng dễ xơi, ba bốn con chụm đầu vào ché”. Con nào chưa ché, thấy con què là ché, con nào má trắng một mùa cũng ché, con nào lâu nay ché nhỏ thì gặp con què lại ché to. các chủ chim thấy vậy dồn hết chim về nó. Đáp lại, nó chỉ bay nhảy trong lồng, chưa ché lại ngay, Khi tiếng ché thưa dần, con què bắt đầu ché xen vào, nó ché rải rác, sau đó ché dày lên, con nào ché nhiều nhất nãy giờ, đáp lại con què ché con đó nhiều nhất,…chim nào không chịu nổi, chủ chim xách ra ngoài, người khác lại ” điền vào chỗ trống”, cứ thế cho đến khi tàn trường. Người ta thích đấu với con què vì con nào đấu được với nó thì mới được gọi là hay. Ở Nha Trang lúc này, chim hay chỉ xoay quanh con què, tức là không đấu được với con què, không phải là chim hay. Trường chim Yến Phi là của con què.

Lúc này anh Út chủ trường chim CV Yến Phi mới đặt tên là Thiết Mộc Chân. Không có ông què bẻ chân. Thì không có Thiết mộc chân.

Nếu được làm lại, mình cũng sẽ chọn què một chân, không chọn hai chân. Vì hiếm có nên mới quý. chân què quặt mà chơi xuất sắc càng làm tăng giá trị con chim.

Những ngày đẹp trời ở Yến Phi, khi vui vầy, các AE hay nói với nhau:” phải chi Thiết mộc chân nó có hai chân chắc hay hơn nữa”, rồi có người xen vào “có tật có tài, hai chân chắc gì nó hay đâu”, hay có người nói” nếu có hai chân nó giá trị lắm”, rồi người khác lại tranh,” Cả trăm con hai chân có con nào chơi lại nó không”.

Thôi thì cứ mặc người nói , cái hay và nổi tiếng luôn có cái giá của nó.

Cùng thời Tmc có con Rồng Mập, sau này có Cà Pháo…, đây là hai con chim hay, có bản lãnh, từng ché tung lồng những con chim hay khác tại trường Yến Phi. Nhưng Tmc thì chưa ché con nào tung lồng, nhưng nghe tiếng ché, chim khác phải sợ mà xù lông, cụp mào. Tmc chơi chim yếu thì nó chơi vừa phải, chơi theo tốc độ chim xung quanh, gặp chim nào chơi nhanh, nó nhanh lại, Trước khi ché chim hót bọng, ra giọng dài, ngắn, giọng xa, giọng gần, lắc, gật gù rồi mới phát ra tiếng ché. nó không ché khống mà luôn ché đè lên chim khác hoặc ché trước chim một nhịp. Trước khi ché nó làm động tác ché rõ ràng.Đây là điểm đặc biệt mà ít có con nào có được, tạo nên phong cách Tmc.

Khi chim đối thủ ra cánh dài ngắn, hót bọng, tmc cũng ra cánh dài ngắn ,giống cánh đối thủ và hót bọng theo, Nhưng khi ché, Tmc luôn ché trước hoặc ché đè lên đối thủ.

Bạn đã từng nghe giọng ché chim chào mào, nếu bạn thấy hay, bạn cũng biết rằng giọng ché đó không thể hay bằng giọng ché Thiết mộc chân.

Tmc ché to, dài, đanh, thanh, và không bị lạt giọng. Những lúc sung mãn chim vừa ché vừa bay, Khi bay, nó kích chim khác ché, rồi nó ché lại con đó. Nó ché cho đối thủ không còn ra cánh, quay đầu mới thôi.Đây là cảm giác mạnh mà chỉ người từng nuôi nó mới cảm nhận được hết.

Thiết mộc chân luôn nhớ được đối thủ của nó, con nào đã từng đấu với nó, gặp lại nó”chào hỏi” bằng một tiếng ché phủ đầu. Ở trường Yến Phi ngày chủ Nhật thường khoảng 70, 80 lồng, Tmc không lẫn lộn con nào. Con Rồng Mập, Tmc hễ gặp nhau là ché, hai con cùng ché, nhưng Rồng Mập ché ít hơn. Con nào để cách một lồng thì nó nhìn xuyên lồng mà ché, người chơi ngồi xem có thể cảm nhận được nó đang ché xuyên lồng, Rồi nó ché con sát lồng, người chơi nhận ra nó đang ché con sát lồng, không ché con xuyên lồng.

Tmc chơi khôn hơn nhưng con chim khác ở chỗ, khi con nào ché dày , liên tục, nó cứ để cho đối thủ ché, nó cứ bay chụp chụp, sàn cầu nhanh, chỉ ché xen vào một, hai tiếng. Khi tiếng ché con kia thưa , lúc này Tmc mới ché ngược trở lại. Bằng giọng ché to, dài. ché dày, dõng dạt.Không kịp trở tay, đối thủ chết trân, đứng xù lông cụp mào. Đặc điểm này làm Tmc không lẫn lộn con chim khác. Tạo nên sự khác biệt mà chỉ Tmc mới có.

Đối với những con chim có độ bền và dai sức, thường là con chim chơi cánh nhiều, nhưng ché không to. Tmc thường kết những con này. Điểm đặc biệt làm nên huyền thoại chào mào Tmc là ở chỗ này, Để chơi đứng con này, Tmc thường ché giọng đôi, giọng ba. Có khi là giọng bốn.

Là nó ché liên tiếp hai, ba hay bốn lần. Ché lần đầu, ra cách, xòe đuôi, mình lắc, đầu gật gù, sau đó cánh bơi và ché , cứ thế như xe đạp đang đổ dốc, còn cái trớn, nó ché lần ba, lần bốn. Ché vài lần lặp lại .Đối thủ quay đầu. cái đuôi xòe, lắc, gật, cánh bơi , giọng ché chát chúa. Nhìn chim chơi lúc này, cả trường im tiếng nói. Cả chủ chim cũng không nói được lời.

Có ngày Tmc ché ít, có ngày ché nhiều. Khi ché không ai để ý đếm có bao nhiêu tiếng ché. Chỉ đoán trung bình là trên 25 tiếng. Ai đã từng thấy Tmc chơi lúc này thì sẽ quên cái chân què của nó. Chim hai chân , dáng đẹp hót hay gặp Tmc rồi cũng xù lông, cụp mào. Con chim tuy nhỏ nhưng tiếng ché rất to. Thế mới biết , một con chim tạo nên phong cách là vậy.

Đây là khoảng thời gian hay nhất, là đỉnh cao của TMC, con chim chơi có hồn. Nó đấu con nào luôn có mục đích mà người xem cảm nhận được. nhìn Tmc chơi không ai nói được lời, cả trường im tiếng nói, chỉ xách chim về.

Sau đó chủ chim cắt ngón chân sau của chân què, chim đứng một thời gian rồi chơi lại.

Tháng 7/ 2007, chim ra Bình Định, đi 12h khuya, ra đến nơi 6h sáng, Tmc nghỉ ngơi cho chủ ăn sáng rồi vào chơi ngay, chơi sòng phẳng chim Qui Nhơn. tiếng ché hay hiếm có, giọng hót dài.

Cũng vì cái tiếng què chân mà nó mới về lại được Nha Trang. Và mình mói có cơ hội .

Sau khi đi Qui Nhơn về, chim bị gãy ngón chân do kéo phéc-ma-tua áo lồng, sau đó chim bị gãy luôn ống chân lành do bị rớt lồng,anh Sơn Núi lên băng bó vết thuơng, một tháng sau chim mới đứng cầu. Từ đó chim không chơi nữa, Tháng 2/2008 mình mua lại Tmc 3,5 triệu. Lúc này Tmc chưa từng đoạt giải , vì chưa từng đi thi.

Mình nuôi chim 8/2007. Khi biết mình muốn mua con chim hay, anh Nguyên ở sát nhà có nói” mua con một giò, đừng mua con khác đó nhen”. Khi lên nhà anh Tư, nhìn thấy con ” một giò”, mình đã có ý không mua, chim thảm quá. Chim nhỏ con , đã què , xấu lại không chơi. Nếu không có người nói trước, chắc cho mình cũng không dám nhận.Trong khi đó, Tư có con chim bổi xách ra chơi như cái máy. Mình chuyển qua mua con này, lần lữa mãi, Sơn núi lại lên, xúi Tư bán con một giò. ” Nó bị tật, mới bó chân xong, không chơi nữa, mày bán cao giá ai mua”. Tư bán liền.

Người ta lại nói” mua vì cái tiếng, chứ Tmc hết rồi”.

Thiết mộc chân luôn bị người ta ghét, vì ai cũng từng có chim là bại tướng của nó. Chủ của nó cũng bị vạ lây. Để bước lên những nấc thang cuộc đời , muốn vượt lên số phận thì luôn có giá phải trả . Đời là thế, không trừ ai, dù người hay chim. Thậm chí nó chỉ là con chim què.

Khi về tay mình trong vòng hai tháng, cứ mỗi lần sau xách ra trường là chim chơi hay hơn lần trước. Sau đó chim rớt lông.Sau mùa lông, chim bóng đẹp và lấy lại phong độ, có nhiều trận đấu hay để đời. Đây là khoảng thời gian chim đã một lần xuống phong độ, nó đã bay qua bên kia đỉnh núi, nhưng bù lại lúc này chim có bộ lông bóng đẹp , dáng đẹp nhất trong cuộc đời chinh chiến.

Tháng 5/2009 hai anh phóng viên báo Thanh Niên đến trường chim viết bài, sau bài báo này, Tmc xuống phong độ. Mình đi lên rừng liên tục, có khi ở lại, chim thì để ở nhà .Nhà kế bên xây nhà, không còn chỗ treo chim an toàn , chim xuống . Cuối năm 2009 nhà mình lại xây mới, phải chuyển nhà, Nhà này không có chỗ treo ở ngoài, Mình quyết không để mất Tmc. Kết quả là Tmc vẫn còn. Nhưng sau mùa lông, chim không chơi nữa.

Thời gian này hơn một năm chim chỉ có bốn bức tường làm bạn, một điều chưa từng xảy ra với nó, vốn quen với núi rừng và phiêu bạt tha phương.

Lúc này, chim ra trường chơi yếu, cái chân tật nguyền trở thành điểm yếu chết người, nhiều con thấy Tmc yếu, cứ ché liên hồi, trong số này có con 3G của ông Thơ là ché ác nhất. Như có hận thù truyền kiếp, gặp Tmc là 3G ché, nó ché như cái máy, ché hót liên hồi. Tmc càng bay chập chờn, 3G càng ché.Chỉ ai thấy 3G ché mới cảm nhận hết.

Con 3G chỉ ché Tmc, gặp con khác chơi rất ít. Lúc này 3G nổi nhất, có người ở Hải Phòng vào mua 7 triệu nhưng chủ không bán. Ở Nha Trang lúc này, chào mào Tmc đã có “thuốc giải” là con 3G.

Chuyện gì đến cũng phải đến, một trận quyết đấu ngay tại trường Yến Phi sáng CN, có Rồng Mập, 307 của mình tham gia. Bốn lồng đặt gần nhau, như thường lệ, chỉ có 3G ché ác nhất, 3 con kia không một tiếng ché. Tmc chỉ bám lồng chụp đá 3G, 3G càng ché ác .nhưng kết quả con 3G tung lồng. 15 phút sau chủ con 3G phải” dừng cuộc chơi” mặc dù theo bản năng sau tung lồng 3G vẫn ché, nhưng là ché bỏ chạy, Cả trường im lặng, chỉ có anh Tâm dám nói to, ” tung lồng rồi”. Không ai nói nhưng ngày hôm đó ai cũng biết.

Sau đó Tmc luôn bị con 3G ché, Tiếng ché con 3G làm trường chim im lặng. Nó kết Tmc mà ché. Tính ra 3G cũng là con chim bản lãnh, nó ché Tmc vì không còn đường lùi. Gặp con khác 3G không chơi. Khi vắng Tmc , 3G chịu chết. tháng .10/2010 ông Thơ bán 3G cho ông Hào 2 triệu, 2 tháng sau ông Hào lại bán đi cũng 2 triệu, vì 3G không còn tác dụng nữa, “Tmc không còn nữa, chỉ còn con 3G lỏ”

Trong cuộc đời duy nhất Tmc chơi tung lồng con 3G, nhưng đối thủ khá bãn lãnh, quay lại ché Tmc, lần “ngã ngựa” đau của Tmc. Tmc đi lên bằng cái chân tật lỗi, nhưng cũng bị ngã đau vì cái chân này.

Lúc này Ở Nha Trang Tmc coi như đã là quá khứ. Nhưng mình tin là chim sẽ sớm chơi lại. Tháng 9/2011 lần đầu tiên Tmc lên rừng trở lại nhưng không có một bóng chào mào, sau đó lần thứ hai cũng không có chim. Nhưng Tmc cũng đã chơi lại sau hai lần thăm lại cánh rừng xưa.

Tháng 10/ 2011 chim chơi lại cho đến nay. Người ta không muốn tin Tmc đã chơi trở lại.

Những clip đưa lên diễn đàn quay đầu năm 2012, Lúc này Tmc đã già, nhưng cái chất con chim thì vẫn còn. So thời đỉnh cao cũng khoảng 25%.phong độ.

Từ đời chủ đầu tiên, Tmc chỉ là con chim què, nhưng chủ nó cũng tha thương, chủ , chim cùng khổ. Nó qùe chủ không bỏ, vì công khó anh mới bẫy được nó. Cũng vì tố chất con chim và cách đi rừng bẫy chim liên tục của chủ mà vô tình tôi luyện cho Tmc một ý chỉ và bản lãnh tuyệt vời. Chính vì trân trọng con chim mà anh vô tình có được chim hay, Chim không phụ lòng chủ.

Anh đã bẫy được nó và sống có trách nhiệm với nó kể từ khi nó bị bẻ chân, ông què con có đôi nạng để đi, còn nó…nó tàn nhưng không phế, Nó có tồn tại nhưng nó không còn gì để mất. cái chết nó không sợ vì nó đã một lần bước ra từ cõi chết. Câu chuyện của chào mào Thiết mộc chân làm chúng ta liên tưởng về vị dũng tướng:”

Trác Mộc Hợp, một trong hai thủ lĩnh dũng mãnh nhất Trung Nguyên thời bấy giờ, sau khi bại trận, hỏi Thiết Mộc Chân rằng: “Người Mông Cổ ai cũng sợ sấm sét cả, nhưng với người anh em thì không. Tại sao người anh em không biết sợ sấm sét?” – Thiết Mộc Chân trả lời: “Bởi vì ta không còn nơi để trốn”.

Và, chính vì điều này, quân lính của Thiết Mộc Chân thấy vị tướng của mình quá dũng mãnh, dám đương đầu, sừng sững giữa trời đất, trước hàng ngàn người đang rạp người xuống đất, co ro, trốn tránh.

Chuyện cũng kể rằng:”

Năm sáu tuổi, trong một lần vô tình dạo chơi trên sông Oát Nan, Thiết Mộc Chân đã cứu sống một con Hồ Ly. Sau nhiều năm rong ruổi chính chiến trên sa trường, nội chinh ngoại phạt, từng được một thiếu nữ bí danh là Ô Ân cứu mạng nhiều lần. Sau này mới biết thì ra là Tiểu Hổ Ly nhớ ơn cứu mạng nên đã hóa thành Ô Ân để đền đáp ơn xưa”

Cái chết không đáng sợ, chỉ sợ sống mà như đã chết. Hãy sống để làm đẹp cho hậu thế. Đó mới là cuộc sống có ý nghĩa.

Chúng ta hãy biết trân trọng những giá trị nhỏ, một ngày nào đó ta sẽ được đền đáp bằng giá trị lớn hơn. Nhưng ta không vì giá trị lớn hơn mà phải cố tỏ ra trân trọng cái nhỏ, mà một cách tự nhiên, cái gì dù nhỏ hay to cũng đáng trân trọng, để làm cho người khác được vui. cái nhỏ đó đôi khi chỉ là một con chim què.

Dù là một con chim nhỏ nhưng đó là giá trị tinh thần .

Trong lịch sử chim chào mào sẽ không có con chim thứ hai.

Bản lãnh như Lý Tiểu Long

Huyền thoại là Thiết Mộc Chân chào mào

Hôm này minh xin nói hết về Chào mào Thiết mộc chân, những cái hay và biến cố mình đã nói bởi vì lúc này Chào mào Thiết mộc chân không là của ai cả.

Trong suốt quãng đời chim, đi đâu , Tmc cũng thu hút người chơi ở đó. Ai cũng muốn đấu với Tmc, Bây giờ trường chim nhiều, CV Yến Phi bớt khách. Và Tmc cũng đã hết. Nhưng không ai quên được Trường chim Yến Phi, và càng không quên Chào mào 1 chân. Một con chim , một cuộc đời. Một phong cách. Và có một triết lý.

Thân chào các anh em.

Sáng nay mở áo lồng không thấy Thiết mộc chân cử động nữa, nó đã ra đi mãi mãi. Một lần nữa xin chân thành cảm ơn tất cả các anh em.

Vì đam mê em này quá nên mình cũng bắt em chào mào bổi già,chim gốc Trà My đẹp như tranh,cắt một ngón chân,cũng đã được 1 năm rồi chưa thấy chơi gì mà thấy mình là nhảy ầm trời.10 người vào nhà thấy em nó là hết 9 người hỏi mua (mình nói mình cắt 1 ngón chân nên thôi ).Hehe nhờ cắt vậy nên đỡ mất em nó.Hi vọng nó là thiết mộc chân thứ 2 nhỉ.

【#6】Hỏi Từ “thành Phố” Chào Mào

TTH – Không ai thống kê hết cả nước có bao nhiêu con chào mào ria đỏ (Pycnonotus jocosus) đang nuôi nhốt phục vụ sự đam mê của con người. Chỉ biết người chơi thường tổ chức những giải đấu rầm rộ, với hàng trăm, hàng nghìn người mang chim đến tham gia. Để có chim quý, họ có hẳn một hệ thống chân rết tìm mua những con chào mào hay, mà hay nhất vẫn là chào mào Huế, bất chấp giống chim này là động vật hoang dã đã được pháp luật bảo vệ.

Thi chào mào từng được tổ chức trong kỳ festival, nhưng tới đây sẽ dừng lại

Giống chim chào mào nhỏ nhắn xinh xắn, có cái mũ nhô cao, từ xưa đã hút hồn các bậc vương tôn, công tử ở Huế. Tài liệu cũ để lại vẫn nhắc đến thú chơi gà, cá, chim của khách tao nhân. Ngày xưa họ không nuôi nhiều như bây giờ. Những người có điều kiện thường tuyển, chăm một đến hai con thành chim mồi, ngày ngày nghe hót, lấy cảm giác thảnh thơi. Sau tết, họ hẹn nhau mang chim vào rừng để bẫy, chọn những con tốt mang về thuần dưỡng.

Thú chơi chim ngày xưa kể ra cũng nhã. Đó là ngoài việc vào rừng, chọn một thân cao đặt lồng chim mồi lên trên rồi vạch cỏ, nghểnh tai nằm nghe hót đấu, người chơi còn phải tự chuốt những thanh tre già, làm nhà cho những chú chim yêu quí. Hoặc tự tay rang gạo, trộn trứng gà mang phơi nắng thật khô để nuôi. Ông Hoàng Tú Nam, một người sống gần phủ Vương trên đường Nguyễn Sinh Cung vẫn nhớ: Ngày xưa các mệ vẫn thường hẹn mang chim vào phủ để thi đấu. Chim được nuôi trong những chiếc lồng tre rất đẹp, ngoài phủ áo lồng bằng vải lụa. Các mệ đi trước, người hầu mang lồng theo sau. Đến nơi, mệ tự tay thả chim vào lồng. Đấu chào mào xưa thường đấu theo từng đôi, các mệ ngồi xem và đặt cược… Cũng vì máu mê với chim, cá… nên thi thoảng các mệ vẫn bị vua quở trách.

Không kém các bậc vương tôn, thú chơi chào mào lan rộng, phổ biến khắp lớp thị dân và dân sống vùng ven TP Huế. Kí ức nhiều người già vẫn còn lưu nhiều mẩu chuyện ra đồng đuổi bắt chào mào đến đen da, cháy tóc. Con chào mào mang về có khi chỉ được nuôi trong cái chẹp bắt cá dân dã. Các cụ vẫn tự làm bột nuôi chim, tất nhiên không nhiều chất dinh dưỡng như bột của các bậc vương tôn, nhưng bù lại, “thực đơn” cho chào mào của họ được bổ sung thêm nhiều loại châu chấu, cào cào. Trong những ngày tết, cạnh những trò bầu cua, hò giã gạo… người dân xưa vẫn có không gian cho những trò đá chim, đá gà, đá cá. Phần thưởng lúc này có khi chỉ là những cái vỗ tay tán thưởng.

Đến ngành “công nghiệp”… chào mào

Dù đã phải trải qua thời gian dài, nhiều biến động nhưng thú chơi chào mào ở Huế đến nay vẫn vẹn nguyên và phát triển hơn bao giờ hết. Dẫn chứng là, cửa hàng chim chào mọc ra khắp nơi. Trên những con đường ven thành phố như Nguyễn Sinh Cung, Tăng Bạt Hổ, Hùng Vương nối dài, nếu đếm từ đầu đến cuối, mỗi đường có từ ba đến năm điểm bán. Vào trung tâm thành phố, dường như ở đâu cũng thấy chim được nuôi nhốt trong những chiếc lồng tre. Từ cửa hàng sửa xe, quán cà phê, bún, thậm chí là cửa hàng vàng bạc, ở đâu cũng có chào mào. Giống chim nhỏ nhắn, đầu có mũ này hút hồn từ người lao động phổ thông, đến công chức, bác sĩ, quân nhân trong lực lượng vũ trang… ở Huế. Bởi vậy không quá ngạc nhiên khi đâu đó trên các diễn đàn chim cảnh, người ta gọi Huế là thành phố chào mào.

Ông Nguyễn Đức Hậu, người chơi chim lâu năm ở phường An Cựu, TP Huế khẳng định, dọc đất nước hình chữ “S”, ở đâu cũng có chim chào mào, nhưng giọng của con chim chào mào Huế là hay, là đỉnh nhất. Hỏi hay làm sao? ông Hậu gật gù: Chim Huế nhiều giọng, to, đanh, luyến láy rất dài, nghe rõ ràng. Thứ đến là dáng con chim. Dù chim Huế không to như ngoài bắc, nhưng nó được thân hình dài. Lúc chơi, chim nhảy nhót chuyền cành, ra giọng đều, xòe đuôi, nhấp cánh liên tục nhìn rất đẹp và dữ. Cũng vì chim chào mào Huế hay nên ngày càng được nhiều người chọn nuôi, được dân chơi cả nước đặc biệt săn tìm. Vì giá chào mào Huế cao hơn, nhiều người dân các tỉnh đánh bắt, mang chào mào về Huế bán. Từ Huế, mỗi lúc chiều tối, từng đàn chào mào được chuyển theo xe vào nam, ra Bắc phục vụ người chơi. Theo giá hiện tại, mỗi con hay nếu rẻ cũng năm, bảy triệu đồng. Không bù cho cách đây khoảng 10 năm, mỗi con chim hay chỉ dao động trong khoảng 30- 50 nghìn đồng.

Từ ngày chim chào mào được săn đón, nhiều người dân địa phương đổ xô săn bắt. Từ bẫy đấu, mỗi ngày được một đến hai con, đến nay, họ chuyển sang đánh lưới. Một cán bộ ở chi cục kiểm lâm TP Huế hài hước: “Nói không ngoa, ở Huế đã có hẳn một ngành công nghiệp phục vụ chào mào. Đó là những người dệt lưới để bẫy chim, làm lồng từ bắt, dưỡng, nuôi các kiểu. Lồng rẻ thì 200 – 300 nghìn đồng. Cái cầu kì như gỗ mun cẩn xà cừ thì không dưới 20 triệu đồng”.

Có chim, có lồng, còn phải có thức ăn (gọi là bột), đồ đựng bột, nước (gọi là cóng), chỗ cho chim nhảy (gọi là cầu). Tại những điểm bán chim cảnh, người ta nhận làm bột cho chim theo công thức của người nuôi. Có người trộn ngũ cốc, tôm sông, lòng đỏ trứng gà, nhưng có những người cầu kì hơn, ngoài những thứ kể trên họ còn cho cả hạt í dĩ, bột cào cào châu chấu, cốt để giúp con chim của mình có sức khỏe, chơi hăng trên các sàn đấu. Người đam mê chào mào thường tự làm bột theo công thức riêng, không bao giờ cho chim ăn những gói bột sản xuất công nghiệp bán trên thị trường. Có một điều thú vị, là đàn ông Huế có thể nhường hết việc nhà cho vợ làm. Song bột nuôi chim nhất định phải do một tay ông hong, sấy vì sợ vợ đụng vào hỏng mất bột của chim.

Một thú chơi sắp trở thành có tội

Là người mê chim từ nhỏ, hàng ngày khi nắng lên cao, ông Nguyễn Đức Hậu cẩn thận nhấc từng lồng chim ra khỏi nhà, mở áo lồng, đưa ra sân cho chim tắm nắng, hót đấu với nhau. Đến trưa, ông lại tỉ mẩn cho từng con vào lồng tắm, đồng thời quay sang dọn lồng thật sạch, thay nước, thức ăn để đón chim về. Chim tắm xong lại được phủ áo lồng, treo ở góc nhà, rất cẩn thận.

Như những người chơi chim khác, ông Hậu làm công việc này như một nghi thức, lặp đi lặp lại hàng chục năm qua, không hề nhàm chán. Trong suốt thời gian cho chim tắm nắng, tắm nước, ông Hậu vẫn ngồi cạnh, vừa nghe chim hót, vừa canh phòng. “Từ ngày người người chơi chim, tỉnh nào cũng chơi chim, Huế rộ thêm tội phạm trộm chào mào. Chỉ cần lơ đễnh là nó giựt, chạy ngay”, ông Hậu thở dài.

Theo thống kê, cả TP Huế hiện có 15-16 câu lạc bộ chào mào, trong đó hạt nhân là CLB chim cảnh TP Huế với số hội viên sinh hoạt thường xuyên lúc cao điểm là 80 người. Cạnh đó, Huế còn có một lực lượng người chơi chim tự do hùng hậu, khó thống kê hết. Vào những dịp lễ tết, đầu xuân, những người chơi chào mào lại tổ chức hội thi chim. Để tham gia, các chủ chim phải đóng phí từ 250-350 nghìn đồng/một lồng chim. Mỗi hội thi thu hút từ vài trăm, cá biệt như festival, có lúc lên đến hơn 1.000 chú chim tham dự. Chim đoạt giải được ban tổ chức thưởng lớn, từ nguồn các chủ chim đóng góp. Thường là chiếc xe máy, trị giá khoảng 15 triệu đồng.

Tuy nhiên, thú chơi chào mào ở Huế nói riêng và cả nước nói chung đến đây sẽ phải khép lại, bởi theo ông Lê Viết Ngọc Vinh, Hạt trưởng kiểm lâm thành phố Huế thì, dù được đánh bắt từ rừng hay đồng bằng, con chim chào mào thường nuôi vẫn là loài có nguồn gốc hoang dã. Điều này có nghĩa, dù nuôi động vật hoang dã thông thường (không có tên trong các danh mục bảo vệ), nếu không chứng minh được nguồn gốc sinh sản tại các cơ sở chăn nuôi sinh sản, đều được xem là có tội, bị phạt hành chính, tịch thu theo điều 234, bộ luật hình sự 2021 và Nghị định 157/2013 của Chính phủ. Điều này khác với luật cũ, chỉ xử phạt những hành vi nuôi, săn bắt, kinh doanh động vật hoang dã có trong danh mục.

Nhận tin, những người nuôi chào mào lâu năm không mấy ai vui. Ông Nguyễn Đức Hậu lo lắng: “Tới đây chưa biết làm răng. Thú chơi chim có cả mấy trăm năm nay rồi, không dễ gì bỏ được. Trong quá trình nuôi, chim và người cũng có tình cảm với nhau. Có những con đã mất bản năng kiếm ăn ở ngoài tự nhiên, nếu thả ra thì có hại cho nó hơn là có lợi”.

Băn khoăn không kém, anh Lê Thịnh Khánh, chủ nhiệm CLB chào mào Huế thở dài: “Không riêng Huế, mà cả Tp Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng… thậm chí là cả nước người ta chơi lâu rồi. Bây giờ cấm ngay chắc là khó. Có điều, các cơ quan chức năng cần gửi công văn hay thông báo gì đó đến các hội chơi chim, hội sinh vật cảnh để người ta biết. Không thể luật thì cấm, nhưng các hội, các địa phương vẫn tổ chức thi chim thì phản cảm quá”.

Ông Nguyễn Dung, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, trưởng Ban Tổ chức Festival Huế 2021 khi hay tin cũng “giật mình”. Ông Dung nói, sẽ cho anh em kiểm tra lại. Vì trong chương trình “OFF” của festival Huế 2021 dự kiến có hội thi chào mào toàn quốc. Nếu luật đã cấm thì mình sẽ hủy để bảo vệ động vật hoang dã. Còn lâu dài, tỉnh cũng sẽ nghiên cứu nhằm hạn chế tình trạng săn bắt, buôn bán chim chào mào nói riêng, động vật hoang dã nói chung.

Huế sẽ như thế nào khi thành phố vắng bóng chào mào? – người viết tự đặt cho mình câu hỏi rồi lãng đãng theo những con đường chào mào ở Huế. Vắng bóng-tất nhiên rồi. Sẽ không còn những con chào mào bị nhốt trong lồng, treo trước ban công nhà cao tầng. Nhưng bù lại, sẽ có những đàn chào mào lớn tìm quả chín trên các tán cây. Tiếng hót của con chim tự do lúc nào cũng vang, xa, thanh bình hơn chim bị nhốt. Điều đó, liệu có hay hơn không?

Bài, ảnh: DƯƠNG QUANG TIẾN

【#7】Basn Chim Chào Mào Bảy Đấu Bình Định Huyện Hóc Môn , Quận Bình Tân Giá Cạnh Tranh Cho Quý Khách Yêu Quý Chim Hay Lồng Chim Quận 10

Basn chim chào mào bảy đấu bình định huyện Hóc Môn , quận Bình Tân giá cạnh tranh cho quý khách yêu quý chim hay lồng chim quận 10

CAM KẾT LỒNG CHẤT LƯỢNG – GIÁ RẺ NHẤT TP.HCM

Lồng Chim Minh Châu-Chim cảnh Minh Châu xin kính chào quý khách!

Chim Cảnh Minh Châu

Địa chỉ:389/5 Tân Kỳ Tân Quý, quận Tân Phú, Missinterbeauty.com Hotline: 0933 765 596 – 0936 090 958

Website: chim đẹp

bây giờ chúng tôi chuyên cung cấp các loại lồng chim với giá sỉ cam kết lồng chim giá rẻ nhất cạnh tranh nhất đến với khách hàng. Sản phẩm được làm trực tiếp từ các nghệ nhân lành nghề với nhiều năm kinh nghiệm, bán tại nhà không tốn tiền thuê mặt bằng, không qua bất kỳ trung gian nào nên bảo đảm tiêu chí Rẻ-Bền-Đẹp.

Lồng biên hòa tre già chất lượng cao, lồng huế cao cấp làm thủ công 100% hàng đục tay rất tinh xảo, quý khách không nên so sách với hàng chạm bằng máy CNC làm đại trà bán giá rẻ chất lượng không cao.

Ngoài lồng chim giá rẻ, chất lượng cạnh tranh chúng tôi còn cung cấp sỉ & lẻ chim chào mào, mi, khoen, than,lửa và nhiều loại chim khác với giá sỉ cho các tiệm.

Với đội ngũ giao hàng chuyên nghiệp chúng tôi bảo đảm sản phẩm mau chóng đến tay khách hàng, cam kết hỗ trợ phí giao hàng thấp nhất cho khách hàng, giao hàng miễn phung phí vi bán kính <5km.

Nguồn gốc chim chào mào là gì

Chim chào mào thường được dân chơi chim rất ưa chuộng bởi vẻ đẹp và màu sắc rực rỡ của loài chim này. Thế nhưng ít ai biết được nguồn gốc tên gọi cũng như xuất xứ của loài chào mào. Loài chào mào thuộc họ Chào mào (danh pháp hai phần: Pycnonotus jocosus). Ngoài ra, trong dân gian còn có tên gọi khác là Chóp mào, Hoành hoạch mồng, chóp mũ đỏ, đít đỏ… nhưng tên thông dụng nhất vẫn là chào mào. Loài chim này có nguồn gốc ở các nước nhiệt đới Châu Á. Chim chào mào thường ăn các loại côn trùng và hoa quả.. Loại chim này dễ dàng tìm thấy trên các nhánh cây và khóm lá. Đặc biệt, điểm rất dễ nhận dạng ở loại chim này là có hai má trắng và phía trên “mảng” trắng là màu đỏ do đó khiến chúng có tên tiếng Anh là râu đỏ (Red-whiskered).

Chào Mào (Passeriformes) gồm những loài chim có kích thước vừa phải. Thường sống thành đàn, khá đông và ầm ĩ. Chào mào các loại côn trùng và hoa quả. Tổ chim hình cốc, làm trong các bụi rậm và cành cây. Có tổng 41 loài (trong đó Việt Nam đã phát hiện 23 loài)

Cách nuôi chim chào mào siêng hot:

Chào mào mới bắt về: mất 3 tháng để “trấn an”, tập cho ăn cám, bước đầu làm quen với “kiếp tù chung thân”. Giai đoạn này thì rất cực và bực, phải trùm áo lồng thường xuyên chỉ để hé 1 khe nhỏ thôi, hạn chế tối đa việc tiếp xúc với nó, hạn chế việc di chuyển , cứ để nó tự thích nghi, rồi hé dần áo lồng ra. Sau 3 tháng nó đã bắt đầu sổ đều, nhưng còn rất nhát, tuy nhiên được như thế là nó đã vượt qua thử thách lớn nhất rồi

Trong thời gian nuôi, nếu nó là chim dùng để bẫy sau này thì. hồ hết ai cũng biết là đi bẫy phải cần cây sào lồng. Mà hơn phần nửa số Chào Mào nuôi qua mùa thay lông mà ta không dùng sào tập treo lồng thì nó sẽ sợ sào, bởi ta cầm cây sao đưa tới lồng. Bản năng của nó nghĩ mình sẽ dùng xua đuổi nó. Cách tốt nhất là gác cây sào vào chỗ chắc rồi treo lồng lên theo thế như ta đang cầm sào treo lồng vậy. Treo vài lần nó sẽ quen cây sào và không sợ nữa. Rồi cứ như thế nuôi qua một mùa thay lông thì nó sẽ đẹp và hay lên, muốn biết độ sung của nó thế nào thì nhờ một người bạn mang chim mồi lạ tới treo cho hót xem nó phản ứng thế nào. Chào Mào mà nghe giọng chim là nó hót đối lại sung lắm, và chim hay thì sẽ rút như vít vít vít miên man đó là thế kêu chim về lại lồng, mà ngoài rừng khi đi bẫy, chim trời tới lồng rồi bay thì nó sẽ rút như thế. Khi kê cho đấu thấy độ sung của nó đấu mạnh cách nhấp miên man, trận đấu kéo dài thì đã thành công rồi, còn nếu nó chưa sung lắm thấy đấu tí rồi ngừng thì đem ra khuất ngay. Treo cho hót hỗ tương và tiếp thử lại vài lần với thời kì cũng phải hơn 2 tuần. Các fans vẫn có thể mang đi thử, theo tôi thì nếu nuôi đúng một năm thì có thể cho đi tập trận rồi, nghĩa là mang tới chỗ dợt treo cho hót, nhưng phải khuất không cho nhìn thấy chim khác. Cách tôi hay dùng là nuôi qua năm(một mùa thay lông) là mang đi bẫy tập trận cho nó vào mùa chim tơ. Ra rừng mới đầu thì chưa sung chớ đi vài lần nó sẽ sung hẵn lên, hay lên thấy rõ.

Và rồi trong thời gian trôi qua, ta chợt thấy chú chim ta chăm đã gọn đẹp lông lá mướt, đấu đá và hót hay, thì lúc đã ta tự thưởng có chính mình một cái gật đầu thoả nguyện. nên chi nhiều dân nuôi rành chim vẫn thích tìm lùng chim bổi nuôi lên, vì có nhiều lý do, như nó có nhiều kỷ niệm với ta, công sức ta chăm nó, có thử thách, và tràng đầy nghệ thuật khi nuôi một con chim bổi thành mồi.

Một số điểm lưu ý khi nuôi chim chào mào:

【#8】Hội Thi Chim Chào Mào Quảng Nam Lần Thứ I: Sân Chơi Mới Cho Nghệ Nhân Chim Cảnh

Hội thi chim Chào mào Quảng Nam lần thứ I: Sân chơi mới cho nghệ nhân chim cảnh

Ngày 24.3, Hội Sinh vật cảnh Quảng Nam, Hội chim Chào mào Quảng Nam phối hợp cùng CLB chim Chào mào thành phố Tam Kỳ tổ chức Hội thi tiếng hót chim Chào mào các tỉnh miền Trung- Tây Nguyên lần thứ I. Hoạt động này được giới nghệ nhân chơi chim cảnh đánh giá là một sự kiện quan trọng, đánh dấu sự trở lại của phong trào chơi chim Chào mào đã bị lãng quên trước đó.

Niềm đam mê của những nghệ nhân xứ Quảng

Các nghệ nhân đưa chim vào khu vực thi đấu.

Gặp anh Lê Duy Khang- hội viên CLB chim Chào mào thành phố Tam Kỳ, cho biết, những năm trước đây, thú chơi chim Chào mào rất được các nghệ nhân chơi chim cảnh ưa chuộng, nhưng vì nhiều nguyên nhân, thú chơi đó đang dần bị lãng quên. Anh cho biết thêm, Chào mào là giống chim thân thiện với con người lại rất dễ nuôi. Không giống các loại chim cảnh khác, chim Chào mào chỉ cần ăn hoa quả và bột, quá trình sinh trưởng nhanh, ít bệnh tật. Đồng thời, giá thành lại phù hợp với tất cả các tầng lớp có thú chơi chim. Hơn thế, Chào mào là loài được giới chuyên môn đánh giá có tiếng hót hay, lảnh lót , có phong thái chiến đấu đẹp. Do đó, anh cùng với một số anh em trong CLB chim Chào mào thành phố Tam Kỳ với mong muốn khôi phục lại phong trào chơi chim Chào mào đã tổ chức Hội thi này, qua đó, tạo một sân chơi mới cho anh em nghệ nhân.

Tổ trọng tài chấm điểm để lựa chọn chú chim đạt tiêu chí.

Khi được hỏi về nguồn kinh phí để tổ chức Hội thi lần này, anh Khang cho biết: “Mọi chi phí đều do các anh em tự bỏ tiền túi ra, từ chi phí thuê địa điểm tổ chức, cho đến chi phí lo ăn ở cho các CLB chim cảnh ở các tỉnh bạn về tham dự. Anh cùng với anh Huỳnh Ngọc Diệp, Nhật Linh mỗi người bỏ ra 10 triệu đồng, và một số anh em trong CLB chim Chào mào thành phố Tam Kỳ góp vào được 40 triệu. Với số tiền đó, để tổ chức Hội thi chuyên nghiệp là rất khó nhưng với niềm đam mê chim cảnh, mong muốn được giao lưu, học hỏi với các nghệ nhân tỉnh bạn, anh em chúng tối đã quyết tâm tổ chức thành công Hội thi”.

Đối với các anh em trong CLB chim Chào mào thành phố Tam Kỳ, sự kiện lần này không chỉ tạo sân chơi mang tính chuyên nghiệp lần đầu tiên được tổ chức tại Quảng Nam, mà còn rất ý nghĩa khi Hội thi được diễn ra đúng ngày Chào mừng kỉ niệm 38 năm ngày giải phóng thành phố Tam Kỳ và tỉnh Quảng Nam ( 24/3/1975-24/3/2013).

Một sân chơi chuyên nghiệp mới

Hội thi tiếng hót chim Chào mào các tỉnh miền Trung-Tây Nguyên lần thứ I đã diễn ra thành công, tạo dấu ấn đẹp cho các CLB chim cảnh tỉnh bạn. Hội thi lần này thu hút 247 lồng chim đến từ 19 CLB các tỉnh Quảng Nam, Đà Nẵng, Huế, Quảng Ngãi, Phú Yên, Ninh Thuận. Trong đó, các CLB đều mang tới Hội thi hàng chục lồng chim, như CLB chim Chào mào thành phố Tam Kỳ có gần 50 lồng chim, Hội Chim cảnh Huế có 40 lồng chim tham dự.

Hội thi thu hút đông đảo người dân đến xem.

Cách thức tổ chức chấm thí được thực hiện theo vòng loại, gồm 8 vòng thi đấu, qua mối vòng sẽ loại trực tiếp 10 lồng. 10 lồng bị loại ở vòng 6 sẽ đạt top 30, 10 lồng loại ở vòng 7 sẽ lọt top 20. 10 lồng còn lại sẽ vào vòng chung kết và thi đấu theo hình thức đảo lồng yếu loại dần. Tham dự Hội thi lần này, ông Nguyễn Đức Linh- thành phố Quảng Ngãi, cho biết: “Anh em nghệ nhận chơi chim cảnh chúng tôi rất vui mừng vì đã có một sân chơi chuyên nghiệp mới, có cơ hội giao lưu, học hỏi về những kỹ thuật nuôi chim cảnh. Bên cạnh đó, công tác tiếp đón và cách tổ chức thi của BTC rất chuyên nghiệp. Chúng tôi mong Hội thi sẽ được tổ chức vào những năm sau để có thêm nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi”.

Không chỉ thu hút nhiều nghệ nhân từ các CLB thuộc các tỉnh khu vực miền Trung-Tây Nguyên tham dự, Hội thi lần này còn thu hút sự quan tâm của nhân dân thành phố Tam Kỳ. Người xem thích thú với những chú chim cảnh đẹp, những màn ghanh nhau từng tiếng hót, từng thế chiến đấu, tấn công dọa nạt kẻ thù của các chú chim Chào mào. Những cảm xúc đan xen lẫn lộn tại Hội thi, có cảm xúc vui sướng khi lồng chim được lọt vào vòng trong, hay cảm xúc buồn, thất vọng khi lồng chim bị loại của các nghệ nhân chơi chim cảnh. Một nghệ nhân chơi chim cảnh ở Huế cho biết, dù không đạt giải cao tại Hội thi, nhưng vẫn rất vui vì được giao lưu, học hỏi, biết thêm nhiều kỹ thuật, chăm nuôi chim cảnh. Nếu năm sau, Hội thi tiếp tục được tổ chức, chúng tôi vẫn sẽ tham gia thi đấu”.

Ông Vũ Ngọc Sơn -Trưởng Ban Giám khảo Hội thi, một trong những trọng tài có nhiều kinh nghiệm về chấm thi tại các hội thi chim cảnh trên toàn quốc, cho biết : để chọn ra chú chim đạt giải nhất phải dựa vào nhiều tiêu chí khắt khe, như: Chào mào trường chim, mào dày và cao, chim thon gon, rắn chắc, nhanh nhẹn, không tật, lỗi. Chim mau mỏ ra giọng đều đặn, bền bỉ trong suốt quá trình thi đấu, chim hót đổ nhiều giọng, đảo giọng, luyến láy âm tiết rõ ràng, chim ra giọng quát hoặc giọng ché (chét) thị uy, dọa nạt đối thủ, phải đủ 3 âm tiết trở lên, không có âm tiết trùng lắp. Thái độ thi đấu của chú chim đó phải linh hoạt, nhảy cầu, chuyển cầu, dáng đứng vươn mình, trong quá trình thi đấu chim rê cầu (xà cầu) búng cánh rung dọa đối thủ, chim sục sạo tìm đánh ra giọng ché thị uy dọa nát đối thủ. Đánh giá về chất lượng Hội thi tiếng hót chim Chào mào các tỉnh miền Trung- Tây Nguyên lần I, ông Sơn nói: ” Chất lượng chim của các CLB tương đối đồng đều, chất lượng tốt. Mặc dù được tổ chức lần đầu tiên, nhưng Hội thi mang tính chuyên nghiệp cao”.

Ông Vũ Ngọc Trưởng bên chú chim đạt giải nhất của mình.

Chung kết cuộc thi, Giải nhất thuộc về lồng chim của ông Trịnh Ngọc Trưởng – huyện Phú Ninh, giải nhì thuộc về lồng chim của ông Hồ Ngọc Phú- Tam Kỳ, giải ba thuộc về Trần Vũ Quốc- Tam Kỳ. Trong niềm vui bất ngờ khi giành chiến thắng tại Hội thi, ông Trịnh Ngọc Trưởng nói: “Sở thích nuôi chim cảnh của tôi được bắt đầu cách đây hai năm. Hiện nay, tôi đã có 5 lồng chim cảnh, với nhiều loại chim khác nhau. Tuy nhiên, Chào mào là loại chim mà ông vẫn thích nuôi nhất”.

Hội thi tiếng hót chim Chào mào các tỉnh miền Trung- Tây Nguyên lần I kết thúc để lại nhiều dấu ấn đẹp cho các nghệ nhân đến từ các CLB chim cảnh các tỉnh bạn, và những người dân thành phố Tam Kỳ, đánh dấu bước ngoặt lớn đối với phong trào chơi chim Chào mào của giới nghệ nhân chơi chim cảnh. Hứa hẹn một sân chơi chuyên nghiệp, làm tiền đề phát triển mạnh hơn nữa thú chơi chim cảnh tao nhã này./.

Thúy Hằng

Lượt xem: 10,721

{{NguoiGui}} ({{Email}})

gửi lúc {binding NgayGui, convert=dateConverter}

{{ HienThiNoiDung(NoiDung,TrangThai)}}

Bản đồ tỉnh Quảng Nams

Văn bản điện tử

Một cửa điện tử

Portal Quảng Nam – Giấy phép số: 14/GP-TTĐT cấp ngày 26/6/2015.

Đơn vị quản lý: Sở Thông tin Truyền thông – Số 50 – Hùng Vương – Thành phố Tam Kỳ

Chịu trách nhiệm chính: Ông Phạm Hồng Quảng – Giám đốc Sở Thông tin Truyền thông

Điện thoại:0235.3818333 – Fax:0235.3811759 – Email:[email protected]

Ghi rõ nguồn chúng tôi khi sử dụng thông tin trên website này

【#9】Những Điều Cơ Bản Về Chào Mào.

Những điều cơ bản về chim chào mào :

1. CHỌN CHIM

1.1. Chọn chim đã thuần:

Nếu có duyên, có cơ hội, có điều kiện mua hay đổi lấy một con CM đã thuần về nuôi thì theo tôi là cũng tốt. Mặc dù mất đi cái cảm giác thích thú khi thấy em nó tiến bộ từng ngày, mất đi cảm giác chinh phục thành công một thử thách cam go, mất đi cái thú chăm bẵm cho em chim. Nhưng bù lại, mình được hưởng thụ ngay. Mình được sở hữu ngay một dáng, nết, giọng mà mình thích.

Khi chọn mua một con chim thì điều đầu tiên là bạn phải thích nó đã, rồi mới xét tiếp – nếu không thích, hoặc còn lăn tăn thì không cố mua. Tôi vẫn thường nói chuyện với AE đã mua thì mua cho đáng, không thì thôi chứ cố lôi về cả đống chim, tốn cả đống tiền rồi đến lúc lọc lựa ra cũng chỉ còn được có vài ba con thôi – chi bằng khi đi đâu đó mà thấy thích con nào đó, hãy hỏi giá rồi rút đúng = từng ấy tiền … cất đi, coi như đã mua. Rồi đếm xem khi nào “mua” đủ khoảng 10 con theo kiểu ấy rồi, thì mình sách hết tiền ra mua 2 con thực sự về chơi. Thử vậy xem có hiệu quả hơn không !

Trở lại việc chọn mua chim – vấn đề là chọn như thế nào!

Trước hết là về dáng: tôi xin đưa ra tất cả những tiêu chuẩn mà tôi cho là đạt để các bạn tham khảo. Nhìn vào con chim nó cân đối từ đỉnh mào đến chóp đuôi là đẹp.

Chi tiết thì cơ bản là:

– Mào: gốc mào to, khi mào dựng lên thì phải thẳng cạnh từ giữa mào xuống hết cổ – không gấp khấc ở cổ (nếu gấp khấc càng to thì gốc mào càng nhỏ – chim kém bền). Ở trên đầu con chim, phần lông nào dựng lên thì tính là mào. Từ giữa mào lên đỉnh mào phải gom gọn. Đỉnh mào nhọn, không loe hoe. Mào càng cao thì nhìn chim càng uy nghi, đĩnh đạc. Mào thẳng đứng gọi là mào đinh, chim bền bỉ, nhiều nước chơi hay, nhìn nó hào hoa phong nhã; Mào cong về phía trước là mào lân, chim dữ dằn, bản năng đàn áp, nhìn nó uy nghi oai dũng.

– Yếm: theo tôi thì chính cái yếm là nét chính tạo ra sự quyến rũ, thu hút của con CM. Nó cùng với cái mào đặt trùm lên đầu, quàng qua cổ, thả xuống 2 bên vai với màu sắc đen đậm khác biệt với màu nâu và trắng còn lại – tạo cho nó một dáng dấp và phong thái uy nghi mà chỉ CM mới có. Yếm đẹp thì phải đen đậm cùng màu với mào, càng dày càng đẹp, càng sâu xuống hai bên vai càng quý phái, càng khít càng quyễn rũ … Hai bên yếm cân đối thì nhìn con chim rất đẹp (hàng này hơi bị hiếm).

– Mỏ: mỏ chim cần mảnh, thường thì nó bo tròn trịa nhưng vớ được con nào mỏ có cạnh rõ rệt (mỏ ba lá) thì quý – thứ này lắm mồm, to mồm, dễ sung. Hai bên mép càng rộng giọng chim càng to vang, ra đấu càng uy lực.

– Mí, má: mí đỏ không những là đặc điểm để báo hiệu chim đã trưởng thành hãy chưa mà nó còn là điểm xuyến độc đáo, tô điểm cho nét mặt của con chim – như thể họa sĩ “điểm nhãn” để lấy cái “sắc thần” cho một bức họa chân dung vậy. Mí đẹp cần gọn, sắc phải thật tươi, thật sáng. Đặc biệt là hai mí phải đều nhau, thật cân đối – điểm xuyến mà lệch lạc thì còn ý nghĩa jì !?. Má chim là phần được khoanh bằng một vệt lông đen ở ngay trên xương hàm. Má chim phải cân đối, hơi phồng đều nhau, vệt ngăn cách càng mảnh càng tốt – mặt chim dữ, nhưng không được đứt quãng, lông má phải trắng mịn.

– Hầu: chim đẹp hay không, cái hầu nó góp phần quan trọng. Hầu chim không những tạo dáng mà nó còn báo hiệu nết chim bền, dữ, giọng chim khỏe, vang. Hầu chim là phần từ gốc mỏ dưới xuống cổ. Hầu to thì làm phần lông phồng căng lên, hầu nhỏ thì phần lông ấy chỉ phùng phùng lên thôi.

Các bạn chú ý đặc điểm này để đánh giá về cái hầu cho chính xác. Đôi khi con chim nó có hầu to nhưng mà do phần lông chỗ đó bị bết lại, hoặc bị rụng đi thì nhìn thấy nhỏ hoặc ngược lại, hầu nhỏ nhưng do lông xù lên lại cứ tưởng là to …

Để nhìn chính xác thì các bạn nhìn cái xương ở cổ, dưới xương hàm ấy, nó đưa ra làm cho phần hầu căng to ra là com chim có hầu to và ngược lại, còn chỉ nhìn lông lá mà xét thì dễ bị nhầm lắm. Chim có hầu to thì đẹp, thường là nết bền, chim dữ, giọng tốt. Ngược lại chim hầu nhỏ thì thường có giọng đôi, giọng nhỏ nhưng lại đanh, vang.

– Mình chim: mình em chim nhìn chung phải thon dài, nhìn như con thoi đan lưới cá thì mới đẹp. Bộ lông chim khỏe là phải bóng như tơ, mượt như nhung, ôm ép gọn vào thân hình.

– Vai: Vai phải nở nang nhìn con chim mới có lực, giúp cho bộ cánh nó linh họat. Vai nở thì nhạy cánh – chim siêng giang, búng. Vai nở mà hơi sếch lên nữa thì tuyệt vời, nó làm cho bộ cánh lúc nào cũng xệ xệ như đang cự nhau – chim đẹp, quý.

– Ngực: nở, ưỡn ra, có lằn giữa ngực mới tốt, nhìn con chim nó lực, đẹp. Ngực to thường phổi bự – giọng chim vang, khỏe, chim bền nước.

– Lưng: hơi gù thì đẹp – chim có dáng đứng chữ C (lưng tôm). Phần thắt lưng, là phần phía trên hai đùi chim, cần thon gọn (chim có eo) – phần này chỉ khi chim đứng giang cánh hoặc là khi … làm thịt nó thì mới thấy, hic!

– Cặp cánh: gọn, lông cánh không tưa, dài quá phao câu, ốp gọn như 2 cái vỏ trai hai bên hông chim thì nhìn mới thích. Cặp cánh đừng có xếp chéo nhau trên lưng – như vậy chim chưa có lửa, cánh là phải vai sách lên, đầu cánh xệ xuống nom mới khí thế.

– Chân: đùi, cẳng phải dài. Đùi cần to chứ cẳng đừng to quá – nhìn xấu. Ngón chân thì phải to, dài. Móng thì cần to, ngắn gọn và cong đều. Cẳng chim mà càng tròn, bóng thì chim càng non tơ và ngược lại.

– Bộ lông đỏ ở phần hậu môn: nhìn như củ tỏi là đẹp, cần nhìn thấy nó phân biệt rạch ròi với phần lông khác thì mới tốt.

– Đuôi: đuôi phải dài và phải xếp thật gọn (đuôi một cọng). Đuôi phải đủ và đều để khi giang cánh xòe đuôi nhìn mới đẹp mắt.

Nết – lối chơi của con chim:

Cái này thì mỗi người thích mỗi kiểu, có người thích chim lăng xăng, năng động; có người thích chim trầm tĩnh điềm đạm. Về nết thì tôi xin nói chung chung thôi:

– Nết bền: Chim chơi bền bỉ ngày này qua tháng nọ. Cảm giác như nó không biết mệt là gì, cứ đều đều chơi như thế.

– Nết siêng: là nó chơi suốt ngày, mau mồm miệng, lúc nào cũng chơi được từ sáng tới tối, hế móc ra là chơi.

– Nết dữ: là chim có bản tính cô hồn chuyên muốn chèn ép bắt nạt kẻ khác, khi đấu thì cố to mồm hơn, khi đá thì cố khỏe hơn, chim dữ thường hay chẻ nẹt để trấn át chim khác.

– Nết đằm: đằm chứ không phải hiền nhá – nết này hiểm. Con chim nó vẫn chơi đều đều nhưng mà không lăng xăng, nó biết làm thế nào để chim kia phải sợ nó – nhìn nó có cái thần rất khác biệt với đám kia.

– Kết hợp: có nhiều nết trong một con chim.

– Lối chơi của chim CM: Về cơ bản thì có:

+ Giang cánh xòe đuôi: lối này làm mát lòng “điểu sĩ”! Chim đứng cầu dang rộng 2 cánh xòe đuôi, đôi khi kết hợp sổ, chẻ.

+ Chớp: 2 cánh máy liên tục trong khi xáp đấu.

+ Rũ: chim xếp mào lại, đầu lượn như lươn, lưỡi lè như rắn, mình uốn như vũ nữ Ha-oai, cánh + đuôi vỗ nhẹ nhịp nhàng như đàn cò bay chậm. Nhìn có vẻ đẹp vậy nhưng nó làm thế là để … chọc tức đối thủ là chính, với lại là để tán gái đó, thông qua tán gái để chọc tức đối thủ.

+ Bu, chụp: Chim đấu cứ hay nhảy bổ về phía đối thủ, chụp nan lồng, thò đầu ra rướn về phía giặc đòi cấu xé …

+ Nhứ: Con chim khi đấu nó vừa chớp cánh vừa giật giật hướng về phía đối thủ của nó – cái lối này là dễ “tiễn đưa” đối thủ nhất, nhiều con chẻ nẹt tóac tóac chứ không nguy hiểm, hiệu quả như cái lối quái đản này.

+ Chao: Chim chao bên này, bên kia cầu như kiểu vừa bỏ chạy vừa rủ rê. Lối này thường có ở chim mồi sành hay đi bẫy.

+ Kết hợp: chim có nhiều lối chơi như ở trên.

Về giọng chim CM thì cứ xoay quanh mấy âm thanh witch witch whèo whèo thôi.

Cơ bản có:

– Rao: chim hót giọng bình thường, hót đều đều để thỏa cái bản năng trời phú cho nó. Rao là khi nó đứng một mình, tâm trạng phấn chấn, nó đứng thẳng vươn cổ ra hót. Chim rao càng nhiều thì là càng siêng. Giọng rao hay là phải to, khỏe, có độ vang, đều đặn và chuyển đổi âm điệu luyến láy. Chứ cứ rao như rao kẹo kéo thì nghe một chặp là oải người rồi.

– Whitch: là tiếng chim kêu – nó whitch để gọi bầy, chỉ có 2 hoặc 3 âm tiết. chim whitch nhiều thì không tốt, nhưng khi treo trong rừng nghe tiếng whitch nó vang vang cũng cảm giác run người.

– Sổ: là giọng hót đấu, là giọng rao nhưng gắt gỏng, ngắn nhưng đanh hơn giọng rao. Giọng sổ phải to, gắt, đổi đảo liên tục thì mới tốt – nghe mới ép-phê. Khi con chim sung nó đang rao mà có con khác “chõ mõm” vào là nó chuyển qua giọng sổ – ôi thôi rồi … nghe mà sướng tái tê …

– Ché: em chim nó sung tột độ thì nó ré lên, chẻ là tiếng sổ quíu của nó – khi nó muốn tuôn ra một tràng âm thật dài trong thời gian thật ngắn thì nó chẻ. Tiếng chẻ uy lực thì phải gắt, dài, âm phải thanh và vang. Có nhiều con chim khi nó ra giọng chẻ là lũ chim kia giật mình nhốn nháo, có ku trốn tuốt xuống đáy lồng nhòm lên ngơ ngác cứ như né bom …

– Rọt: Cũng là tiếng kêu lúc chim xung, phấn khích, rọt là chuỗi âm có biên độ ngắn, nhanh nhưng dài phát ra từ họng của con chim, khi rọt thì con chim nó ko há mỏ mà chỉ rung rung 2 mỏ cho âm bật ra thôi. Tiếng rọt như là một hình thức đề-ba, khởi động cho một cuộc chửi nhau tơi tả.

– Nẹt: là tiếng whet mạnh, đanh, đay nghiến, có khi chỉ có một âm, có khi 4-5 âm. Nó nẹt là để quát đối thủ trấn át theo kiểu to mồm hàm hồ. Kiểu như mình quát trâu bò khi chúng sực lúa vậy.

Về chọn chim thuần thì cơ bản là như vậy, hy vọng đã góp thêm thông tin cho các bạn khi chọn mua chim./.

1.2 Chọn chim bổi già rừng:

Nếu mới bắt đầu chơi CM thì theo tôi là không nên chơi chim bổi jà rừng, vì dễ nản lắm. Lúc mới bắt về còn mướt mát thế mà sau một thời gian ngắn thôi là nhìn em chim nó xác sơ, đầu mào, đuôi cánh toe toét hết. Nhác thấy bóng người là nhẩy thúc tưng bừng. Tuy nhiên nếu bạn thích chọn nuôi bổi jà rừng thì có một số đặc điểm để có thể nâng cao xác xuất chọn được một con chim hay.

Việc chọn được một con ưng ý trong lồng bổi đã khó rồi, việc bắt ra cho đúng là nó là điều khó gấp chục lần – khi mà lồng bổi có cả trăm con, đưa vợt vào là chúng bay tán loạn lên, chủ quầy bắt ra đâu có jì đảm bảo đó đúng là con chim bạn chọn. Vì vậy, khi chọn được chim rồi, bạn phải để ý một đặc điểm nhận dạng đặc biệt nào đó để yêu cầu chủ quầy bắt ra cho đúng con chim bạn chọn (một vệt phân trắng dính trên cánh hoặc là một cọng lông tơ vướng ở ngón chân chẳng hạn).

Khi chọn chim thì cần ngồi im mà nhìn, hạn chế cử động. Đi lựa chim trong lồng bổi mà xông xáo quanh lồng thì có mà cả ngày chẳng lựa được con nào. Bạn nên đi chọn vào lúc khoảng 9h30 – 10h sáng hoặc 2h30-3h chiều là tiện nhất, vì lúc này đa phần chim đã no rồi, nó ít bay nhảy nếu không bị động lồng, với lại giờ đó mà có con nào còn mon men đi tìm ăn thì nên bỏ qua đi, con đó yếu quá không tranh lại mấy con khác ngay trong lồng bổi thì còn để ý làm jì!? Hơn nữa đi chọn vào giờ đó thì nắng ấm làm bộ lông của nó ôm vào người hơn dễ chọn dáng hơn.

Chọn bổi già thì bạn cần phải nhìn tướng con chim, thấy nó cân đối, đẹp là được. Mình chim thon, dài, được quả lưng hơi gù thì đẹp. Chim bổi trong lồng tập thể thì không lộ nhiều thông tin cho mình chọn đâu. Chỉ cần xem mào có dài, dầy không. Bộ yếm càng đậm càng tốt.

Chọn chim có mặt to nhưng không bị xù lông, mình dài, đuôi, cánh dài là đẹp. Đầu mào, đuôi phải còn nguyên, không toét ra là chim khôn, hoảng bay thúc lồng nhưng biết giữ cho không bị tổn thương (Lồng bổi thì thường được bọc = lưới ruồi nên chim ít bị toác đầu nhưng nếu chim đần thì bộ đuôi vẫn bị xơ).

Chân nhỏ, cao, ngón chân to, dài, móng phải còn nguyên (chắc rồi, chứ mà bàn chân 4 ngón cưa 2 còn 2 thì nói chi nữa …!??), móng to, ngắn và cong đều là đẹp. Chọn chim mỏ mảnh, hai mép rộng, xương hàm bạnh ra là tốt.

Chọn hai mí đều nhau, gọn. Khi nhắm được một con rồi thì bạn nên so sánh nó với mấy đứa chung quanh, thấy nó có phần nhỉnh hơn thì yên tâm bắt nó ra được rồi.

Việc chọn chim bổi jà thì ngoài việc chọn dáng tướng, một số chi tiết cơ bản như trên, bạn còn phải tìm xem nó có những điểm nào làm cho bạn … không thích. Điều này tôi học được của các bạn trên diễn đàn. Theo tôi thì nếu tìm ra được khoảng 3 điểm cố định làm cho mình không thích nó thì nên bỏ qua nó, chọn con khác …

Chọn chim là một khâu rất quan trọng trong “sự nghiệp nghiện chim” của bạn. Ngay từ đầu, bạn khó tính bao nhiêu, thì về sau này bạn sẽ được hài lòng bấy nhiêu. Chính vì vậy, không nên quá dễ dãi nếu bạn có nhiều sự lựa chọn.

1.3 Chọn chim non, chim má trắng

Nếu bắt đầu chơi chào mào thì theo tôi là nên chọn chơi loại này. Thời gian đầu mới bắt về thì lũ này rất nhát, nhưng chúng cũng rất nhanh dạn dĩ và cũng dễ chăm sóc.

Chọn chim má trắng thì cơ bản là như chọn bổi jà, nhưng bạn lưu ý là ưu tiên chọn những con mào dài (Bạn phải để ý mấy cọng lông mào luơ huơ để xác định độ dài của nó) và đặc biệt là dài đòn, mập ốm to nhỏ không quan trọng, quan trọng là dài đòn.

Vì khi ở rừng thì có thể nó ăn uống thiếu chất nên không to, nhưng những con có bản cốt tốt thường là những con chân cao + dài đòn. Đem về nuôi trong lồng cho ăn uống đầy đủ thì nó sẽ bung hết bản cốt tiềm ẩn ra, lúc đó mới thấy lợi hại.

Khi nhìn quen thì chỉ cần nhìn thôi là có cảm giác nó là chim mái – vụ này mấy ông chủ quầy rành lắm. Nhưng nhìn quen rồi thì nói làm jì, quan trọng là đặc điểm kìa.

Chim mái thường thì nó nhỏ hơn trống (to chỉ = khoảng 2/3 đến 3/4 chim trống thôi). Chim mái thường có đầu nhỏ, mào thấp, cui chứ không nhọn đỉnh. Bàn chân chim mái thường nhỏ nhắn, móng nó nhìn mảnh mai. Lông chim mái thường mềm và mịn hơn chim trống. Sắc mặt chim mái thường thì nhìn nó hay ngơ ngơ ngác ngác.

Trong bầy mà có con nào lúc đứng một chỗ mà hay nhìn ngang nhìn dọc thì rất nhiều khả năng đó là phái yếu. Cảm giác chung khi nhìn vào một con chim mái là: nhỏ con, gọn gẽ, ít nhảy nhót nhưng hay nhìn dáo giác, đặc biệt là nhìn nó hiền hiền tội tội.

Chăm sóc Chào mào là cả quá trình kết hợp nhiều vấn đề: thức ăn, nước uống, thuốc thang, phòng và trị bệnh thường gặp, vệ sinh, bảo vệ, tập dượt … Theo tôi thì đối với chăm sóc Chào mào (hay đối với bất kì loài nào khác) thì các khâu trên đều quan trọng như nhau, không thể coi trọng hay xem nhẹ khâu nào cả.

Đương nhiên, nuôi chim chỉ để giải trí (đại đa số) – vì vậy, tuỳ điều kiện mỗi người, cần có thời gian biểu cho việc chăm sóc lũ chim trong tuần. Chăm có kế hoạch và định hướng như vậy khi làm quen thì sẽ đỡ mất thời gian, đỡ mất công và đặc biệt là sẽ không bị quên, không bỏ sót nếu nhà nuôi nhiều chim. Hơn nữa, làm như vậy là bạn đang dịu dàng áp đặt một trật tự kỷ luật cho lũ chim ở nhà.

Thời gian chăm chim cần phải được bố trí hợp lý nữa. Đừng để đến một lúc nào đó, ta giật mình thốt lên “Ôh, thì ra bấy lâu nay mình làm tôi mọi cho cái lũ chim trết tiệt này àh ?!!”

Phần này mỗi người, mỗi vùng có cách chăm riêng nhưng cơ bản là đều có hiệu quả. AE đọc nếu thấy không đúng, hoặc có cách chăm khác thì trao đổi lại để cùng học hỏi kinh nghiệm của nhau – mục đích viết bài của tôi chỉ có vậy, mong AE nhiệt tình tham gia.

Thức ăn chính: quan điểm của tôi là không quá cầu kỳ đối với các thành phần của cám. Chào mào có nhiều nguồn thức ăn bổ sung, nhiều nguồn cung cấp bổ sung vi chất dinh dưỡng nên đối với cám ăn hàng ngày của nó, theo tôi chỉ cần đủ chất dinh dưỡng cơ bản là ok. Cám chim thì có nhiều hãng sản xuất, đóng gói bán nhiều trên thị trường, có thể mua về trộn thêm thuốc (nói kỹ phần sau) và một số thành phần bổ sung như trứng, tép khô lạt, tôm … Tôi nói vậy không có nghĩa chê bai cám tự làm. Nếu có điều kiện, chọn được một công thức hợp với chim thì tự làm cám cho chim theo các thành phần đó là tốt nhất.

Đối với cám tự làm hay với cám bán sẵn, sau khi mở gói thì không nên để quá 1 tháng. Nhiều khi nhìn cám vẫn tươi nguyên, mùi vẫn thơm ngậy nhưng đã có một số chất khi tiếp xúc với không khí nó bị biến đổi gây rối loạn tiêu hoá.

Một điều quan trọng nữa, đã được nói đi nói lại nhiều rồi, nhưng tôi vẫn xin nhắc lại: khi đã xác định được công thức cám thích hợp rồi thì phải theo đuổi công thức này lâu bền, tuyệt đối không được đột ngột thay đổi các thành phần cơ bản của cám.

Lý do là: cơ thể của chim đang thích nghi, đang phát triển bình thường với các thành phần cơ bản nào đó rồi, việc trao đổi, hấp thụ chất đang được diễn ra bình thường, nhưng đột ngột bị ngắt đi, thay vào một chất khác – điều này làm chim bị shock, cơ thể của nó vừa bị thiếu hụt các chất quen thuộc (bị cắt đi) vừa phải đối phó với mấy thứ lạ lẫm (mới bị tống vào).

Nhẹ thì chim bị rối loạn tiêu hoá, suy nhược một thời gian, khi nào thích nghi với cám mới thì phát triển bình thường. Nặng thì đi tiêu chảy dài ngày, xù lông, thay lông bất thường, suy dinh dưỡng, suy kiệt, quy tiên … Muốn đổi cám thì bắt buộc phải làm từ từ, bạn trộn hai loại cám vào với nhau rồi hàng ngày rút dần tỷ lệ cám cũ đi, tăng dần tỷ lệ cám mới lên.

Về công thức làm cám thì ở diễn đàn cũng đã nói rất nhiều, với lại tôi cũng không muốn giới thiệu một công thức cố định. Tôi chỉ xin đưa ra (đề nghị) một số thành phần chính cho cám Chào mào:

– Các loại cám cho gia cầm bán đóng gói sẵn (Cám Ba vì, cám Con cò …),

– Trứng vịt, trứng gà: nếu trộn 10 quả thì lấy 10 lòng đỏ + 3 lòng trắng. Nếu không có điều kiện phơi, sấy thì nên luộc chín rồi cà nhỏ ra để trộn sau đó phơi, sấy thật khô. Cám trộn trứng thì mỗi mẻ làm cho ăn trong vòng 15-20 ngày thôi,

– Trứng vịt lộn, trứng cút lộn,

– Thịt rắn mối, thịt bò, tôm tươi,

– Tép lạt khô: theo tôi cái này chủ yếu cung cấp thêm can-xi,

– Bột ngũ cốc hoa quả (bột dinh dưỡng dành cho trẻ em),

– Cơm nấu từ gạo nếp lức: thứ này nóng, nếu chọn thì nên cho ít thôi.

Thức ăn bổ sung: Thức ăn bổ sung đối với Chào mào là trái cây, côn trùng.

– Trái cây: Chào mào đặt biệt thích chuối (zám nó có họ hạng với … khỉ ??!). Có điều kiện thì cho ăn chuối tây (chuối cúng) là tốt nhất, không làm cho chim bị tiêu chảy. Ngoài ra nó cũng thích ăn nho, cà chua, hồng, cam quýt ngọt, dưa hấu … – nói chung là các loại trái cây chín có vị ngọt. Về liều lượng thì trong một tuần có ít nhất 3 ngày chim được ăn trái cây.

Chào mào cũng thích ăn khoai lang, khoai tây, khoai mỳ, cà rốt luộc – thứ này cho nó ăn nhiều cũng tốt (bạn phải luộc lên, nếu không thì nó không thể nào nhá nổi).

– Côn trùng: Cào cào non là lựa chọn số 1, nhưng có con thích ăn cào cào, có con không thích, không ăn, bạn phải tập cho nó ăn bằng cách cho nhịn đói rồi để mấy con cào cào vào cóng (bẻ cẳng cào cào đi, chỉ cho nhúc nhích được thôi). Có điều kiện cho ăn đều đặn hàng ngày thì quá tốt, nếu không thì vài ba ngày cho ăn một lần, mỗi lần chừng 5-7 con là vừa.

Sâu quy: cho ăn ít thôi, ăn cho vui, cho đỡ nhạt mồm thôi – như thể mình cắn hột dưa vậy. Không nên cho Chào mào ăn nhiều sâu. Mỗi tuần mỗi con chào mào ăn chừng 1,5-2 muỗng cà phê sâu là vừa. Không nên cho Chào mào ăn dế – dế hăng không hợp với Chào mào. Bạn cũng không nên tập cho Chào mào ăn thịt bò, thịt heo tươi sống, tôm tươi – không tốt cho hệ tiêu hoá của nó.

Có điều này các bạn cần lưu ý: khi dọn lồng chim thì hay có mấy con sâu bị ku chim làm vãi xuống đáy lồng. Các bạn tuyệt đối không được tiết kiệm = cách cho nó ăn lại mấy con đó, mà phải làm mấy lỗ nhỏ ở đáy lồng để sâu vãi lọt hẳn đi. Sâu vãi nó sống nhờ phân chào mào, cho ăn lại như vậy khác jì bạn cho Chào mào ăn phân của chính nó – ruột gan nào chịu nổi ?!

Nước uống: Nước uống cần sạch sẽ là đủ rồi, không cần phải đun sôi để nguội chi cho cầu kỳ, nên lấy nước từ bể hay lu chứa để không còn hơi thuốc clorua trong nước máy. Cóng nước không để quá 03 ngày, không để rong bám, đặt biệt, nếu ông chim ị vào là phải đem ra thay ngay. Gớm! có nhiều ông nuôi chim nhiều quá không chịu dọn dẹp để cho cái cóng nước như cháo loãng mới chịu thay … Cóng nước thì bạn nên để cóng sành để tiện theo dõi – chim có thể nhịn đói được chứ tuyệt đối không thể nhịn khát.

Bổ sung vi chất dinh dưỡng – vô thuốc: Vấn đề này tôi định không viết, vì thuốc là con dao hai lưỡi, khi sử dụng thuốc phải hết sức cẩn thận và phải theo dõi sát sao bầy chim. Về vấn đề này, các bạn chỉ nên tham khảo thông tin – hiểu thật rõ thì mới làm, không áp dụng một cách máy móc.

Các bạn nhận thấy Chào mào dễ chơi, nhanh sung là do chế độ ăn uống tự nhiên của nó – đầy đủ chất dinh dưỡng và đầy đủ vitamin cần thiết. Nếu có điều kiện mua thuốc chuyên dụng cho chim thì cứ theo hướng dẫn sử dụng mà thực hiện, còn nếu không có điều kiện thì vẫn có cách bổ sung vi chất dinh dưỡng cho nó thông qua các loại thuốc dùng cho người – tôi sẽ cố gắng giới thiệu các loại thuốc được bán phổ biến ở hiệu thuốc.

Thuốc trộn vào cám thì có Carbomango – hoặc các loại thuốc tiêu thực để hỗ trợ hệ tiêu hoá, bước đầu tiếp xúc với thức ăn mới, ENEVON C viên thuốc hình con nhộng màu cam (hình như 2000đ 5 viên). 2 viên Carbon + 2 viên ENE nghiền nhuyễn ra trộn với 1kg cám cho chim ăn hàng ngày.

Thuốc trộn vô nước cho uống thì dùng các loại thuốc bổ dành cho trẻ em dưới 1 tuổi – có rất nhiều loại được bày bán đầy giẫy ngoài hiệu thuốc. Tuỳ điều kiện mà chọn một loại rồi dùng lâu dài cho cả bầy chim, không cần thiết phải chọn loại đắt tiền làm jì cả.

Các giai đoạn vô thuốc – loại thuốc, cách thức, liều lượng:

– Chim bổi, chim non mới bắt về: Loại này cần phải được vô thuốc ngay, với liều lượng thấp nhất rồi tăng dần lên. Cho ăn cám có thuốc hàng ngày. Đối với thuốc cho uống theo nước: lần đầu bạn pha khoảng 0.2-0.3 cc vào 2/3 cóng nước cho chim uống, sau 3 ngày thì ngưng, lấy cóng ra rửa thật sạch rồi cho uống nước sạch bình thường. Bạn theo dõi chim trong vòng một tuần, nếu chim vẫn bình thường thì khoảng 7-10 ngày sau nâng liều lên 0.3-0.4 cc vào 2/3 cóng nước, cho uống liên tục trong 3 ngày và lại ngưng để theo dõi như trên.

Thời gian đầu vô thuốc chim sẽ đi phân hơi lỏng màu vàng kéo dài khoảng 2-3 ngày – điều này bình thường.

Nếu chim hợp thuốc thì nó sẽ trở lại bình thường thôi. Bạn theo dõi thấy con nào đi phân lỏng hơn bình thường là phải ngưng ngay, lại giảm liều xuống và nâng lên lại chậm hơn. Không pha quá 0.5 cc thuốc vào 2/3 cóng nước, mỗi lần vô thuốc thì không kéo dài liên tục quá 3 ngày. Các bạn phải hết sức chú ý vấn đề này.

Thuốc nó sẽ có tác dụng từ từ khi được dùng đúng liều (khó khăn là mỗi con chim chỉ hợp với một liều lượng nhất định – cái này tự các bạn phải theo dõi và xác định). Đến khi thấy thuốc có hiệu quả, nhiều người sướng quá tăng liều lên làm cho em chim shock thuốc quy tiên luôn rồi ngồi than trách …

Sau khi xác định được liều lượng thì cứ sau mỗi tháng vô thuốc một lần.

Chim non hoặc chim bổi mới bắt về nếu được vô thuốc đầy đủ thì nó phát triển rất tốt – sau khi thay lông nó sẽ bung hết bản cốt ra, lộ hết dáng tướng, lông lá mượt gọn và ra lông rất nhanh.

– Chim thuần thì sau 1 hoặc 2 tháng vô thuốc một lần, tuỳ vào điều kiện của bạn có cho nó ăn được nhiều thức ăn bổ sung hay không. Nếu nhiều thức ăn bổ sung thì thời gian giữa 2 lần vô thuốc dài ra, và ngược lại.

– Chim thay lông: khi chim chuẩn bị thay lông và mới bắt đầu rụng lông thì không vô thuốc – vì có thể sẽ làm nín lông luôn. Khi thấy chim bắt đầu ra lông non thì bắt đầu vô thuốc, liều lượng như đối với chim non và chim bổi mới bắt về.

Khi bắt đầu vô thuốc thì bạn phải chịu khó quan sát theo dõi bầy chim của mình. Mỗi con sẽ hợp với một liều lượng khác nhau, vì thế bạn phải nhớ và cho thuốc cho “đúng người đúng tội”. Và lúc nào cùng phải nhớ “Cái jì dù có tốt mấy đi nữa, nhưng quá lố thì sẽ tai hoạ”. Tôi mua một lọ thuốc, cho hơn 10 con Chào mào mà cả 6 tháng nay chưa dùng hết một nửa.

Cơ bản về chế độ dinh dường cho Chào mào là như thế, AE nào có chế độ khác thì trao đổi thêm. AE mình cùng học hỏi giao lưu với

“Đồ nghề” để bắt đầu chơi Chào mào, tối thiểu bạn phải sắm:

– Lồng chim: Lồng vuông hay tròn jì tuỳ sở thích người chơi, lồng Chào mào thì loại tầm 52-56 nan là vừa, khoảng cách nan thì đủ chỗ để ông ku thò đầu ra ngoài là được. Nếu sử dụng lồng tròn thì nóc lồng nên dùng nan đôi hoặc nan 3. Vì lúc bay hoảng hoặc lúc xáp lồng cho cắn nhau, Chào mào nó thường hay vươn lên phần nóc và bị kẹt đầu vào phần uốn giữa nóc lồng và thân lồng. Hic, nó bị treo cổ như thế thì khốn khổ lắm, giãy hoài mới lọt ra được, lông lá tung toé xác xơ ra, bị đơ cả cổ, đau 2 bên hàm – chim đang sung mà bị vậy thì còn nói jì được nữa – bị xong nó sẽ hoảng, nhát trở lại mất cả tháng.

Lồng tháo đáy thì tiện cho việc dọn vệ sinh lồng, nhưng tháo hay không tháo thì vẫn nên dùng lồng đáy kín để tránh gió lùa thốc từ dưới lên – nguy hại cho ông ku chim. Khi lồng để không không sử dụng thì bạn nên kéo cửa ra, để nhỡ có ông ku chuột nào muốn vào thám hiểm thì có đường ra vào, nếu không ông í sẽ cắn nan chui vào, xong lại cắn nan chui ra – phiền toái cho ông í và cho cả mình nữa.

– Áo lồng: Theo tôi cái áo lồng rất quan trọng – nó có nhiều tác dụng: tủ ấm cho chim, tránh gió lùa. Đối với chim bổi mới bắt về thì nó còn là chỗ núp kín đáo giúp chim bớt căng thẳng, Đối với chim thuần thì áo lồng che mặt không cho giang hồ thấy nhau – có tác dụng kích sung chim, khi vận chuyển đi xa thì phải tủ áo lồng, áo lồng góp phần hạn chế mèo, chuột tấn công chim vào buổi tối nữa. Mỗi một lồng chim cần có một áo lồng và cần phải được sử dụng hợp lý. Treo chim ra ngoài cho chơi thì cuộn hết áo lên, khi cất đi thì trùm lại để hở ½ lồng ra, tối thì tủ kín lại.

Đối với chim bổi mới bắt về thì nhất thiết phải tủ áo lồng lại nhưng không được tủ kín mít, ban đầu thì hé sơ chỗ phần cửa lồng ra, rồi mở ra từ từ đến khi nào mở hết được ½ lồng là tạm ổn. Làm như vậy nó sẽ mau dạn hơn, lý do là: chim mới bị tống vào lồng thường nó hoảng sẽ nhảy lung tung, thấy jì cũng sợ, cũng nhảy, càng nhảy thì đầu đuôi càng toét ra, càng đau, càng đau thì càng nhát, càng nhát thì càng nhảy … cứ luẩn quẩn mãi vậy thành thử con chim nó lâu dạn. Không có áo thì nó cứ thấy chỗ nào thoáng là xăm đầu xông ra, có cái áo, nó có chỗ núp kín đáo, hễ động là nó bu vào đâu đó trong áo và yên tâm nghe ngóng.

Đối với chim bổi mà tủ kín mít hết lại thì cũng không ổn, nó nghe động đì đùng bên ngoài nhưng mà không thấy, không hiểu chuyện jì đang xảy ra ngoài í thì nghĩ cũng khiếp, phải hé ra cho nó đừng có bị tò mò, nghi ngờ rồi nghĩ ngợi linh tinh. Phải tạo điều kiện cho nó lén nhìn ra, thấy sợ thì có chỗ trốn, cứ vậy từ từ nó quen và nhanh chóng dạn dĩ. ở trong áo nó cứ thấy dáng người đi qua đi lại hoài thì cũng quen dần và dạn với người.

– Bộ cóng: Cần phải có tối thiểu là 3 cóng: 1 đựng cám, 1 đựng nước, một đựng sâu. Cóng nước thì nên dùng cóng sành, cóng thuỷ tinh loại trong để dễ theo dõi, đảm bảo nước sạch và luôn luôn có nước.

Nước hay cám jì thì cũng không nên để lâu quá 3 ngày. Khi châm cám cho chim các bạn lưu ý là không nên cứ thế đổ cám thêm vào cóng mà nên chịu khó lấy cóng cám ra, lấy hết phần cám cũ ra để kiểm tra xem có bị mốc hay không, đổ cám mới vào rồi đổ cám cũ lên trên. Làm như vậy để đảm bảo là ông ku chim không bị xơi cám mốc.

Cám để trong cóng tầm 5 ngày là bị mốc, mà thường thì mình chu đáo, đâu có để hết sạch mới châm, nếu không để ý mà cứ thế đổ vào là ông chim lúc nào cũng phải xơi cám mốc mà mình không biết.

– Bố lồng: dùng để lót vào đáy lồng chim tiện cho việc vệ sinh. Trên bố lồng, các bạn nên lót thêm 3-4 lớp giấy báo để hút nước của phân chim. Hai ngày là phải thay báo một lần, nếu càng để lâu thì càng được nghe người nhà càm ràm và càng có nhiều cơ hội nhiễm bệnh về hô hấp (cả bạn và chim). Hơn nữa, phân chim nó nhiều khí cacbonic, lại tủ áo thường xuyên nên phải hạn chế việc để nhiều phân trong lồng. Có nhiều người chơi chim mà nhìn vào đáy lồng cứ như mấy hòn non bộ (hic, viết ra mấy dòng này mà tôi thấy … xấu hổ quá … !!!).

– Cầu đậu: Cầu đậu cho chim Chào mào cần phải nhám và nhỏ thôi, cầu tròn đường kính tầm 1-1.2cm là ok. Nếu dùng cầu lượn cho đẹp thì cũng tốt, nhưng nhất thiết phải có một chỗ cao, bằng phẳng để chim đậu trên đó, chim đậu cầu lượn mà không có chỗ thăng bằng thì hay bị yếu một bên chân, hoặc nó có thói quen đậu cóng. Lắp thêm cầu phụ nếu lồng tương đối cao và rộng rãi. Các bạn lưu ý khi lắp cầu phụ thì gài cái thế để chim khi lên đậu cầu phụ thì đừng có ép sát lồng quá, lông đuôi sẽ bị mài vào nan lồng hỏng hết.

– Lồng tắm: Đồ chuyên dụng dùng để tắm cho chim, sang qua lồng tắm để vệ sinh lồng nuôi. Lồng tắm thì bán sẵn rất nhiều. Các bạn lưu ý 90% chim bị sẩy là sẩy từ lồng tắm ra. Lồng tắm thường có nhiều cửa, cửa nào không sử dụng thì nên cột cố định lại cho chắc ăn. Trong lồng tắm không nên để cầu đậu. Nhiều bạn nghĩ để cầu đậu vào đó để cho nó khi nào tắm xong thì lên đó đứng rỉa lông – không có đâu, gặp con lười tắm nó cứ đứng ì trên cầu khó chịu lắm, lấy cầu ra thì chim nhanh chịu tắm hơn.

– Lồng bẫy: Cũng nên sắm sẵn một cái, trước là để phòng hờ nhỡ chim bị sẩy thì còn có cái để mà hy vọng, sau là khi rảnh rỗi thì cũng đi dợt rừng với chị với em …

Chim mỗi tuần phải được tắm ít nhất hai lần bất kể thời tiết. Nếu trời lạnh quá thì cho em nó tắm bằng nước ấm. Chim thay lông vẫn phải cho tắm bình thường. Có nhiều con chim nó không chịu tắm thì bạn cho nó ở gần với con ham tắm trong lúc tắm. Nó thấy nó sẽ bắt chước tắm theo, hơn nữa con kia vẩy nước ướt bê bết vào người nó, ngứa ngáy nó sẽ xuống tắm. Cho tắm thoải mái đến khi nào nó lên thành chậu rỉa lông là coi như xong.

Về phơi nắng thì mỗi ngày phơi chừng 1-1,5 tiếng đồng hồ là đủ, phơi vào buổi sáng hoặc trưa, mỗi buổi nửa tiếng – nói chung khi nào rảnh + có nắng thì cho phơi. Bạn kết hợp việc sách ra cất vào khi phơi nắng để tập cho chim quen với người nữa. Hạn chế việc phơi nắng qua cửa kính – tia nắng đi xuyên qua kính có nhiều tia tử ngoại không tốt cho cả chim và người.

Phòng trừ bọ, rệp chim: Khoảng 2-3 tháng bạn nên phun thuốc chỗ treo cất chim một lần, trong lúc cho chim tắm thì phun thuốc trừ bọ, rệp cho lồng chim, để khô lồng rồi cho chim vào.

Các bạn ra quầy thuốc thú y mua một sợi dây đeo cổ chống bọ chét của chó, mèo, rồi cắt ra nhiều đoạn, mỗi đoạn chừng 3-4cm (một sợi dây đeo dài 60 cm – đeo cho chó mèo thì được 6 tháng – giá trung bình 70.000-80.000đ/sợi), rồi bạn để vào mỗi lồng chim 1-2 miếng đó, để ở dưới bố lồng để chim không nghịch ngợm nếm thử – cách này phòng trừ rệp chim rất hiệu quả và đơn giản.

Chỗ treo cất chim: vấn đề này quan trọng. Bạn cần chọn được chỗ treo cất chim sao cho: khuất gió, thoáng khí, an toàn đối với chó, mèo, chuột, tránh kiến vào tha cám, tha sâu, ngăn không cho chim thấy mặt nhau, Tốt nhất là treo cao quá đầu người – hơi bất tiện trong việc chăm sóc nhưng làm thế thì gọn gàng và chim đỡ bị hoảng khi có người hay chó, mèo qua lại.

Khi móc cất chim thì nên chỉ có một điểm tiếp xúc duy nhất giữa lồng chim với chỗ móc thôi – là cái móc lồng, ngay ở cổ móc lồng, bạn quấn một miếng vải to khoảng ngón chân cái rồi tẩm nhớt thải vào đó – làm vậy để tránh kiến – kiến chỉ có duy nhất một đường vào lồng chim là chỗ móc lồng, mà bị chặn vậy là coi như xong, hết đường.

Bạn nên làm một cái sào dài để ngang ở chỗ treo chim, hai đầu sào thì bạn lắp 2 miếng tôn tròn, đường kính khoảng 35-40cm, 2 miếng tôn này xoay tròn được quanh sào, ở giữa sào thì treo chim – làm vậy để ngăn chuột. Chuột leo lên sào, muốn vào tới lồng chim thì nó phải bò qua miếng tôn, cơ mà miếng tôn nó quay tròn nên bám vào được thì miếng tôn nó xoay đưa ông ku chuột xuống đất. Hic, nghĩ mà tội cho ông í, xơi được em chim cũng khá là vất vả !!!

Tập ăn cám: Chào mào bổi mới bắt về, bạn phải tập cho ăn cám nếu không, nó chết chắc. Cách tập rất đơn giản – bạn lột trần truồng quả chuối ra, lấy khoảng 1/3 quả rồi bỏ vào trong cóng cám, đổ cám đầy lên sao cho lộ một phần quả chuối trên mặt cóng cám là được – cứ để như vậy chim nó ăn chuối + liếm láp cám, dần dần nó sẽ biết ăn cám. Mất tầm 5-7 ngày để tập cho chim ăn cám.

Tập cho dạn: Bản chất của chim hay thú hoang nói chung là nhát người, khi bị bắt giam thì chúng sợ thêm đồ vật và thú nuôi khác nữa. Vì vậy khi bắt đầu nuôi chim bổi thì trước tiên bạn phải để chim làm quen với sự hiện diện của con người, thú nuôi và đồ vật chung quanh nó. Tốt nhất là để cho nó tự thích nghi dần dần bằng cách tủ áo như phần trên, treo ở nơi hay có người qua lại, dần dần nó thấy con người không nguy hiểm như nó tưởng (Hic, mà ác ôn hơn nhiều !).

Cần lưu ý là khi cho chim đói thì phải dọn sạch sẽ bố lồng đi, nếu không đói quá nó xơi luôn … phân của nó. Một điều nữa, bạn nên để đôi găng tay mà bạn hay đeo để làm vệ sinh lồng chim ở gần gần lồng chim, chỗ nào mà nó có thể nhìn thấy được ấy, để nó nhìn cho quen. Trong cơ thể con người thì ông chim ông í hãi nhất là đôi bàn tay, vì vậy cứ để cho ông ý nhìn ngắm mãi cái của nợ ấy cho quen đi, để rồi thấy chẳng có jì phải sợ cả.

Tạo điều kiện, dụ cho chim mở miệng hót: Chim đứng trong lồng mà vươn cổ cất tiếng hót tự nhiên như ở rừng là mục đích chính của người chơi chim. Chỉ khi nào chim đã đứng lồng, coi cái lồng chim và không gian quanh nó là nhà, là địa phận của nó thì nó mới thực sự hót. Còn chưa được như thế, thì theo tôi, chưa phải là hót thực sự – mà chỉ là tiếng kêu do nhớ rừng, nhớ bầy, nhớ cặp của nó (whiuuuu, không biết jờ này nàng đẻ được mấy trứng với thằng cha nào rồi? Mà nàng có tình ý jì với cái thằng cánh trắng ở phía bờ suối không ta !? …), hoặc tiếng than khóc cho cái số phận hẩm hiu khốn khổ được phát âm theo bản năng nghe tương tự như tiếng hót mà thôi. Hic, tội thế! Thôi thì tạo điều kiện cho khóc than thoải mái chán chê đi, rồi thì “biến đau thương thành hành động” mà hót cho khoả lấp cái nỗi nhớ rừng, nhớ bạn.

Khi nó bắt đầu sổ đều thì bạn nên thường xuyên cho nó đứng một mình, chỗ có lùm cây hoặc một chỗ khuất nào đó – càng yên tĩnh nó sẽ càng hót nhiều hơn. Giai đoạn này rất quan trọng. Đây là dịp để nó ôn lại tất cả giọng điệu vốn có của nó hồi xa xưa, hồi nó đem rêu rao khắp đồi này núi nọ – bị bặt đi một thời gian do “biến cố chính trị”, đây là lúc mà nó đem ra ôn luyện lại, lúc đầu sẽ còn ngượng ngập nhưng sẽ nhanh chóng trơn tru trở lại như hồi còn ở rừng.

Đem đi dợt ở tụ: Khi mà ở nhà treo đâu nó cũng hót. Móc nó ra ngoài, vừa buông tay quay lưng đi là nó bắt đầu hót – là đến lúc có thể bắt đầu đem nó đến tụ cho dợt dần được rồi. Đây là lúc dễ phá hỏng con chim nhất. Những lần đầu đem ra tụ thì chỉ nên để cho nó ở xa xa, nơi một góc khuất nào đó để cho nó nghe và thấy thấp thoáng đồng loại của nó thôi. Tư từ nó sẽ sung dần lên. Bạn hãy để ý lúc nó hót, thường những con sành thì cứ thế sổ thẳng cánh, nhưng những con yếu hơn thường nương vào một giọng nào đó để sổ theo, cái này phải để ý kỹ mới thấy.

Khi xác định được con mà nó kết giọng rồi thì bạn cho nó lân la lại gần gần con đó, thời gian đầu thì cứ cho đấu cái đã, Chim căng rồi thì hãy cho xáp đấu, không nên cho cắn nhiều – chim sung quá thì cho làm vài mỏ rồi tách ra ngay để nó càng sung thêm. Lúc mới đến tụ, khoan hãy mở áo ra ngay mà để nó bưng bít trong áo một tý cho nó rạo rực đã, làm vậy khi mở áo chim sẽ đấu sung hơn. Làm quen như vậy, mỗi khi bạn rờ vào áo lồng là nó dễ chẻ lắm – sung + gấp gáp muốn ra đấu đá ngay mà …

Đi dợt rừng: Chim chơi sung mãn ở nhà, ở tụ thì nên cho đi rừng. Trước khi cho đi rừng thì bạn phải tập cho nó quen ở trong lồng bẫy đã. Đầu tiên phải cho qua lồng tắm, rồi từ lồng tắm sang qua lồng bẫy. Bạn phải lấy lá cây nguỵ trang cho lồng bẫy. Không muốn cho chim rừng bu cắn ở phần nào thì lấy lá che chắn phần đó lại. Đi rừng thì nên có 2-3 con cùng đi để chim mồi dựa nhau mà đấu đón chim rừng, treo cách nhau chừng 20-30m thôi, đừng treo xa quá để còn chia sẻ áp lực của lũ chim rừng cho nhau.

Tập thả ra: Đối với một con chim mà bạn đã ưng ý chon nuôi rồi, thì nên dành một ít thời gian … tập thả nó ra, phòng khi nó xổng thì có nhiều cơ hội túm về lại. Chim nuôi tầm 2-3 năm ở nhà khi bị xảy thì nó sẽ chưa đi ngay mà còn lẩn quẩn ở nhà vài hôm đã, sau đó mới đi mất (cũng có thể đói quá chết lả ở đâu đó, hay bị mèo nó chụp trong lúc đói khát hoa cả mắt lên, vì nó đâu còn bản năng kiếm mồi ngoài thiên nhiên đâu). Gọi là tập thả chứ thực chất là tập cho nó tìm về lồng của nó.

Việc này bạn nào có điều kiện mới làm được. Để thực hiện thì nhà phải có một căn phòng tương đối rộng, đảm bảo kín không có chỗ cho chim lọt được ra ngoài, buổi sáng bạn đem lồng chim vào đó, ban đầu thì để 1 trái chuối trên nóc lồng, để lồng chim ở giữa phòng, rồi lùa chim ra, cứ để cho nó ở trong phòng.

Đến trưa thì bạn vô phòng cho trái chuối vào bên trong lồng, chiều về kiểm tra xem em nó mò vào lồng chưa. Cứ làm vậy đến khi nào thấy em nó đói tự biết mò vô lồng ăn thì bạn cố tình dấu cái lồng vào chỗ kin kín cho nó tìm.

Khi no thì bay nhảy bu bám chỗ nọ chỗ kia, nhưng khi đói là tìm đến cái lồng – riết vậy nó quen, khi nó quen rồi thì thỉnh thoảng vẫn phải thả ra như vậy, mà chỉ thả trong phòng thôi, khi nào tin tưởng lắm + xác định tư tưởng cho mình đã (hic!) thì mới thả ở ngoài. Làm vậy chim giữ được lửa + được tự do bay nhảy giãn gân giãn cốt – rất tốt cho em nó.

Chim thay lông: Chim mái thì cứ đúng 12 tháng là thay lông, chim trống thì chu kù thay lông ngắn hơn 9-10 tháng, có con 8 tháng là thay. Vì vậy, nói con chim 4-5 mùa lông nhưng chưa chắc nó đã được 4-5 năm tuổi. Chim thay lông thì sẽ được chăm sóc đặc biệt hơn một tý, lồng luôn tủ áo chỉ để hở sơ sơ như chim bổi thôi, lồng cóng lúc nào cũng phải sạch sẽ, treo cất chỗ yên tĩnh – mục đích là để cho chim ngủ nhiều. Lông chỉ mọc và dài ra trong lúc chim ngủ.

Chim đang thay lông thì tuyệt đối không cho đấu đá – mặc dù có nhiều con thay lông thì cứ thay, nhưng sung vẫn cứ sung. Lúc thay lông nó ê ẩm khắp mình, hơi sức đâu mà đấu ?!

Khi chim gần xong lông – nhìn con chim tương đối mượt mà rồi là bắt đầu phơi nắng cho bộ lông cứng cáp dần là vừa. Lúc này bộ lông của nó vẫn còn yếu lắm, mới bung hết bản ra thôi chứ gốc lông vẫn còn máu và chưa bám chắc đâu – chỉ khi nào nhìn vào bộ mào của nó thấy gom nhọn + bộ lông đuôi gom lại, viền trắng chóp đuôi xếp tháp đều đặn thì lúc đó nó mới hoàn tất việc thay lông.

Chim bị nín lông: Là con chim không chịu thay lông, khoác bộ lông cả 15-17 tháng trời, bộ lông thì tả như cái áo tơi mà không chịu thay, chim vẫn chơi đều đều. Hoặc đang rớt được vài cọng rồi nín luôn, không rớt nữa.

Lý do: chế độ ăn uống của chim thiếu chất, không đủ chất và năng lượng để cung cấp cho một bộ lông mới. Chim bị shock do thay đổi chế độ chăm sóc đột ngột – khi chim rớt vài cọng lông theo mùa là báo hiệu nó chuẩn bị thay lông – gọi là rớt lông báo, khi này vẫn chăm chơi bình thường.

Chỉ đến khi nó rớt đến lông cánh và rớt nhiều, sáng ra mở tủ thấy đầy lông dưới bố lồng thì khi đó mới chuyển dần qua chế độ chăm thời kỳ thay lông. Chứ chưa jì người ta mới rớt có vài cọng lông báo mà tủ kín mít luôn thì nín luôn là đáng rồi !!!

Chim bị vậy thì phải điều chỉnh, bổ sung chế độ dinh dưỡng cho nó rồi giúp nó rớt bộ lông bằng cách cho tắm (phun) nước pha với dấm ăn cho nó rồi tủ lại (2 muỗng canh dấm pha với 1 lit nước cho nó tắm, nó không tắm thì phun – làm vậy nó rớt lông rất nhanh do dấm thấm vào da làm mềm chân lông ra + với việc con chim nó ngứa ngáy cứ rỉa lông miết nên lông rụng nhanh. Với lại khi rụng được rồi là có đà, có sự kích thích nên nó sẽ rớt cả bộ nhanh chóng thôi.

Chim suy lông, sâu lông: Bộ lông mới mọc ra còn tơi tả hơn bộ lông cũ, lông ống thì èo uột, ra gần cứng thì teo gốc, nghẹo xuống rồi rụng đi, gốc vàng khè hoặc đen thui, có nước nhờn – Chim bị thiếu chất trầm trọng, trong lúc thay lông không được chăm sóc chu đáo, lồng không vệ sinh + rệp, mạt cắn chân lông làm nhiễm trùng da + thúi cuống lông. Chim mà ra cơ sự này thì chỉ còn nước tủ lại tiếp, dập cho ra bộ lông khác thôi – nhưng trước hết là triệt cái gốc nguyên nhân cái đã.

Có một vài trường hợp chim vẫn được chăm sóc chu đáo, chế độ dinh dưỡng vẫn đảm bảo nhưng nó vẫn bị rụng vài cọng lông máu. Trường hợp này, nếu tin tưởng vào chế độ chăm + dinh dưỡng rồi thì không có jì đáng ngại – có thể do tai nạn, bạn cần để ý lại chỗ treo cất xem chó mèo hay người qua lại có khả năng làm cho nó hoảng không. Hoặc có thể do cơ thể nó đào thải sớm một số cọng lông không phù hợp – điều này bình thường.

Thay lông bất thường: Đây là điều khủng khiếp đứng hàng thứ 2 trong việc chơi chim (điều đứng hạng 1 là : chim quy tiên). Thay lông bất thường là con chim thay một phần lông, có khi 1/3, khi 1/2, khi thì thay cả bộ lông luôn, nhưng có thể chỉ rớt vài cọng (mức độ nhẹ), nhưng mà không theo chu kỳ nào cả, thay đột xuất như vậy bất cứ lúc nào. Rồi con chim nó suy hẳn đi, lúc nào cũng xù ra, kích kiểu jì cũng không sung, cứ vật vờ vậy hàng … mấy năm zời …

Hiện tượng thay lông đột suất chỉ là triệu chứng, còn nguyên căn chính là do em nó bị shock quá nặng nề. Còn shock thì có nhiều lý do làm cho em nó shock. Cái này khi ai là nạn nhân sẽ tự tìm hiểu được.

Chim nhát quá: Khi gặp phải mấy con chim nhát quá thì bạn đừng có cố làm cho nó dạn làm jì, vì càng cố nó sẽ càng nhát thêm thôi. Con chim nó đã sợ người mà lúc nào cũng cứ lăn tăn bên nó lại còn để chỗ đông người qua lại, để xuống đất ép nó, thế thì nó càng ngày càng sợ hơn chứ dạn kiểu jì.

Điều cần phải làm là tìm cách trấn an nó. Cho nó một khoảng không yên tĩnh, chỉ thấy thấp thoáng người cho quen dần thôi, cho nó một chỗ trú an toàn cho nó đứng đó yên tân quan sát và làm quen từ từ. Để tự nó dạn chứ không ép, tự nó có khả năng thích nghi mà. Rồi khi sung lên thì nó sẽ dạn người dần lên.

Chim lâu sung: Có nhiều con chim thay lông xong rồi mãi chẳng chịu chơi, riết rồi bạn chán nó bỏ thí coi nó như cây ổi ngoài vườn vậy – Đây là do nết của nó, con nhanh con chậm, nhưng rồi đến lúc nó sẽ chơi – loại này khi bung ra chơi là hết bài vở. Bạn cần chăm nó đều hơn, năng đi dợt hơn, nhưng đem ra để đó. Kiên trì, rồi sẽ gặp được một tác động nào đó kích nó sung lên.

Chim bị đè: Treo cất chim mà cứ để cho thấy mặt nhau lần hồi chim nó sẽ phân chia ngôi thứ. Trong bầy sẽ có một đại ca nổi lên, chơi căng nhất, to mồm nhất. Chính nó quyết định có để hay không để mấy con còn lại chơi – tuỳ theo tâm trạng của nó ngày hôm đó như thế nào.

Để tránh chim bị đè nhau như vậy thì lúc treo cất không nên để cho chim thấy mặt nhau, tranh thủ lúc chim sung mãn thì cho cắn mấy mỏ cho nó ghét nhau. Bạn cần bắt cặp búa xua cho cắn để không con nào sợ con nào. Tranh thủ làm được vài mỏ thòm thèm như vậy thì con chim nó sẽ không sợ nhau nữa – mà càng nghe giọng con kia vang lên nó càng sung, càng hậm hực.

【#10】Chăm Sóc Chim Chào Mào Quảng Trị Như Thế Nào

Chăm sóc chim Chào mào Quảng Trị là cả quá trình kết hợp nhiều vấn đề: thức ăn, nước uống, thuốc thang, phòng và trị bệnh thường gặp, vệ sinh, bảo vệ, tập dượt … Theo tôi thì đối với chăm sóc Chào mào (hay đối với bất kì loài nào khác) thì các khâu trên đều quan trọng như nhau, không thể coi trọng hay xem nhẹ khâu nào cả.

Đương nhiên, nuôi chim chỉ để giải trí (đại đa số) – vì vậy, tuỳ điều kiện mỗi người, cần có thời gian biểu cho việc chăm sóc lũ chim trong tuần. Chăm có kế hoạch và định hướng như vậy khi làm quen thì sẽ đỡ mất thời gian, đỡ mất công và đặc biệt là sẽ không bị quên, không bỏ sót nếu nhà nuôi nhiều chim. Hơn nữa, làm như vậy là bạn đang dịu dàng áp đặt một trật tự kỷ luật cho lũ chim ở nhà.

Thời gian chăm chim cần phải được bố trí hợp lý nữa. Đừng để đến một lúc nào đó, ta giật mình thốt lên “Ôh, thì ra bấy lâu nay mình làm tôi mọi cho cái lũ chim trết tiệt này àh ?!!”

Chim Chào Mào Quảng Trị mua ở đâu – giá bao nhiêu tại Hà Nội & TPHCM

Phần này mỗi người, mỗi vùng có cách chăm riêng nhưng cơ bản là đều có hiệu quả. AE đọc nếu thấy không đúng, hoặc có cách chăm khác thì trao đổi lại để cùng học hỏi kinh nghiệm của nhau – mục đích viết bài của tôi chỉ có vậy, mong AE nhiệt tình tham gia.

I/ Chế độ dinh dưỡng:

1/ Thức ăn cho Chào mào:

Thức ăn chính: quan điểm của tôi là không quá cầu kỳ đối với các thành phần của cám. Chào mào có nhiều nguồn thức ăn bổ sung, nhiều nguồn cung cấp bổ sung vi chất dinh dưỡng nên đối với cám ăn hàng ngày của nó, theo tôi chỉ cần đủ chất dinh dưỡng cơ bản là ok. Cám chim thì có nhiều hãng sản xuất, đóng gói bán nhiều trên thị trường, có thể mua về trộn thêm thuốc (nói kỹ phần sau) và một số thành phần bổ sung như trứng, tép khô lạt, tôm … Tôi nói vậy không có nghĩa chê bai cám tự làm. Nếu có điều kiện, chọn được một công thức hợp với chim thì tự làm cám cho chim theo các thành phần đó là tốt nhất.

Đối với cám tự làm hay với cám bán sẵn, sau khi mở gói thì không nên để quá 1 tháng. Nhiều khi nhìn cám vẫn tươi nguyên, mùi vẫn thơm ngậy nhưng đã có một số chất khi tiếp xúc với không khí nó bị biến đổi gây rối loạn tiêu hoá.

Một điều quan trọng nữa, đã được nói đi nói lại nhiều rồi, nhưng tôi vẫn xin nhắc lại: khi đã xác định được công thức cám thích hợp rồi thì phải theo đuổi công thức này lâu bền, tuyệt đối không được đột ngột thay đổi các thành phần cơ bản của cám.

Lý do là: cơ thể của chim đang thích nghi, đang phát triển bình thường với các thành phần cơ bản nào đó rồi, việc trao đổi, hấp thụ chất đang được diễn ra bình thường, nhưng đột ngột bị ngắt đi, thay vào một chất khác – điều này làm chim bị shock, cơ thể của nó vừa bị thiếu hụt các chất quen thuộc (bị cắt đi) vừa phải đối phó với mấy thứ lạ lẫm (mới bị tống vào).

Nhẹ thì chim bị rối loạn tiêu hoá, suy nhược một thời gian, khi nào thích nghi với cám mới thì phát triển bình thường. Nặng thì đi tiêu chảy dài ngày, xù lông, thay lông bất thường, suy dinh dưỡng, suy kiệt, quy tiên … Muốn đổi cám thì bắt buộc phải làm từ từ, bạn trộn hai loại cám vào với nhau rồi hàng ngày rút dần tỷ lệ cám cũ đi, tăng dần tỷ lệ cám mới lên.

Về công thức làm cám thì ở diễn đàn cũng đã nói rất nhiều, với lại tôi cũng không muốn giới thiệu một công thức cố định. Tôi chỉ xin đưa ra (đề nghị) một số thành phần chính cho cám Chào mào:

– Các loại cám cho gia cầm bán đóng gói sẵn (Cám Ba vì, cám Con cò …),

– Trứng vịt, trứng gà: nếu trộn 10 quả thì lấy 10 lòng đỏ + 3 lòng trắng. Nếu không có điều kiện phơi, sấy thì nên luộc chín rồi cà nhỏ ra để trộn sau đó phơi, sấy thật khô. Cám trộn trứng thì mỗi mẻ làm cho ăn trong vòng 15-20 ngày thôi,

– Trứng vịt lộn, trứng cút lộn,

– Thịt rắn mối, thịt bò, tôm tươi,

– Tép lạt khô: theo tôi cái này chủ yếu cung cấp thêm can-xi,

– Bột ngũ cốc hoa quả (bột dinh dưỡng dành cho trẻ em),

– Cơm nấu từ gạo nếp lức: thứ này nóng, nếu chọn thì nên cho ít thôi.

Thức ăn bổ sung: Thức ăn bổ sung đối với Chào mào là trái cây, côn trùng.

– Trái cây: Chào mào đặt biệt thích chuối (zám nó có họ hạng với … khỉ ??!). Có điều kiện thì cho ăn chuối tây (chuối cúng) là tốt nhất, không làm cho chim bị tiêu chảy. Ngoài ra nó cũng thích ăn nho, cà chua, hồng, cam quýt ngọt, dưa hấu … – nói chung là các loại trái cây chín có vị ngọt. Về liều lượng thì trong một tuần có ít nhất 3 ngày chim được ăn trái cây.

Chào mào cũng thích ăn khoai lang, khoai tây, khoai mỳ, cà rốt luộc – thứ này cho nó ăn nhiều cũng tốt (bạn phải luộc lên, nếu không thì nó không thể nào nhá nổi).

– Côn trùng: Cào cào non là lựa chọn số 1, nhưng có con thích ăn cào cào, có con không thích, không ăn, bạn phải tập cho nó ăn bằng cách cho nhịn đói rồi để mấy con cào cào vào cóng (bẻ cẳng cào cào đi, chỉ cho nhúc nhích được thôi). Có điều kiện cho ăn đều đặn hàng ngày thì quá tốt, nếu không thì vài ba ngày cho ăn một lần, mỗi lần chừng 5-7 con là vừa.

Sâu quy: cho ăn ít thôi, ăn cho vui, cho đỡ nhạt mồm thôi – như thể mình cắn hột dưa vậy. Không nên cho Chào mào ăn nhiều sâu. Mỗi tuần mỗi con chào mào ăn chừng 1,5-2 muỗng cà phê sâu là vừa. Không nên cho Chào mào ăn dế – dế hăng không hợp với Chào mào. Bạn cũng không nên tập cho Chào mào ăn thịt bò, thịt heo tươi sống, tôm tươi – không tốt cho hệ tiêu hoá của nó.

Có điều này các bạn cần lưu ý: khi dọn lồng chim thì hay có mấy con sâu bị ku chim làm vãi xuống đáy lồng. Các bạn tuyệt đối không được tiết kiệm = cách cho nó ăn lại mấy con đó, mà phải làm mấy lỗ nhỏ ở đáy lồng để sâu vãi lọt hẳn đi. Sâu vãi nó sống nhờ phân chào mào, cho ăn lại như vậy khác jì bạn cho Chào mào ăn phân của chính nó – ruột gan nào chịu nổi ?!

Nước uống: Nước uống cần sạch sẽ là đủ rồi, không cần phải đun sôi để nguội chi cho cầu kỳ, nên lấy nước từ bể hay lu chứa để không còn hơi thuốc clorua trong nước máy. Cóng nước không để quá 03 ngày, không để rong bám, đặt biệt, nếu ông chim ị vào là phải đem ra thay ngay. Gớm! có nhiều ông nuôi chim nhiều quá không chịu dọn dẹp để cho cái cóng nước như cháo loãng mới chịu thay … Cóng nước thì bạn nên để cóng sành để tiện theo dõi – chim có thể nhịn đói được chứ tuyệt đối không thể nhịn khát.

Bổ sung vi chất dinh dưỡng – vô thuốc: Vấn đề này tôi định không viết, vì thuốc là con dao hai lưỡi, khi sử dụng thuốc phải hết sức cẩn thận và phải theo dõi sát sao bầy chim. Về vấn đề này, các bạn chỉ nên tham khảo thông tin – hiểu thật rõ thì mới làm, không áp dụng một cách máy móc.

Đắn đo mãi rồi cũng viết ra luôn, không lại có người trách : “Đã học mót được lại cờn bầy đặt giấu nghề …!!!”

Các bạn nhận thấy Chào mào dễ chơi, nhanh sung là do chế độ ăn uống tự nhiên của nó – đầy đủ chất dinh dưỡng và đầy đủ vitamin cần thiết. Nếu có điều kiện mua thuốc chuyên dụng cho chim thì cứ theo hướng dẫn sử dụng mà thực hiện, còn nếu không có điều kiện thì vẫn có cách bổ sung vi chất dinh dưỡng cho nó thông qua các loại thuốc dùng cho người – tôi sẽ cố gắng giới thiệu các loại thuốc được bán phổ biến ở hiệu thuốc.

Thuốc trộn vào cám thì có Carbomango – hoặc các loại thuốc tiêu thực để hỗ trợ hệ tiêu hoá, bước đầu tiếp xúc với thức ăn mới, ENEVON C viên thuốc hình con nhộng màu cam (hình như 2000đ 5 viên). 2 viên Carbon + 2 viên ENE nghiền nhuyễn ra trộn với 1kg cám cho chim ăn hàng ngày.

Thuốc trộn vô nước cho uống thì dùng các loại thuốc bổ dành cho trẻ em dưới 1 tuổi – có rất nhiều loại được bày bán đầy giẫy ngoài hiệu thuốc. Tuỳ điều kiện mà chọn một loại rồi dùng lâu dài cho cả bầy chim, không cần thiết phải chọn loại đắt tiền làm jì cả.

Các giai đoạn vô thuốc – loại thuốc, cách thức, liều lượng:

– Chim bổi, chim non mới bắt về: Loại này cần phải được vô thuốc ngay, với liều lượng thấp nhất rồi tăng dần lên. Cho ăn cám có thuốc hàng ngày. Đối với thuốc cho uống theo nước: lần đầu bạn pha khoảng 0.2-0.3 cc vào 2/3 cóng nước cho chim uống, sau 3 ngày thì ngưng, lấy cóng ra rửa thật sạch rồi cho uống nước sạch bình thường. Bạn theo dõi chim trong vòng một tuần, nếu chim vẫn bình thường thì khoảng 7-10 ngày sau nâng liều lên 0.3-0.4 cc vào 2/3 cóng nước, cho uống liên tục trong 3 ngày và lại ngưng để theo dõi như trên.

Thời gian đầu vô thuốc chim sẽ đi phân hơi lỏng màu vàng kéo dài khoảng 2-3 ngày – điều này bình thường.

Nếu chim hợp thuốc thì nó sẽ trở lại bình thường thôi. Bạn theo dõi thấy con nào đi phân lỏng hơn bình thường là phải ngưng ngay, lại giảm liều xuống và nâng lên lại chậm hơn. Không pha quá 0.5 cc thuốc vào 2/3 cóng nước, mỗi lần vô thuốc thì không kéo dài liên tục quá 3 ngày. Các bạn phải hết sức chú ý vấn đề này.

Thuốc nó sẽ có tác dụng từ từ khi được dùng đúng liều (khó khăn là mỗi con chim chỉ hợp với một liều lượng nhất định – cái này tự các bạn phải theo dõi và xác định). Đến khi thấy thuốc có hiệu quả, nhiều người sướng quá tăng liều lên làm cho em chim shock thuốc quy tiên luôn rồi ngồi than trách …

Sau khi xác định được liều lượng thì cứ sau mỗi tháng vô thuốc một lần.

Chim non hoặc chim bổi mới bắt về nếu được vô thuốc đầy đủ thì nó phát triển rất tốt – sau khi thay lông nó sẽ bung hết bản cốt ra, lộ hết dáng tướng, lông lá mượt gọn và ra lông rất nhanh.

– Chim thuần thì sau 1 hoặc 2 tháng vô thuốc một lần, tuỳ vào điều kiện của bạn có cho nó ăn được nhiều thức ăn bổ sung hay không. Nếu nhiều thức ăn bổ sung thì thời gian giữa 2 lần vô thuốc dài ra, và ngược lại.

– Chim thay lông: khi chim chuẩn bị thay lông và mới bắt đầu rụng lông thì không vô thuốc – vì có thể sẽ làm nín lông luôn. Khi thấy chim bắt đầu ra lông non thì bắt đầu vô thuốc, liều lượng như đối với chim non và chim bổi mới bắt về.

Khi bắt đầu vô thuốc thì bạn phải chịu khó quan sát theo dõi bầy chim của mình. Mỗi con sẽ hợp với một liều lượng khác nhau, vì thế bạn phải nhớ và cho thuốc cho “đúng người đúng tội”. Và lúc nào cùng phải nhớ “Cái jì dù có tốt mấy đi nữa, nhưng quá lố thì sẽ tai hoạ”. Tôi mua một lọ thuốc, cho hơn 10 con Chào mào mà cả 6 tháng nay chưa dùng hết một nửa.

Cơ bản về chế độ dinh dường cho Chào mào là như thế, AE nào có chế độ khác thì trao đổi thêm. AE mình cùng học hỏi giao lưu với

Chế độ vệ sinh:

“Đồ nghề” để bắt đầu chơi Chào mào, tối thiểu bạn phải sắm:

– Lồng chim: Lồng vuông hay tròn jì tuỳ sở thích người chơi, lồng Chào mào thì loại tầm 52-56 nan là vừa, khoảng cách nan thì đủ chỗ để ông ku thò đầu ra ngoài là được. Nếu sử dụng lồng tròn thì nóc lồng nên dùng nan đôi hoặc nan 3. Vì lúc bay hoảng hoặc lúc xáp lồng cho cắn nhau, Chào mào nó thường hay vươn lên phần nóc và bị kẹt đầu vào phần uốn giữa nóc lồng và thân lồng. Hic, nó bị treo cổ như thế thì khốn khổ lắm, giãy hoài mới lọt ra được, lông lá tung toé xác xơ ra, bị đơ cả cổ, đau 2 bên hàm – chim đang sung mà bị vậy thì còn nói jì được nữa – bị xong nó sẽ hoảng, nhát trở lại mất cả tháng.

Lồng tháo đáy thì tiện cho việc dọn vệ sinh lồng, nhưng tháo hay không tháo thì vẫn nên dùng lồng đáy kín để tránh gió lùa thốc từ dưới lên – nguy hại cho ông ku chim. Khi lồng để không không sử dụng thì bạn nên kéo cửa ra, để nhỡ có ông ku chuột nào muốn vào thám hiểm thì có đường ra vào, nếu không ông í sẽ cắn nan chui vào, xong lại cắn nan chui ra – phiền toái cho ông í và cho cả mình nữa.

– Áo lồng: Theo tôi cái áo lồng rất quan trọng – nó có nhiều tác dụng: tủ ấm cho chim, tránh gió lùa. Đối với chim bổi mới bắt về thì nó còn là chỗ núp kín đáo giúp chim bớt căng thẳng, Đối với chim thuần thì áo lồng che mặt không cho giang hồ thấy nhau – có tác dụng kích sung chim, khi vận chuyển đi xa thì phải tủ áo lồng, áo lồng góp phần hạn chế mèo, chuột tấn công chim vào buổi tối nữa. Mỗi một lồng chim cần có một áo lồng và cần phải được sử dụng hợp lý. Treo chim ra ngoài cho chơi thì cuộn hết áo lên, khi cất đi thì trùm lại để hở ½ lồng ra, tối thì tủ kín lại.

Đối với chim bổi mới bắt về thì nhất thiết phải tủ áo lồng lại nhưng không được tủ kín mít, ban đầu thì hé sơ chỗ phần cửa lồng ra, rồi mở ra từ từ đến khi nào mở hết được ½ lồng là tạm ổn. Làm như vậy nó sẽ mau dạn hơn, lý do là: chim mới bị tống vào lồng thường nó hoảng sẽ nhảy lung tung, thấy jì cũng sợ, cũng nhảy, càng nhảy thì đầu đuôi càng toét ra, càng đau, càng đau thì càng nhát, càng nhát thì càng nhảy … cứ luẩn quẩn mãi vậy thành thử con chim nó lâu dạn. Không có áo thì nó cứ thấy chỗ nào thoáng là xăm đầu xông ra, có cái áo, nó có chỗ núp kín đáo, hễ động là nó bu vào đâu đó trong áo và yên tâm nghe ngóng.

Đối với chim bổi mà tủ kín mít hết lại thì cũng không ổn, nó nghe động đì đùng bên ngoài nhưng mà không thấy, không hiểu chuyện jì đang xảy ra ngoài í thì nghĩ cũng khiếp, phải hé ra cho nó đừng có bị tò mò, nghi ngờ rồi nghĩ ngợi linh tinh. Phải tạo điều kiện cho nó lén nhìn ra, thấy sợ thì có chỗ trốn, cứ vậy từ từ nó quen và nhanh chóng dạn dĩ. ở trong áo nó cứ thấy dáng người đi qua đi lại hoài thì cũng quen dần và dạn với người.

– Bộ cóng: Cần phải có tối thiểu là 3 cóng: 1 đựng cám, 1 đựng nước, một đựng sâu. Cóng nước thì nên dùng cóng sành, cóng thuỷ tinh loại trong để dễ theo dõi, đảm bảo nước sạch và luôn luôn có nước.

Nước hay cám jì thì cũng không nên để lâu quá 3 ngày. Khi châm cám cho chim các bạn lưu ý là không nên cứ thế đổ cám thêm vào cóng mà nên chịu khó lấy cóng cám ra, lấy hết phần cám cũ ra để kiểm tra xem có bị mốc hay không, đổ cám mới vào rồi đổ cám cũ lên trên. Làm như vậy để đảm bảo là ông ku chim không bị xơi cám mốc.

Cám để trong cóng tầm 5 ngày là bị mốc, mà thường thì mình chu đáo, đâu có để hết sạch mới châm, nếu không để ý mà cứ thế đổ vào là ông chim lúc nào cũng phải xơi cám mốc mà mình không biết.

– Bố lồng: dùng để lót vào đáy lồng chim tiện cho việc vệ sinh. Trên bố lồng, các bạn nên lót thêm 3-4 lớp giấy báo để hút nước của phân chim. Hai ngày là phải thay báo một lần, nếu càng để lâu thì càng được nghe người nhà càm ràm và càng có nhiều cơ hội nhiễm bệnh về hô hấp (cả bạn và chim). Hơn nữa, phân chim nó nhiều khí cacbonic, lại tủ áo thường xuyên nên phải hạn chế việc để nhiều phân trong lồng. Có nhiều người chơi chim mà nhìn vào đáy lồng cứ như mấy hòn non bộ (hic, viết ra mấy dòng này mà tôi thấy … xấu hổ quá … !!!).

– Cầu đậu: Cầu đậu cho chim Chào mào cần phải nhám và nhỏ thôi, cầu tròn đường kính tầm 1-1.2cm là ok. Nếu dùng cầu lượn cho đẹp thì cũng tốt, nhưng nhất thiết phải có một chỗ cao, bằng phẳng để chim đậu trên đó, chim đậu cầu lượn mà không có chỗ thăng bằng thì hay bị yếu một bên chân, hoặc nó có thói quen đậu cóng. Lắp thêm cầu phụ nếu lồng tương đối cao và rộng rãi. Các bạn lưu ý khi lắp cầu phụ thì gài cái thế để chim khi lên đậu cầu phụ thì đừng có ép sát lồng quá, lông đuôi sẽ bị mài vào nan lồng hỏng hết.

– Lồng tắm: Đồ chuyên dụng dùng để tắm cho chim, sang qua lồng tắm để vệ sinh lồng nuôi. Lồng tắm thì bán sẵn rất nhiều. Các bạn lưu ý 90% chim bị sẩy là sẩy từ lồng tắm ra. Lồng tắm thường có nhiều cửa, cửa nào không sử dụng thì nên cột cố định lại cho chắc ăn. Trong lồng tắm không nên để cầu đậu. Nhiều bạn nghĩ để cầu đậu vào đó để cho nó khi nào tắm xong thì lên đó đứng rỉa lông – không có đâu, gặp con lười tắm nó cứ đứng ì trên cầu khó chịu lắm, lấy cầu ra thì chim nhanh chịu tắm hơn.

– Lồng bẫy: Cũng nên sắm sẵn một cái, trước là để phòng hờ nhỡ chim bị sẩy thì còn có cái để mà hy vọng, sau là khi rảnh rỗi thì cũng đi dợt rừng với chị với em …

Chim mỗi tuần phải được tắm ít nhất hai lần bất kể thời tiết. Nếu trời lạnh quá thì cho em nó tắm bằng nước ấm. Chim thay lông vẫn phải cho tắm bình thường. Có nhiều con chim nó không chịu tắm thì bạn cho nó ở gần với con ham tắm trong lúc tắm. Nó thấy nó sẽ bắt chước tắm theo, hơn nữa con kia vẩy nước ướt bê bết vào người nó, ngứa ngáy nó sẽ xuống tắm. Cho tắm thoải mái đến khi nào nó lên thành chậu rỉa lông là coi như xong.

Về phơi nắng thì mỗi ngày phơi chừng 1-1,5 tiếng đồng hồ là đủ, phơi vào buổi sáng hoặc trưa, mỗi buổi nửa tiếng – nói chung khi nào rảnh + có nắng thì cho phơi. Bạn kết hợp việc sách ra cất vào khi phơi nắng để tập cho chim quen với người nữa. Hạn chế việc phơi nắng qua cửa kính – tia nắng đi xuyên qua kính có nhiều tia tử ngoại không tốt cho cả chim và người.

Phòng trừ bọ, rệp chim: Khoảng 2-3 tháng bạn nên phun thuốc chỗ treo cất chim một lần, trong lúc cho chim tắm thì phun thuốc trừ bọ, rệp cho lồng chim, để khô lồng rồi cho chim vào.

Các bạn ra quầy thuốc thú y mua một sợi dây đeo cổ chống bọ chét của chó, mèo, rồi cắt ra nhiều đoạn, mỗi đoạn chừng 3-4cm (một sợi dây đeo dài 60 cm – đeo cho chó mèo thì được 6 tháng – giá trung bình 70.000-80.000đ/sợi), rồi bạn để vào mỗi lồng chim 1-2 miếng đó, để ở dưới bố lồng để chim không nghịch ngợm nếm thử – cách này phòng trừ rệp chim rất hiệu quả và đơn giản.

Chỗ treo cất chim: vấn đề này quan trọng. Bạn cần chọn được chỗ treo cất chim sao cho: khuất gió, thoáng khí, an toàn đối với chó, mèo, chuột, tránh kiến vào tha cám, tha sâu, ngăn không cho chim thấy mặt nhau, Tốt nhất là treo cao quá đầu người – hơi bất tiện trong việc chăm sóc nhưng làm thế thì gọn gàng và chim đỡ bị hoảng khi có người hay chó, mèo qua lại.

Khi móc cất chim thì nên chỉ có một điểm tiếp xúc duy nhất giữa lồng chim với chỗ móc thôi – là cái móc lồng, ngay ở cổ móc lồng, bạn quấn một miếng vải to khoảng ngón chân cái rồi tẩm nhớt thải vào đó – làm vậy để tránh kiến – kiến chỉ có duy nhất một đường vào lồng chim là chỗ móc lồng, mà bị chặn vậy là coi như xong, hết đường.

Bạn nên làm một cái sào dài để ngang ở chỗ treo chim, hai đầu sào thì bạn lắp 2 miếng tôn tròn, đường kính khoảng 35-40cm, 2 miếng tôn này xoay tròn được quanh sào, ở giữa sào thì treo chim – làm vậy để ngăn chuột. Chuột leo lên sào, muốn vào tới lồng chim thì nó phải bò qua miếng tôn, cơ mà miếng tôn nó quay tròn nên bám vào được thì miếng tôn nó xoay đưa ông ku chuột xuống đất. Hic, nghĩ mà tội cho ông í, xơi được em chim cũng khá là vất vả !!!

Chế độ tập dượt:

Tập ăn cám: Chào mào bổi mới bắt về, bạn phải tập cho ăn cám nếu không, nó chết chắc. Cách tập rất đơn giản – bạn lột trần truồng quả chuối ra, lấy khoảng 1/3 quả rồi bỏ vào trong cóng cám, đổ cám đầy lên sao cho lộ một phần quả chuối trên mặt cóng cám là được – cứ để như vậy chim nó ăn chuối + liếm láp cám, dần dần nó sẽ biết ăn cám. Mất tầm 5-7 ngày để tập cho chim ăn cám.

Tập cho dạn: Bản chất của chim hay thú hoang nói chung là nhát người, khi bị bắt giam thì chúng sợ thêm đồ vật và thú nuôi khác nữa. Vì vậy khi bắt đầu nuôi chim bổi thì trước tiên bạn phải để chim làm quen với sự hiện diện của con người, thú nuôi và đồ vật chung quanh nó. Tốt nhất là để cho nó tự thích nghi dần dần bằng cách tủ áo như phần trên, treo ở nơi hay có người qua lại, dần dần nó thấy con người không nguy hiểm như nó tưởng (Hic, mà ác ôn hơn nhiều !).

Cần lưu ý là khi cho chim đói thì phải dọn sạch sẽ bố lồng đi, nếu không đói quá nó xơi luôn … phân của nó. Một điều nữa, bạn nên để đôi găng tay mà bạn hay đeo để làm vệ sinh lồng chim ở gần gần lồng chim, chỗ nào mà nó có thể nhìn thấy được ấy, để nó nhìn cho quen. Trong cơ thể con người thì ông chim ông í hãi nhất là đôi bàn tay, vì vậy cứ để cho ông ý nhìn ngắm mãi cái của nợ ấy cho quen đi, để rồi thấy chẳng có jì phải sợ cả.

Tạo điều kiện, dụ cho chim mở miệng hót: Chim đứng trong lồng mà vươn cổ cất tiếng hót tự nhiên như ở rừng là mục đích chính của người chơi chim. Chỉ khi nào chim đã đứng lồng, coi cái lồng chim và không gian quanh nó là nhà, là địa phận của nó thì nó mới thực sự hót. Còn chưa được như thế, thì theo tôi, chưa phải là hót thực sự – mà chỉ là tiếng kêu do nhớ rừng, nhớ bầy, nhớ cặp của nó (whiuuuu, không biết jờ này nàng đẻ được mấy trứng với thằng cha nào rồi? Mà nàng có tình ý jì với cái thằng cánh trắng ở phía bờ suối không ta !? …), hoặc tiếng than khóc cho cái số phận hẩm hiu khốn khổ được phát âm theo bản năng nghe tương tự như tiếng hót mà thôi. Hic, tội thế! Thôi thì tạo điều kiện cho khóc than thoải mái chán chê đi, rồi thì “biến đau thương thành hành động” mà hót cho khoả lấp cái nỗi nhớ rừng, nhớ bạn.

Khi nó bắt đầu sổ đều thì bạn nên thường xuyên cho nó đứng một mình, chỗ có lùm cây hoặc một chỗ khuất nào đó – càng yên tĩnh nó sẽ càng hót nhiều hơn. Giai đoạn này rất quan trọng. Đây là dịp để nó ôn lại tất cả giọng điệu vốn có của nó hồi xa xưa, hồi nó đem rêu rao khắp đồi này núi nọ – bị bặt đi một thời gian do “biến cố chính trị”, đây là lúc mà nó đem ra ôn luyện lại, lúc đầu sẽ còn ngượng ngập nhưng sẽ nhanh chóng trơn tru trở lại như hồi còn ở rừng.

Đem đi dợt ở tụ: Khi mà ở nhà treo đâu nó cũng hót. Móc nó ra ngoài, vừa buông tay quay lưng đi là nó bắt đầu hót – là đến lúc có thể bắt đầu đem nó đến tụ cho dợt dần được rồi. Đây là lúc dễ phá hỏng con chim nhất. Những lần đầu đem ra tụ thì chỉ nên để cho nó ở xa xa, nơi một góc khuất nào đó để cho nó nghe và thấy thấp thoáng đồng loại của nó thôi. Tư từ nó sẽ sung dần lên. Bạn hãy để ý lúc nó hót, thường những con sành thì cứ thế sổ thẳng cánh, nhưng những con yếu hơn thường nương vào một giọng nào đó để sổ theo, cái này phải để ý kỹ mới thấy.

Khi xác định được con mà nó kết giọng rồi thì bạn cho nó lân la lại gần gần con đó, thời gian đầu thì cứ cho đấu cái đã, Chim căng rồi thì hãy cho xáp đấu, không nên cho cắn nhiều – chim sung quá thì cho làm vài mỏ rồi tách ra ngay để nó càng sung thêm. Lúc mới đến tụ, khoan hãy mở áo ra ngay mà để nó bưng bít trong áo một tý cho nó rạo rực đã, làm vậy khi mở áo chim sẽ đấu sung hơn. Làm quen như vậy, mỗi khi bạn rờ vào áo lồng là nó dễ chẻ lắm – sung + gấp gáp muốn ra đấu đá ngay mà …

Đi dợt rừng: Chim chơi sung mãn ở nhà, ở tụ thì nên cho đi rừng. Trước khi cho đi rừng thì bạn phải tập cho nó quen ở trong lồng bẫy đã. Đầu tiên phải cho qua lồng tắm, rồi từ lồng tắm sang qua lồng bẫy. Bạn phải lấy lá cây nguỵ trang cho lồng bẫy. Không muốn cho chim rừng bu cắn ở phần nào thì lấy lá che chắn phần đó lại. Đi rừng thì nên có 2-3 con cùng đi để chim mồi dựa nhau mà đấu đón chim rừng, treo cách nhau chừng 20-30m thôi, đừng treo xa quá để còn chia sẻ áp lực của lũ chim rừng cho nhau.

Phần đi dợt tụ, dợt rừng thì AE diễn đàn đã nói khá nhiều, tôi cũng có viết mấy bài tương đối chi tiết ở diễn đàn này rồi – thế nên tôi xin phép bàn đến đây thôi, không nhắc lại thêm nữa.

Các vấn đề khác:

Tập thả ra: Đối với một con chim mà bạn đã ưng ý chon nuôi rồi, thì nên dành một ít thời gian … tập thả nó ra, phòng khi nó xổng thì có nhiều cơ hội túm về lại. Chim nuôi tầm 2-3 năm ở nhà khi bị xảy thì nó sẽ chưa đi ngay mà còn lẩn quẩn ở nhà vài hôm đã, sau đó mới đi mất (cũng có thể đói quá chết lả ở đâu đó, hay bị mèo nó chụp trong lúc đói khát hoa cả mắt lên, vì nó đâu còn bản năng kiếm mồi ngoài thiên nhiên đâu). Gọi là tập thả chứ thực chất là tập cho nó tìm về lồng của nó.

Việc này bạn nào có điều kiện mới làm được. Để thực hiện thì nhà phải có một căn phòng tương đối rộng, đảm bảo kín không có chỗ cho chim lọt được ra ngoài, buổi sáng bạn đem lồng chim vào đó, ban đầu thì để 1 trái chuối trên nóc lồng, để lồng chim ở giữa phòng, rồi lùa chim ra, cứ để cho nó ở trong phòng.

Đến trưa thì bạn vô phòng cho trái chuối vào bên trong lồng, chiều về kiểm tra xem em nó mò vào lồng chưa. Cứ làm vậy đến khi nào thấy em nó đói tự biết mò vô lồng ăn thì bạn cố tình dấu cái lồng vào chỗ kin kín cho nó tìm.

Khi no thì bay nhảy bu bám chỗ nọ chỗ kia, nhưng khi đói là tìm đến cái lồng – riết vậy nó quen, khi nó quen rồi thì thỉnh thoảng vẫn phải thả ra như vậy, mà chỉ thả trong phòng thôi, khi nào tin tưởng lắm + xác định tư tưởng cho mình đã (hic!) thì mới thả ở ngoài. Làm vậy chim giữ được lửa + được tự do bay nhảy giãn gân giãn cốt – rất tốt cho em nó.

Chim thay lông: Chim mái thì cứ đúng 12 tháng là thay lông, chim trống thì chu kù thay lông ngắn hơn 9-10 tháng, có con 8 tháng là thay. Vì vậy, nói con chim 4-5 mùa lông nhưng chưa chắc nó đã được 4-5 năm tuổi. Chim thay lông thì sẽ được chăm sóc đặc biệt hơn một tý, lồng luôn tủ áo chỉ để hở sơ sơ như chim bổi thôi, lồng cóng lúc nào cũng phải sạch sẽ, treo cất chỗ yên tĩnh – mục đích là để cho chim ngủ nhiều. Lông chỉ mọc và dài ra trong lúc chim ngủ.

Chim đang thay lông thì tuyệt đối không cho đấu đá – mặc dù có nhiều con thay lông thì cứ thay, nhưng sung vẫn cứ sung. Lúc thay lông nó ê ẩm khắp mình, hơi sức đâu mà đấu ?!

Khi chim gần xong lông – nhìn con chim tương đối mượt mà rồi là bắt đầu phơi nắng cho bộ lông cứng cáp dần là vừa. Lúc này bộ lông của nó vẫn còn yếu lắm, mới bung hết bản ra thôi chứ gốc lông vẫn còn máu và chưa bám chắc đâu – chỉ khi nào nhìn vào bộ mào của nó thấy gom nhọn + bộ lông đuôi gom lại, viền trắng chóp đuôi xếp tháp đều đặn thì lúc đó nó mới hoàn tất việc thay lông.

Chim bị nín lông: Là con chim không chịu thay lông, khoác bộ lông cả 15-17 tháng trời, bộ lông thì tả như cái áo tơi mà không chịu thay, chim vẫn chơi đều đều. Hoặc đang rớt được vài cọng rồi nín luôn, không rớt nữa.

Lý do: chế độ ăn uống của chim thiếu chất, không đủ chất và năng lượng để cung cấp cho một bộ lông mới. Chim bị shock do thay đổi chế độ chăm sóc đột ngột – khi chim rớt vài cọng lông theo mùa là báo hiệu nó chuẩn bị thay lông – gọi là rớt lông báo, khi này vẫn chăm chơi bình thường.

Chỉ đến khi nó rớt đến lông cánh và rớt nhiều, sáng ra mở tủ thấy đầy lông dưới bố lồng thì khi đó mới chuyển dần qua chế độ chăm thời kỳ thay lông. Chứ chưa jì người ta mới rớt có vài cọng lông báo mà tủ kín mít luôn thì nín luôn là đáng rồi !!!

Chim bị vậy thì phải điều chỉnh, bổ sung chế độ dinh dưỡng cho nó rồi giúp nó rớt bộ lông bằng cách cho tắm (phun) nước pha với dấm ăn cho nó rồi tủ lại (2 muỗng canh dấm pha với 1 lit nước cho nó tắm, nó không tắm thì phun – làm vậy nó rớt lông rất nhanh do dấm thấm vào da làm mềm chân lông ra + với việc con chim nó ngứa ngáy cứ rỉa lông miết nên lông rụng nhanh. Với lại khi rụng được rồi là có đà, có sự kích thích nên nó sẽ rớt cả bộ nhanh chóng thôi.

Chim suy lông, sâu lông: Bộ lông mới mọc ra còn tơi tả hơn bộ lông cũ, lông ống thì èo uột, ra gần cứng thì teo gốc, nghẹo xuống rồi rụng đi, gốc vàng khè hoặc đen thui, có nước nhờn – Chim bị thiếu chất trầm trọng, trong lúc thay lông không được chăm sóc chu đáo, lồng không vệ sinh + rệp, mạt cắn chân lông làm nhiễm trùng da + thúi cuống lông. Chim mà ra cơ sự này thì chỉ còn nước tủ lại tiếp, dập cho ra bộ lông khác thôi – nhưng trước hết là triệt cái gốc nguyên nhân cái đã.

Có một vài trường hợp chim vẫn được chăm sóc chu đáo, chế độ dinh dưỡng vẫn đảm bảo nhưng nó vẫn bị rụng vài cọng lông máu. Trường hợp này, nếu tin tưởng vào chế độ chăm + dinh dưỡng rồi thì không có jì đáng ngại – có thể do tai nạn, bạn cần để ý lại chỗ treo cất xem chó mèo hay người qua lại có khả năng làm cho nó hoảng không. Hoặc có thể do cơ thể nó đào thải sớm một số cọng lông không phù hợp – điều này bình thường.

Thay lông bất thường: Đây là điều khủng khiếp đứng hàng thứ 2 trong việc chơi chim (điều đứng hạng 1 là : chim quy tiên). Thay lông bất thường là con chim thay một phần lông, có khi 1/3, khi 1/2, khi thì thay cả bộ lông luôn, nhưng có thể chỉ rớt vài cọng (mức độ nhẹ), nhưng mà không theo chu kỳ nào cả, thay đột xuất như vậy bất cứ lúc nào. Rồi con chim nó suy hẳn đi, lúc nào cũng xù ra, kích kiểu jì cũng không sung, cứ vật vờ vậy hàng … mấy năm zời …

Hiện tượng thay lông đột suất chỉ là triệu chứng, còn nguyên căn chính là do em nó bị shock quá nặng nề. Còn shock thì có nhiều lý do làm cho em nó shock. Cái này khi ai là nạn nhân sẽ tự tìm hiểu được.

Chim nhát quá: Khi gặp phải mấy con chim nhát quá thì bạn đừng có cố làm cho nó dạn làm jì, vì càng cố nó sẽ càng nhát thêm thôi. Con chim nó đã sợ người mà lúc nào cũng cứ lăn tăn bên nó lại còn để chỗ đông người qua lại, để xuống đất ép nó, thế thì nó càng ngày càng sợ hơn chứ dạn kiểu jì.

Điều cần phải làm là tìm cách trấn an nó. Cho nó một khoảng không yên tĩnh, chỉ thấy thấp thoáng người cho quen dần thôi, cho nó một chỗ trú an toàn cho nó đứng đó yên tân quan sát và làm quen từ từ. Để tự nó dạn chứ không ép, tự nó có khả năng thích nghi mà. Rồi khi sung lên thì nó sẽ dạn người dần lên.

Chim lâu sung: Có nhiều con chim thay lông xong rồi mãi chẳng chịu chơi, riết rồi bạn chán nó bỏ thí coi nó như cây ổi ngoài vườn vậy – Đây là do nết của nó, con nhanh con chậm, nhưng rồi đến lúc nó sẽ chơi – loại này khi bung ra chơi là hết bài vở. Bạn cần chăm nó đều hơn, năng đi dợt hơn, nhưng đem ra để đó. Kiên trì, rồi sẽ gặp được một tác động nào đó kích nó sung lên.

Chim bị đè: Treo cất chim mà cứ để cho thấy mặt nhau lần hồi chim nó sẽ phân chia ngôi thứ. Trong bầy sẽ có một đại ca nổi lên, chơi căng nhất, to mồm nhất. Chính nó quyết định có để hay không để mấy con còn lại chơi – tuỳ theo tâm trạng của nó ngày hôm đó như thế nào.

Để tránh chim bị đè nhau như vậy thì lúc treo cất không nên để cho chim thấy mặt nhau, tranh thủ lúc chim sung mãn thì cho cắn mấy mỏ cho nó ghét nhau. Bạn cần bắt cặp búa xua cho cắn để không con nào sợ con nào. Tranh thủ làm được vài mỏ thòm thèm như vậy thì con chim nó sẽ không sợ nhau nữa – mà càng nghe giọng con kia vang lên nó càng sung, càng hậm hực.

Ở mấy quầy chim nhiều chào mào, chủ quầy thường nuôi thả 1-2 con chim mái cho bay lòng vòng trong quầy, nó làm cho chim sung bền, không bị đè nhau. Đặc biệt, khi xuất hiện chim lạ vào là cả bầy chim lồng lộn lên như thể cái con lạ kia sắp tia em mái của chúng đi mất. Nuôi chim mái hiệu quả nhất là phải thả được.

Sáng đẹp trời, cả bầy chim đang hừng hực khí thế chiến đấu, mình xếp chúng ra vừa cho phơi nắng vừa tranh thủ cho đấu – để cho chúng rậm rực cự nự đề – pa một lát rồi từ từ lôi một cô nàng ra thả cho đi ngúng nga ngúng nguẩy – ôi giời ôi … Rồi cô nàng bò lên nóc lồng này rũ rũ một tý, lần sang nóc lồng kia lượn lượn le le một tý, tạt sang lồng nọ mơn mơn miếng chuối – ôi giời ôi … rồi nàng vù ra xa xa, lụm lụm jì đó – ôi giời ôi … Khi nàng ở bên này thì bên kia nhao nhao lên, khi nàng sang bên kia thì bên này ầm ĩ cả, ôi giờ ôi … thôi thì chẻ nẹt quát tháo um sùm. Túm lại là không chim nào chịu nổi !!!

Chim sợ linh tinh: Chim bổi và đặc biệt là chim con thường nó hay sợ linh tinh, nuôi cho đến lớn, cho thuần rồi, nó vẫn cứ nhè vào một hoặc một số thứ jì đó để mà sợ – rất là vô lý khó chịu.

Chim sợ linh tinh cũng có lý do của nó – do khi còn nhát có một điều jì đó làm cho nó giật mình hoảng hốt, khi định thần lại thì cái vật nó nhìn thấy đầu tiên (ở bên ngoài lồng nuôi nó) sau khi hoàn hồn gây ấn tượng với nó, thế là nó nhè cái đó để sợ chơi cho zui, hễ thấy thứ đó là khiếp.

Khi chim bị vậy thì bạn cần xác đinh chính xác nó sợ cái thứ gì, rồi cho nó tiếp xúc dần với mấy thứ đó như cách làm ở phần trên là ổn – cứ từ từ rồi nó quen thôi.

Chim chơi cà dựt: Nhiều con chim ở nhà chơi rất rát, nhưng đem ra quầy thì tịt mít. Có con ra quầy thì hầm hố là thế mà về nhà thì xụi lơ. Lại có con chỉ đi rừng thì chơi miệt mài chứ ở nhà hay ra quầy thì iem chã … Chơi thì bữa sung, bữa xìu chẳng hiểu ra làm sao, chả biết đâu mà lần.

Cái này thì do nết con chim, khi chim thuần sành mà có nết này thì khó sửa lắm. Mình chỉ có thể thử can thiệp bằng cách ghẹo ghẹo cho nó kết với một con nào đó, hễ gặp con đó là nó điên tiết lên, rồi thì đi đâu cũng sách cả cặp đi, nhứ nhứ cho nó tức con đó nó chơi cái đã, hic biết đâu không làm jì được nhau, nó lại đổ vào đầu con khác thì may …

Chim độc: Chào mào độc là Chào mào khác thường: Bạch tạng, bông mơ, điểm đốm, cánh trắng đuôi trắng … sở hữu được một con chim độc là mơ ước của biết bao thế hệ “điểu sĩ”. Ấy nhưng mà các bạn săn hàng độc cần lưu ý vài điểm: – Giờ ra đường Thạch Sanh thì ít – Lý Thông thời nhiều, thế nên chưa được mắt thấy, tai nghe, tay sờ, chờ kết quả xét nghiệm thì khoan hãy tin vội.

Cách làm cho chim có màu bạc phếch gần như màu trắng: chim thay lông vừa xong lấy ôxy già tẩy lông chim đi, pha thêm NAOH vào nữa là lông gần có màu ngà luôn; Màu cà phê sữa: tẩy = ôxy già, khi lông còn ướt thì nhuộm màu tóc Hàn Quốc vào, làm xong kể cả lấy aceton rửa lại cũng không phai màu – nhưng phơi nắng nhiều lông sẽ bạc màu dần đi. – Hàng độc xịn đa phần là phái yếu. – Hiện ở Thái Lan họ đã nhân giống được Chào mào trắng rồi, nhưng do chưa làm đại trà được nên hàng vẫn còn đắt đỏ. Trước sau jì họ cũng có thể nhân giống đại trà, thế lúc ấy Chào mào Bạch tạng còn độc nữa không ??!

Vận chuyển đi xa: Chim bị vận chuyển đi xa thường là bị lậm nước, khựng lại không chơi nữa, ra chỗ mới, lạ nước lạ khí hậu, lạng quạng nó thay lông bất thường luôn. Vì vậy có nhiều AE nhờ tôi tuyển hộ chim thuần nhưng tôi rất ngại, không muốn giúp – ở đây nó chơi khác, gửi đến đấy nó chơi kiểu jì đâu ai đoán được, phụ thuộc nhiều điều quá.

Có một bài thuốc giúp chim đỡ bị lạ nước hiệu quả như sau: Bạn tìm một cục đất do con giun nó đùn lên, đất còn mềm ấy, to khoảng = một đốt ngón tay cái, rồi hoà tan vào ½ lít nước sạch, đun cho sôi kỹ. Bạn để cho nguội đi rồi lấy bông gòn lọc cho sạch bùn, lọc thật sạch thì nước vẫn còn hơi vàng vàng. Sau đó lấy ½ viên thuốc ENEVON C nghiền nhuyễn ra, hoà vào ½ lít nước đó, cho chim uống ngay khi đến nơi, cho uống hết ½ lít nước đó thì thôi. Bài này tôi đã áp dụng nhiều (cho cả chim, gà đá) và bày cho mấy AE làm đều có hiệu quả. Lý do thế nào thì tôi không biết – tôi cũng được chỉ lại như thế thôi.

Chi tiết thì:

– Giọng rõ ràng: giọng hót sổ phải có đầy đủ âm chính (whitch, whèo, whiu, whìu), âm phụ (ch, t-tr). Khi thu âm phát ra thường thì âm phụ bị lặn mất tiêu, vì vậy nghe qua âm khó mà phân biệt được. Khi chim phát ra một giọng thì phải đủ âm chính âm phụ, chỉ âm chính không thì nghe như tiếng chim mái kêu, chỉ âm phụ không thì là nó lầm bầm trong họng chứ chưa sổ.

– Nhiều âm tiết: số lượng âm chính nhiều, làm cho giọng sổ kéo dài ra, hoặc (và) một giọng sổ rõ ràng đó được phang liên tục 3-4 hoặc 5 lần liền – ôi giờ ôi !!!

– Luyến láy đa dạng: Âm chính, âm phụ đổi đảo chỗ cho nhau, khác nhau trong từng lần đổ giọng. Cái này cần thiết đây, như vậy nghe hoài không chán, chứ nó cứ rao đều đều như rao “trứng cút hột vịt lộn” cả ngày thì nghe sao lọt … ??!

– Đổi đảo liên tục: Hết rao tới sổ, sổ đang căng thì chẻ, lâu lâu quát vài tiếng, nghỉ chút lại rao … – ôi giời ôi !!! …